Articles by "ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ"
20ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΚΚΕ ΑΓΡΟΤΕΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΑΝΕΛ ΑΝΕΡΓΙΑ ΑΝΤΑΡΣΥΑ ΑΝΤΙΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ ΑΠΕΡΓΙΑ ΑΠΟΨΕΙΣ ΑΡΘΡΑ ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΑΥΤΟΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΙ ΒΙΝΤΕΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΟΙ ΒΟΥΛΗ ΓΑΛΛΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ Δ.Ν.Τ. ΔΑΝΕΙΑ ΔΑΝΙΑ ΔΕΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΔΗΜΟΣ ΠΑΤΡΩΝ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΚΕΣ ΕΒΕ ΕΕΔΥΕ ΕΙΡΗΝΗ ΕΚΛΟΓΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2015 ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΤΑΞΗ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΩΤΗΣΗ-ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΥΡΩΒΟΥΛΗ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΗΠΑ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΡΑΚ ΙΡΑΝ ΙΣΛΑΜΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ ΚΑΝΕΛΛΗ ΛΙΑΝΑ ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΚΚΕ ΚΝΕ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΚΟΜΕΠ ΚΟΜΙΣΙΟΝ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΟΥΑΡΤΕΤΟ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΛΑΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΛΑΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΛΕΒΕΝΤΗΣ ΜΑΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΠΛΟΚΑ ΑΓΡΟΤΩΝ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ Ν.Δ ΝΑΤΟ ΝΕΟΛΑΙΑ ΝΕΟΝΑΖΙ ΟΑΕΔ ΟΓΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΕΣ ΟΠΟΡΤΟΥΝΙΣΜΟΣ ΟΤΑ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΠΑΜΕ ΠΑΣΕΒΕ ΠΑΣΟΚ ΠΑΣΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΠΟΕ-ΟΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΟΤΑΜΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ ΡΩΣΙΑ ΣΕΒ ΣΕΡΒΙΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΟ ΣΥΝΟΔΟ ΚΟΡΥΦΗΣ Ε.Ε. ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ ΣΥΡΙΑ ΣΥΡΙΖΑ ΣΧΟΛΙΑ ΤΟΠΙΚΑ ΝΕΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥΡΚΙΑ ΤΡΑΜΠΟΥΚΙΣΜΟΙ ΤΡΟΜΟΚΤΑΤΙΑ ΤΣΙΠΟΥΡΟ ΥΓΕΙΑ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΝΕ-ΟΔΗΓΗΤΗ ΦΤΩΧΕΙΑ ΧΙΟΜΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΒΙΝΤΕΟ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ TV

Τσιτσάνης, Μπέλλου, Τουρκάκης, Κερομύτης, Περιστέρης (πάνω) και Κασιμάτης (όρθιος) το 1948
Σήμερα συμπληρώνονται 20 χρόνια από το θάνατό της
Σήμερα συμπληρώνονται 20 χρόνια από το θάνατο της μεγάλης ερμηνεύτριας Σωτηρίας Μπέλλου. Της ερμηνεύτριας που σφράγισε με τη μοναδική φωνή της δεκάδες μουσικές δημιουργίες. Η εκρηκτική προσωπικότητά της, η μοναδικότητα του ταλέντου της και ο ασυμβίβαστος χαρακτήρας της, δεν συνθέτουν ένα παραμύθι, αλλά τη ζωή ενός ανθρώπου που παρεξηγήθηκε, διώχθηκε, πικράθηκε, εγκαταλείφθηκε, δεν συμβιβάστηκε, μεγαλούργησε, δοξάστηκε, αλλά και πόνεσε. Είναι η ζωή ενός μύθου, που είχε την τύχη των μεγάλων, να «φύγει» χωρίς τη δικαίωση που της οφείλαμε.
«Κουράστηκα», έλεγε και ξανάλεγε με μια λαίμαργη αγωνία για το σήμερα και το αύριο, που την απέλπιζαν το ίδιο απαράδεχτα. Απαράδεχτα προς έναν άνθρωπο που ήθελε να ρουφά τη ζωή μέχρι το μεδούλι και τώρα η απελπισία ρουφούσε την ίδια μέχρι το μεδούλι. Στα άπιστα δίχτυα, που της έριχνε ο αιώνας, στα μυστικά και φανερά, εκείνη καμάρωνε νικήτρια. Εφτανε ένα βλέμμα της για να ξεσπάσει η νίκη, σαν λησμονημένη απόπειρα της ψυχικής αρματωσιάς των 76 χρόνων της.
Δύσκολο να περιγράψεις, δυσκολότερο να συναρμολογήσεις τα γεγονότα, τις καταστάσεις, τα στοιχεία εκείνα που περπάτησαν μέσα στο χρόνο και πλέον κείτονται στο υπνωμένο μάρμαρο. Η Σωτηρία Μπέλλου στεκόταν σαν παλικάρι απέναντι σε ό,τι δεν ταίριαζε με τα θέλω της. Δεν χρωστούσε σε κανέναν υποταγή. Δεν υποτάχθηκε ποτέ στα «πρέπει» των άλλων. Εκείνη είχε τα δικά της. Η ζωή ήταν δική της και θα την υπερασπιζόταν, θα τη ζούσε όπως εκείνη ήθελε και μπορούσε. Ηθελε να είναι υπεύθυνη για τα δικά της λάθη και όχι για πράγματα που κάποιοι τα έβλεπαν λάθος με τα δικά τους μικρόψυχα κριτήρια. Ηθελε να μετανιώνει γι' αυτά που έκανε και όχι για όσα δεν έκανε. Η αντιφατικότητα του χαρακτήρα της, τα πάθη της για τα οποία ποτέ δεν μετάνιωσε, έδιναν συχνά λαβές για σχόλια. Εκείνη, όμως, με όλο της το δίκιο, ήθελε να την αγαπούν γι' αυτό που ήταν. Οσοι της έδωσαν αυτήν την αγάπη και το σεβασμό των επιλογών της, την κέρδισαν για πάντα.
Αγωνιστική δράση
Το ασυμβίβαστο πνεύμα της την έκανε να αντιδρά στο κατεστημένο, να μη δέχεται κανενός είδους συμβάσεις. Δηλώνοντας αριστερή, δεν δίστασε ακόμη και σε «μαύρες» εποχές να υπερασπιστεί τις πεποιθήσεις της. Και δέθηκε με το λαό, όχι μόνο μέσα από τα τραγούδια της, αλλά και με κοινούς αγώνες. Εχοντας αγωνιστική δράση στα χρόνια της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, δεν διστάζει να διακινήσει τον παράνομο «Ριζοσπάστη».
Το '48, η Σ. Μπέλλου βρίσκεται στου «Τζίμη του Χοντρού», στην Αχαρνών, δίπλα στον Τσιτσάνη. Μαζί τους και οι Περιστέρης, Κασιμάτης, Κερομύτης, Στέλιος, Ρούκουνας, Τουρκάκης. Η άρνησή της να ανταποκριθεί σε μια παραγγελιά και να πει το «βασιλικό τραγούδι, όπως τότε το έλεγαν οι χίτες», «Του αϊτού ο γιος», έχει ως αποτέλεσμα τον ξυλοδαρμό της και την αποχώρησή της από την ταβέρνα. Ποτέ δεν ξέχασε ότι κανείς από τους άντρες συναδέλφους της δεν σηκώθηκε να την υπερασπιστεί. Σε μια από τις τελευταίες της συνεντεύξεις στον «Ριζοσπάστη» (27/2/94), θυμόταν: «Και "Ριζοσπάστη" διακινούσα... Ημουν, είμαι και θα είμαι αριστερή. Το λέω και το φωνάζω... Πέρασα πολλά. Και ξύλο και φυλακές».
«Το μαρτύριο της Κατοχής δεν μπορώ να το ξεχάσω. Θυμάμαι τα φρικτά μπουντρούμια της οδού Μέρλιν. Οσοι ακούνε για τα υπόγεια αυτά τους πιάνει τρόμος, γιατί όλοι ξέρουν ή έχουν ακούσει τι γινόταν εκεί. Εγώ τα έζησα. Είκοσι χρονών κοριτσάκι. Πήγα να κλέψω μια κουραμάνα από ένα γερμανικό αυτοκίνητο επειδή πεινούσα. Μ' άρπαξαν, με σπάσανε στο ξύλο και με πήγαν στα μπουντρούμια. Με χτύπησαν πρώτα με τον υποκόπανο και μετά, που με πήγαν εκεί, συνεχίσθηκε το ξύλο. Με σακάτεψαν. Μετά από βασανιστήρια πολλά με πήγαν στον ανακριτή. Κατάλαβαν ότι δεν ήμουν επικίνδυνη, με είδαν μικρή κοπέλα και συνεσταλμένη και με άφησαν.
"Ελαβα μέρος σε πολλές μάχες", έλεγε καθώς ξεδίπλωνε το κουβάρι με τις μνήμες των δύσκολων καιρών.
"Ημουν με τους αριστερούς της Χαλκίδας και σε μια μάχη κοντά στην Ομόνοια, οδός Βούλγαρη και Πειραιώς, τραυματίστηκα στο χέρι. Αμέσως μετά την οπισθοχώρηση δεν πρόλαβα να φύγω, έμεινα λίγο πίσω και κάτι... μην πω... με κάρφωσαν στην Εθνοφυλακή και κοντά στον Σταθμό Λαρίσης, εδώ στον Αγιο Παύλο, με συνέλαβαν. Μετά από το Στ' Αστυνομικό Τμήμα που μας πήγαν στην αρχή, μαζί με άλλες γυναίκες σαν τσούρμο μας μετέφεραν σε ένα παλιό καμπαρέ που είχαν επιτάξει, το "Κιτ-Κατ" που ήταν στην αρχή της οδού Βουκουρεστίου».
Κυνηγητό και ξύλο
«Μετά από λίγες μέρες», θυμόταν η Σωτηρία, «μας πήγαν σε μια παλιά πολυκατοικία στην οδό Θεμιστοκλέους, γιατί οι φυλακές Αβέρωφ είχαν καταστραφεί από τους αγωνιστές της Αντίστασης. Ενα βράδυ ήρθαν κάτι καμιόνια και καμιά σαρανταριά από μας, μας πήραν και δεν ξέραμε πού μας πάνε. Τελικά μας μετέφεραν στις φυλακές Χατζηκώνστα, στην οδό Πειραιώς, που κι αυτές από το κίνημα ήταν κατεστραμμένες. Σπασμένα τζάμια και ερείπια. Μας έβαλαν πρώτα να καθαρίσουμε τις φυλακές. Εν τω μεταξύ, είχα τραυματιστεί στο χέρι. Είχα υψηλό πυρετό κι επειδή δεν υπήρχαν μέσα περιθάλψεως είχε πρηστεί η μασχάλη μου. Ενα πρωί μας σήκωσαν με το κρύο να κάνουμε βόλτα μέσα στο προαύλιο των φυλακών. Βόλτα χειμώνας καιρός. Ηταν ένας αρχιφύλακας εκεί που το διέταξε. Ενας... τέλος πάντων.
Δεν μπορούσα εγώ να κάνω βόλτα στο προαύλιο γιατί απ' το τραύμα είχα πυρετό. Ημουν σε κατάσταση αξιοθρήνητη. Αυτός, όμως, δεν καταλάβαινε από τέτοια και μ' αρπάει από τα μαλλιά, με πλακώνει στο ξύλο και με κλείνει στα μπουντρούμια. Σε κάτι μπουντρούμια, Παναγιά μου! Ενα δωμάτιο μισό επί ένα μέτρο. Εκείνη την ώρα φαίνεται ότι με λυπήθηκε ο Θεός και οι άλλες γυναίκες επάνω επαναστάτησαν. Αρχιζαν να φωνάζουν γιατί με χτυπούσε χωρίς λόγο. Και κείνη την ώρα για καλή μου τύχη έρχεται ο Ερυθρός Σταυρός. Ηταν και μια άλλη γυναίκα εκεί, φυλακισμένη μαζί με μας, που ήταν επιστήμων, νομίζω δικηγόρος, δε θυμάμαι το όνομά της, αν ζει καλή της ώρα κι αν έχει πεθάνει ο Θεός να τη συγχωρέσει, που τρέχει αμέσως στους εκπροσώπους του Ερυθρού Σταυρού και λέει με λεπτομέρειες ό,τι συνέβη. Με ζήτησαν αυτοί του Ερυθρού, κατέβηκαν κάτω, με είδαν στα κακά μου χάλια, είχα 40 πυρετό και αμέσως έδωσαν διαταγή να φύγω και να γυρίσω πίσω στις φυλακές, ας τις πούμε, της οδού Θεμιστοκλέους. Εκεί είχαν κάτι ψευτοφάρμακα, κάτι ασπιρίνες».
«Στη Θεμιστοκλέους, όταν γύρισα τράβηξα πάλι μαρτύρια. Μια μέρα ζήτησα να μας δώσουν λίγο ψωμί περισσότερο. Η κατάσταση ήταν τραγική. Πείνα και δυστυχία. Είχαμε μια κουβέρτα δέκα γυναίκες. Οταν, λοιπόν, ζήτησα λίγο παραπάνω ψωμί, μου είπαν "Αντάρτισσα είσαι; Κι εδώ μέσα είσαι αντάρτισσα"; Με παίρνουν αμέσως και με πολλές φασαρίες με κλείνουν στο πειθαρχείο».
«Μετά από καιρό περνάγαμε από μια επιτροπή και κάθε μέρα, δύο - τρεις κάθε φορά τις άφηναν ελεύθερες. Κάποια μέρα, λοιπόν, ήρθε και η δική μου σειρά. Με άφησαν ελεύθερη. Μόλις βγήκα είχα πάρει μια κουβέρτα και κάτι σχισμένα παπούτσια και βάδιζα προς την Ομόνοια. Με βλέπει ένας αξιωματικός που ήταν στη Θεμιστοκλέους και μου λέει: "Σ' αφήσανε μωρή Βουλγάρα;" Του λέω δεν είμαι Βουλγάρα είμαι Ελληνίδα. Με πλακώνει στο ξύλο και με ξαναπάει φυλακή. Διαμαρτυρήθηκα όμως στην Επιτροπή και με άφησαν να φύγω».

Η Σωτηρία Μπέλλου υπερασπίστηκε τις επιλογές της μέχρις εσχάτων, εκτός ορίων και μέτρων, γιατί απεχθανόταν τη μετριότητα. Εκτός «σχημάτων», εκτός «πρέπει» και κοινωνικών συμβιβασμών. Μέσα σε όλες τις εκρηκτικές αντιφάσεις που συνθέτουν το φαινόμενο Μπέλλου, υπάρχει εκείνο που δεν αμφισβητήθηκε ποτέ και από κανέναν. Η μοναδικότητα της φωνής της, η απαράμιλλη ερμηνευτική της κατάθεση, που την κατατάσσει στον κατάλογο εκείνων που μόχθησαν, θυσίασαν, πρόσφεραν στην εξέλιξη της ιστορίας του ελληνικού τραγουδιού και θα εξουσιάζουν τη μνήμη του λαού και του τόπου μας.

Με την παράσταση «Βαβέλ 2 Summer Edition» ταξιδεύει μέσα στο καλοκαίρι η Νατάσσα Μποφίλιου, μαζί με τον Θέμη Καραμουρατίδη και τον Γεράσιμο Ευαγγελάτο.
Η «Βαβέλ 2», βασισμένη στην 5η δισκογραφική συνάντηση της Νατάσσας Μποφίλιου με τον Θ. Καραμουρατίδη και τον Γ. Ευαγγελάτο, ανανεώνει τον ήχο και το ύφος της και μετά τις συνεχόμενες sold out παραστάσεις του χειμώνα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αρχίζει το καλοκαιρινό της ταξίδι με πάθος, ένταση και παλμό. Πρόκειται για μια ολοκαίνουρια παράσταση υψηλής αισθητικής, με τις μεγάλες τους επιτυχίες αλλά και απρόσμενα περάσματα σε αγαπημένες στιγμές από το παρελθόν. Οι εικόνες, τα αισθήματα, οι αφορμές που δίνουν υπόσταση στα τραγούδια τους.
Μουσικοί: Θέμης Καραμουρατίδης (πιάνο, ενορχηστρώσεις), Άρης Ζέρβας (τσέλο, βοηθός ενορχηστρωτή), Γιάννης Δημητριάδης (πλήκτρα), Γιώργος Μπουλντής (μπάσο ηλεκτρικό και κοντραμπάσο), Μανώλης Γιαννίκιος (τύμπανα), Βαγγέλης Κατσαρέλης (τρομπέτα), Γιώργος Κάστανος (κλαρινέτο - σαξόφωνο), Νίκος Μέρμηγκας (λαούτο, λάφτα, μπουζούκι, μαντολίνο).
Την Κυριακή 23 Ιούλη, η Nατάσσα Μποφίλιου εμφανίζεται στο Λύκειο Φηρών στη Σαντορίνη. Την Τετάρτη 26 Ιούλη, στο Ανοιχτό Δημοτικό Θέατρο Αρκαλοχωρίου Κρήτης. Την Πέμπτη 27 Ιούλη, στον Εκθεσιακό χώρο των Βώρων Ηρακλείου Κρήτης.

1. Καλός ο αυτοθαυμασμός και η αυταρέσκεια, αρκεί να μη σε κάνουν να χάσεις το μέτρο. Οι αρχηγοί των δύο μεγάλων κομμάτων μοιάζουν με πρωταγωνιστές κακής τηλεοπτικής σειράς που προσπαθούν να πουλήσουν γοητεία για να διατηρήσουν τη θεαματικότητά τους με κάθε μέσο. Ωστόσο, λόγω των αμέτρητων επεισοδίων χωρίς έμπνευση και αμεσότητα, όσο γοητευτικοί κι αν προσπαθούν να φανούν, ξεσκεπάζονται. Στην προσπάθειά τους να αρέσουν, παραμένουν ασήμαντοι.
2. Συνεπαρμένοι από την εξουσία, οι αρχηγοί των κομμάτων δεν έχουν καμία αίσθηση σοβαρότητας. Λένε ψέματα σαν αυτόπτες μάρτυρες, για να θυμηθούμε μια ρώσικη παροιμία. Η καθημερινή τους ενασχόληση είναι να μηχανορραφούν ηλιθίως, προσπαθώντας ο ένας να βλάψει τον άλλο. Πιστεύουν στα λόγια τους, τα οποία στέλνουν προς όλους, χωρίς να συνειδητοποιούν πως δεν φτάνουν στους παραλήπτες. Τι κατάρα κι αυτή, ό,τι κάνουν να καταλήγει σε φάρσα!
3. Αυτό που με προσβάλλει βαθιά είναι η νεότητα, η οποία εξαιτίας της ανάγκης χάνει την ομορφιά, τη δροσιά και το προσωπικό της βλέμμα. Η ευαισθησία της νεότητας, η εύθραυστη ύπαρξή της την καθιστούν εύκολο στόχο, κι ας είναι πανέξυπνη, και ας καταλαβαίνει το παιχνίδι της γελοιότητας. Στα παλιά μου τα παπούτσια αν κάποτε γίνει μια ακόμη ιστορική έρευνα περί μιας χαμένης γενιάς. Η νεότητα είναι ένα απέραντο τώρα, είναι ο σύνδεσμος ανάμεσα στην αμέριστη ουσία και τη μεριστική, όπως τη διατύπωσε ο Πλάτωνας στον Τίμαιο.
4. Τι παράξενο, την ίδια συμπεριφορά με τους νέους αντιμετωπίζουν και οι γέροντες. Τους εξωθούν να γνωρίσουν τα κατώτατα όρια της ζωής, υπεξαιρώντας ακόμα και τις ελάχιστες οικονομίες τους. Τη στιγμή που οι γέροντες έχουν πετάξει όλα τα βάρη από πάνω τους, σε αυτή την ύστατη στιγμή τούς φορτώνουν καινούργια.
5. Ερασιτέχνης μάγος, κακός μάγος. Αυτό είναι ο πρωθυπουργός. Αντί για περιστέρια, έβγαλε από το καπέλο του ποντίκια. Ενας μάγος πρωθυπουργός δεν παραπαίει, δεν έχει ψεγάδια, γιατί ο θησαυρός με τον οποίο νομίζει πως μας θαμπώνει θα φανεί αμέσως πως είναι άνθρακες.
6. Κάποια ευλογημένη στιγμή θα λουφάξουν όλοι, και θα είμαστε εκεί όταν θα μας κοιτάζουν με ένα κλινικό βλέμμα. Ακριβοδίκαιο, γιατί προσπάθησαν να διασαλεύσουν τη λογική του κόσμου για να συνεχίσουν να ασκούν την απληστία τους.
7. Από τη στιγμή που αγνοούν τι είναι άσκηση πολιτικής, ο ένας γιατί βρέθηκε σε αυτή τη θέση λόγω τύχης και ο άλλος λόγω πατέρα, είναι επόμενο ότι σύντομα θα περάσουν σε κηρύγματα με ελαφρά θεολογική χροιά. Η μεταφυσική βοηθά στις δύσκολες καταστάσεις. Και το μαγαζί της Εκκλησίας είναι πάντα εκεί. Στην προσπάθειά τους να συντηρηθούν, θα χρησιμοποιούν την τεχνική των παπάδων: Θα συντηρούν το διάβολο, γιατί αν τον σκοτώσουν θα κλείσει το μαγαζί τους, όπως και της Εκκλησίας.
8. Υπάρχουν ακόμα οι ανόητοι που χρησιμοποιούν ποταπές δικαιολογίες για το πώς η χώρα μας οδηγήθηκε σε αυτή την καταστροφή. Τι θράσος της πολιτικής σκηνής, που ανέχεται τόσους και τόσους να πηδάνε από το ένα κόμμα στο άλλο σαν πίθηκοι, αρκεί να εξασφαλίσουν τη θεσούλα τους στο κοινοβούλιο. Με τέτοιους ανθρώπους συνεχίζει το Σύστημα σαν μια μακάβρια φάρσα. Ολοι όμως γνωρίζουμε πως, όταν δεν υπάρχει εξέλιξη, είναι πολύ πιθανό να σταματήσει και η ζωή. Τότε κοιτάμε έξω στο δρόμο, γιατί αλλιώς θα ζήσουμε για πάντα σε μια σκοτεινή αίθουσα, να βλέπουμε το έργο της ζωής μας όπως θα θέλαμε και δεν το ζούμε.


Του
Γιώργου ΚΑΚΟΥΛΙΔΗ

Προσωπογραφία του ποιητή από τον Γιώργη Βαρλάμο
Ο Καρυωτάκης και η εποχή του...
Σε λίγες μέρες συμπληρώνονται 89 χρόνια από το θάνατο του ποιητή Κώστα Καρυωτάκη ο οποίος, αυτοκτονώντας στα 32 του χρόνια, άφησε πίσω του, εκτός από τρεις ποιητικές συλλογές, πλήθος ερωτήματα που προβληματίζουν, ακόμη και σήμερα, την κριτική και τους αναγνώστες του. Το φάντασμα του ποιητή δεν «στοίχειωσε» μόνο την πόλη της Πρέβεζας, αλλά και τη νεότερη ελληνική ποίηση. Τι ήταν τελικά ο Καρυωτάκης; Ηταν ο εγωπαθής μισάνθρωπος, ο περιθωριακός, ο παρακμιακός, ο ψυχικά άρρωστος; `Η ήταν ο μαχητικός συνδικαλιστής και ο άτεγκτος και αυστηρός κριτής της εποχής του; Ερωτήματα πιθανόν αναπάντητα, χαρακτηρισμοί, κάποιες φορές, ανακριβείς, και κατηγοριοποιήσεις ενίοτε παραπλανητικές, δεν βοηθούν την κριτική έρευνα του έργου του. Η υπερβολική ενασχόληση με την προσωπική ιδιορρυθμία του και κυρίως με την αυτοκτονία του συσκότισε το έργο του και παραμόρφωσε την ποιητική του φυσιογνωμία.
Αυτό που κυρίως πρέπει να έχουμε στο νου μας, είναι ότι ο Καρυωτάκης υπήρξε ο κατεξοχήν αντιπροσωπευτικός ποιητής της γενιάς του, όπως επισημαίνει ο Τέλλος Αγρας, ο σημαντικότερος κριτικός της καρυωτακικής ποίησης. Ως τέτοιος, λοιπόν, θα πρέπει να κριθεί, ενώ λυδία λίθος της ποιητικής του αξίας είναι ο τρόπος με τον οποίο συνδιαλέγεται ως ποιητής με την ταραγμένη εποχή που ζει.
Η ιστορική πραγματικότητα των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα σηματοδοτεί το «αστέρι» με το οποίο ο Καρυωτάκης και η γενιά του ήρθαν στη ζωή. Αν, προσεγγίζοντας την καρυωτακική ποίηση, αγνοήσουμε αυτήν την πραγματικότητα, αδικούμε, νομίζω, και τον ποιητή και το έργο του. Πρόκειται για μια εποχή γεμάτη συγκρούσεις και αντιθέσεις. Από τη μια ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, η Οκτωβριανή Επανάσταση, η παγκόσμια οικονομική ύφεση, και από την άλλη, στην Ελλάδα, η οικονομική κρίση, η πολιτική αστάθεια, η ιδεολογική σύγχυση. Ταυτόχρονα, το νεοϊδρυμένο Κομμουνιστικό Κόμμα δεν έχει ακόμα ωριμάσει και το εργατικό κίνημα αναπτύσσεται κάτω από τη βαριά σκιά της κρατικής τρομοκρατίας και καταστολής. Οι τραγικές συνέπειες της Μικρασιατικής Εκστρατείας, η ήττα, ο θάνατος, η προσφυγιά, κλονίζουν τις αρχές και τα ιδανικά της αστικής τάξης και, παράλληλα, τις βεβαιότητες μεγάλου μέρους της ελληνικής κοινωνίας, ιδιαίτερα της μικροαστικής. Μπροστά σ' αυτήν την τραγική πραγματικότητα, ο Καρυωτάκης δεν μένει αδιάφορος. Αντίθετα, την αποτυπώνει στην ποίησή του με ειλικρίνεια και ρεαλισμό και αναδεικνύεται δίκαια ως ο αντιπροσωπευτικός ποιητής της γενιάς του. Με ποιον τρόπο συνέβη αυτό; «Ολοι οι δρόμοι οδηγούνε στη Ρώμη», γράφει ο Αγρας, «Ολοι οι δρόμοι ωδήγησαν τον Καρυωτάκη στη Σάτιρα».
Με τη σάτιρα, λοιπόν, και μάλιστα με την πολιτική σάτιρα, ο ποιητής εξελίσσεται σε έναν από τους πρωτοπόρους του ποιητικού ρεαλισμού στον τόπο μας. «Η σάτιρα», παρατηρεί ο Αγρας, «είναι η σφαίρα, όπου, ολιγώτερον από κάθε άλλη, η ποίησις μένει άπρακτη και αδιάφορη από τον έξω κόσμον. Κι ο έξω κόσμος είναι ο ρεαλισμός, η κοινωνία - η πολιτική. Στο Αγαλμα της Ελευθερίας που φωτίζει τον Κόσμο, ο Μιχαλιός, Ωδή εις Ανδρέαν Κάλβον, Η Πεδιάς και το Νεκροταφείον - ιδού τέσσερα ποιήματα του Καρυωτάκη εμπνευσμένα από την πολιτική, χωρίς όμως να ξεφεύγουν καθόλου από τα σύνορα της τέχνης».
Με την πολιτική σάτιρα ο ποιητής εγκαταλείπει τα ιδιωτικά θέματα και παραμερίζοντας την εσωστρέφειά του συναντά το «περιβάλλον» και την «εποχή». Η συνάντηση αυτή, προσωπική και βιωματική αρχικά, μετουσιώνει την ποίησή του, όχι μόνο ως προς το περιεχόμενο αλλά και ως προς τη μορφή της. Χωρίς να προσπαθεί πια να δραπετεύσει από την πραγματικότητα, ζει από κοντά το δράμα της προσφυγιάς ως προϊστάμενος του Γραφείου Εγκαταστάσεως Προσφύγων, θέση στην οποία τοποθετήθηκε στις 18 Δεκέμβρη 1923. Ταυτόχρονα, όμως, έρχεται αντιμέτωπος με τις καταχρήσεις και τις αυθαιρεσίες πολλών απ' αυτούς που εμπλέκονται στην υπόθεση της αποκατάστασης των προσφύγων. Το ελληνικό κράτος είναι υποχρεωμένο να λύσει ένα οξύ κοινωνικό πρόβλημα: Από τη μια έπρεπε να αποκαταστήσει 1.500.000 πρόσφυγες, ενώ από την άλλη είχε να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις των «γηγενών», αντιδράσεις που έφταναν μέχρι την αυτοδικία, για τις υποχρεωτικές απαλλοτριώσεις.
Ετσι, λοιπόν, η τραγωδία των προσφύγων από τη μια και η δυσοσμία των δημοσίων σκανδάλων από την άλλη λειτουργούν σαν ωστικό κύμα που ρίχνει τον Καρυωτάκη στον έξω κόσμο, στην πραγματικότητα της εποχής του: Εκλέγεται στις 13 Γενάρη του 1928 γενικός γραμματέας της Ενώσεως Δημοσίων Υπαλλήλων Αθηνών και ως συνδικαλιστής δρα με πάθος και μαχητικότητα. Συγκρούεται με την εξουσία, αποκαλύπτει σκάνδαλα και μετατίθεται δυσμενώς στην Πρέβεζα, «στη θλιβερώτερη επαρχία του θλιβερώτερου τόπου του κόσμου», όπως τη χαρακτήρισε κάποιος κριτικός.
Ο τρόπος με τον οποίο ο Καρυωτάκης ανταποκρίνεται - τόσο με τις πράξεις του όσο και με την ποίησή του - στη Μικρασιατική Εκστρατεία και στην τραγωδία που επακολούθησε, φανερώνει τη σχέση του με την κοινωνία της εποχής του. Η σάτιρα Εις Ανδρέαν Κάλβον, ένα από τα σημαντικότερα ίσως πολιτικά ποιήματα της νεότερης ελληνικής ποίησης, αποτυπώνει έξοχα τη σχέση αυτή. Η ειρωνεία, ο σαρκασμός, η ανελέητη επίθεση στις αξίες των αστών συγκροτούν τον θεματικό πυρήνα του ποιήματος. Μορφολογικά το ποίημα παρουσιάζει ενδιαφέρον, γιατί συνθέτει την παρωδία με τη σάτιρα. Από τη μια, οι δεκαπέντε πεντάστιχες στροφές του μιμούνται το λεξιλόγιο, τη σύνταξη και τη στιχουργική των κάλβειων ωδών, ενώ από την άλλη η ανάπτυξη του θέματος, όπως μπορούμε να συμπεράνουμε από τις εξωκειμενικές σημάνσεις, παραπέμπει στις δραματικές συνέπειες της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Θα λέγαμε ότι η παρωδία υποστηρίζει τη σάτιρα και η σάτιρα προϋποθέτει την παρωδία. Διαλεγόμενος, λοιπόν, ο Καρυωτάκης με τον Ανδρέα Κάλβο και τις Ωδές του, γίνεται άτεγκτος κριτής της πολιτικής, κοινωνικής και ηθικής παρακμής της εποχής του.
Ο Κάλβος έγινε μεγάλος ποιητής υμνώντας τους αγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης και τα ιδανικά τους. Από την αρετή τους άντλησε την ποιητική μεγαλοσύνη του. Σε μια εποχή παρακμής όμως, μας λέει ο Καρυωτάκης, ένας ποιητής σαν τον Κάλβο είναι καταδικασμένος στη σιωπή. Πώς θα μπορούσε να εμπνευστεί από τις πολιτικές φιλοδοξίες, τις ίντριγκες και τα ψεύτικα οράματα που εξέθρεψαν τη Μεγάλη Ιδέα και οδήγησαν τον Αύγουστο του 1921 τον ελληνικό στρατό στον Σαγγάριο, τον μοιραίο ποταμό, όπου, παρά τη νίκη των Ελλήνων, κρίθηκε η τύχη της Μικρασιατικής Εκστρατείας; Ο Κάλβος έγραψε τις Ωδές του σε μια εποχή που η αστική τάξη βρισκόταν στην ακμή της. Ο Καρυωτάκης, από την άλλη, βίωσε με τον πιο τραγικό τρόπο την παρακμή της αστικής τάξης, η οποία, και με το ξεθώριασμα της Μεγάλης Ιδέας, δεν μπορούσε πια να εμπνεύσει κανένα ιδανικό στην ελληνική κοινωνία. Συνομιλώντας με τον Κάλβο, ο Καρυωτάκης καταγγέλλει:
Ιππους δεν επιβαίνουσι, / αμή την εξουσίαν / και του λαού τον τράχηλον / ιδού, μάχονται οι ήρωες / μέσα στα ντάνσιγκ. / Τις δάφνες του Σαγγαρίου / η Ελευθερία φορέσασα / γοργά από μίαν χείρα / σ' άλλην περνά και σύρεται / δούλη στρατώνος.
Αναρωτιέμαι πώς αλλιώς θα μπορούσαμε να κατανοήσουμε αυτό το ποίημα, παρά ως την ενσυνείδητη αντίθεση του ποιητή στη στάση και τη συμπεριφορά της αστικής τάξης της εποχής του.
Ωστόσο, ο Καρυωτάκης συνειδητοποιεί ταυτόχρονα την προσωπική του αδυναμία, καθώς και την αδυναμία των ποιητών της γενιάς του να δράσουν, να συγκρουστούν δυναμικά με το κατεστημένο και, με την ανατροπή του, να αλλάξουν τελικά τον κόσμο. Με ειρωνεία που φτάνει τον σαρκασμό, γράφει στο ποίημα Ολοι μαζί:
Κι αν πειναλέοι γυρνάμε ολημερίς, / κι αν ξενυχτούμε κάτω απ' τα γεφύρια, / επέσαμε θύματα εξιλαστήρια / του «περιβάλλοντος» και της «εποχής».
Οπως φαίνεται, ο ποιητής δεν έχει αυταπάτες για την έλλειψη εσωτερικής δύναμης, που τον οδήγησε πρώτα στην αδράνεια, έπειτα στο προσωπικό αδιέξοδο και τέλος στην αυτοκτονία.
Ο Καρυωτάκης δεν πρόλαβε να γράψει πολλά ποιήματα - εξάλλου σύντομη ήταν η ζωή του, σύντομο και το έργο του. Κατήγγειλε, όμως, με πάθος και παρρησία τις «δημόσιες αμαρτίες» της εποχής του. Τις κατήγγειλε ως ποιητής μείζων και, ως τέτοιον, πρέπει να τον θυμόμαστε: «[...] μη τον ξεχνάτε, και ακόμη, να τον αγαπάτε», μας προτρέπει ο Ανδρέας Εμπειρίκος. «Ητο μεγάλος ποιητής ο νέος αυτός και ευγενής. Το λέγω και θα το ξαναπώ πολλάκις - είναι μεγάλος ποιητής ο Κώστας Καρυωτάκης».


Μαρία ΠΕΣΚΕΤΖΗ
Διδάκτωρ Φιλολογίας

1. Από τη στιγμή που στην Ευρώπη δεν παρεμβαίνει η λογική, ο πολίτης χάνει κάθε δικαίωμα στη ζωή του και υποτάσσεται σε όσα επιβάλλει ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας. Μόνος ο Ελληνας μέσα στην κοινότητα, έχει αφεθεί στη Θεία Πρόνοια. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση δεν τον θέλει κανείς, ούτε για συνοδοιπόρο στον κοινό προορισμό προς το «μεγαλείο της Ευρώπης». Βρίσκεται στον πάτο ενός πηγαδιού και περιμένει αορίστως κάποιον να τον τραβήξει.
2. Τα ηλίθια τεχνάσματα των Ευρωπαίων ενάντια σ' έναν λαό που φάνηκε ολωσδιόλου αφελής, πέτυχαν και τώρα τον καθήλωσαν. Θεωρούν αναγκαίο να συνεχίσουν το παράλογο παιχνίδι τους, σπρώχνοντας τον Ελληνα πολίτη ακόμα πιο βαθιά στο πηγάδι. Είμαστε μοιραίος λαός, μονίμως ξελογιασμένος, διαρκώς θύμα της αδράνειας, με μοναδική προσήλωση στο να φορτώνουμε τις ευθύνες μας στους άλλους. Ενας λαός που δοκιμάζει τα όριά του στηριγμένος σε ένα ατροφικό εγώ, μέσω του οποίου δεν μπορεί να υπερασπιστεί ούτε τον εαυτό του. Μαζί με τα χλωρά καίγονται και εκείνοι που ακόμα ψάχνουν το πώς και το γιατί φτάσαμε ως εδώ - αναλύσεις των αναλύσεων που όλες μας δικαιώνουν, αλλά στο τέλος κερδίζουν πάντα οι άλλοι, οι Ευρωπαίοι.
3. Οι θρησκείες παίζουν άραγε ρόλο στις αποφάσεις, κυρίως των Γερμανών; Αν μελετήσει κανείς τις σχέσεις μεταξύ προτεσταντών και καθολικών, τα χάνει μπροστά στις θηριωδίες του ενός δόγματος ενάντια στο άλλο. Αλλά εδώ βρίσκεται και το παράδοξο: όταν οι δύο πλευρές μυριστούν κέρδος, η αγεφύρωτη αντιπαλότητα μετατρέπεται σε συζυγικό καβγαδάκι, που κρύβει τη βιασύνη για να αρπάξουν όσα μπορούν επωφελούμενοι της απεχθούς συμφωνίας που έχει συνάψει η χώρα μας. Και έτσι, με προκάλυμμα τη νομιμότητα, απομακρύνουν κάθε πιθανή σκέψη περί ηθικής, περί ατιμίας.
4. Η ατιμία ήταν το πρώτο χαρτί και, όπως αποδεικνύεται, και το τελευταίο των Ευρωπαίων. Είναι η τελευταία σκηνή που έχουν στήσει οι Γερμανοί, για να αντιμετωπίσουν το σκάνδαλο «Ελλάδα», που οι ίδιοι προκάλεσαν. Οι αναλυτές τους - «σπουδαίοι» οικονομολόγοι! - έχουν υψώσει τα χέρια με τον τρόπο των γιατρών μπροστά σε μια ανίατη αρρώστια. Η ατιμία σε βάρος της χώρας μας ξεσκεπάστηκε από τους ίδιους, για τον απλούστατο λόγο ότι δεν συναντούσαν αντιστάσεις από τις εγχώριες κυβερνήσεις, αλλά και λόγω του ότι πλέον δεν υπήρχε λόγος να κρατάνε τα προσχήματα και αποκαλύφθηκε η απόλυτη περιφρόνηση προς τον «κατώτερο» λαό μας.
5. Το ψεύδος δεν γνώρισε ποτέ καλύτερο κατάλυμα από αυτό της Ευρώπης. Η φημισμένη τιμή της εξέπνευσε άμα τη ενώσει της. Ο ελληνικός λαός έχει αξιολογηθεί στον πάτο της λίστας. Ο τρόπος που μας χειρίζονται, είναι απελπιστικά μονότονος. Οταν νιώσουν ότι κάτι κινείται εκτός των επιβεβλημένων κανόνων, περνάνε σε μια σύντομη σιωπή ώστε γρήγορα να ανακτήσουν την αυτοκυριαρχία τους. Καλύπτουν την απληστία τους πάντοτε με καθωσπρέπει συνομιλίες με τον πρωθυπουργό, εξηγώντας ότι δεν υπάρχει κανένας εξαναγκασμός και ο λόγος της αντίδρασής τους είναι καθαρά παιδαγωγικός.
6. Με την υποθήκη του νέου μνημονίου, οφείλουμε να στείλουμε ένα ύστατο σινιάλο προς όλους, πως το καράβι μας πάει γραμμή στα βράχια. Επαληθεύτηκαν οι υποψίες μας και αν προσθέσουμε τους λεονταρισμούς Τσίπρα και Κούλη και τις διαδόσεις των Αριστερών για αντίσταση μέσω ψευδοαποχωρήσεων, χειροτερεύει η ιδιάζουσα κατάστασή μας.
7. Πού πήγε η πείρα του λαού μας, τα άμεσα αντανακλαστικά του; Η εικόνα του πολίτη είναι συγκαταβατική και πονεμένη. Εχοντας χάσει την αίσθηση του ύψους του, αντί να καταγγείλει, αφήνεται να πέσει. Δυστυχώς η συμπεριφορά μας απέναντι στη συμμορία του Σόιμπλε υπήρξε υποδειγματική. Αντιθέτως, η ευρωπαϊκή κοινότητα αντιμετωπίζει τον Ελληνα πολίτη σαν αντικείμενο μέσα στο ενεχυροδανειστήριο.


Του
Γιώργου ΚΑΚΟΥΛΙΔΗ

Την Κυριακή 18 Ιούνη, στις 3 μ.μ., με αφετηρία την πλατεία Εθνικής Αντίστασης
Στις 22 Φλεβάρη συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από την ίδρυση του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών (ΣΕΗ), που με τη δράση του «συνόδευσε» τη δράση του ελληνικού λαού σε κάθε καμπή της Ιστορίας. Το ΣΕΗ τιμά αυτήν την επέτειο με δράσεις και εκδηλώσεις μέσα στη χρονιά. Ηδη έχει πραγματοποιηθεί η παρουσίαση της διακήρυξης και η έκθεση αρχειακού υλικού.
Εκατό χρόνια γεμάτα αγώνες, θυσίες, κατακτήσεις, αλλά και γεμάτα θέατρο, προσφορά και αγάπη για την τέχνη. Πλευρές αυτής της 100χρονης πορείας θα ψηλαφιστούν στους δρόμους της Αθήνας στον ιστορικό περίπατο, με ξενάγηση από ιστορικό, που διοργανώνει το Σωματείο την Κυριακή 18 Ιούνη, στις 15.00.
Με οδηγό τα 100 χρόνια ζωής και δράσης, σελίδες μνήμης του θεάτρου και των ανθρώπων του ζωντανεύουν μέσα από μια ιστορική περιήγηση στους δρόμους της Αθήνας, όπου ξεδιπλώνονται βήμα - βήμα οι αγώνες και οι αγωνίες του λαού, οι αγώνες και οι αγωνίες του Σωματείου. Παλιοί και νέοι ηθοποιοί, παλιοί και νέοι συνδικαλιστές μοιράζονται στιγμές από το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του ΣΕΗ.
Οι εννιά σταθμοί του ιστορικού περιπάτου
Η αφετηρία είναι η πλατεία Εθν. Αντίστασης (πρώην Κοτζιά), στις 15.00, εκεί όπου οι ηθοποιοί έκαναν το πιο συγκροτημένο βήμα για την οργάνωσή τους, πριν από εκατό χρόνια. Σε εκείνο το μέρος βρισκόταν το Δημοτικό Θέατρο, όπου στεγάστηκαν και τα πρώτα γραφεία του Σωματείου. Η ηθοποιός και πρώην πρόεδρος του ΣΕΗ, Ελένη Γερασιμίδου, από την επιτροπή εορτασμού των 100 χρόνων του ΣΕΗ, θα αναφερθεί στην ξεχωριστή σημασία αυτής της πρωτοβουλίας. Ο Στράτος Σαραντίδης, γιος του Γεώργιου Σαραντίδη, ιδρυτικού μέλους του Σωματείου, μοιράζεται με τους παρευρισκόμενους προσωπικές μαρτυρίες. Στο χώρο θα στηθεί και πλακέτα.
Ο επόμενος σταθμός, στις 16.15, είναι στην Πειραιώς 40. Εκεί βρίσκονταν τα πρώτα γραφεία του Εργατικού Κέντρου Αθήνας. Σε αυτή τη στάση οι παρευρισκόμενοι θα μεταφερθούν στην εποχή της μεταξικής δικτατορίας (1936). Η Ασφάλεια τοποθετεί ανθρώπους της στο Εργατικό Κέντρο Αθήνας, το ισόγειο του οποίου οι ηθοποιοί έχουν μετατρέψει σε αίθουσα θεάτρου. Σε συγκέντρωση που είχε πραγματοποιηθεί μπροστά στην κήρυξη μιας απεργίας, πρόσωπα που μέχρι χτες ήταν «οικεία», πραγματοποιούν συλλήψεις. Οι ηθοποιοί Μαριάνθη Σοντάκη και Σάββας Στρούμπος διαβάζουν μαρτυρία του ηθοποιού Ευθύφρωνα Ηλιάδη.
Στις 17.00, ο περίπατος φτάνει στο ιστορικό κτίριο της Κοραή 4, εκεί όπου ήταν τα κρατητήρια της Kommadatur κατά τη Γερμανική Κατοχή. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα «τμήμα μεταγωγών», πριν τη μεταφορά των κρατουμένων σε φυλακές - κολαστήρια στην Ελλάδα και τη Γερμανία. Ο ηθοποιός Πέρης Μιχαηλίδης και η Αννα Φωτοπούλου, κόρη του Μίμη Φωτόπουλου, θα διαβάσουν αποσπάσματα από το βιβλίο του Μίμη Φωτόπουλου, «Ελ Ντάμπα, όμηρος των Εγγλέζων».
17.40, Θέατρο ΡΕΞ. 18.20, Θέατρο Τέχνης. Κατοχή, Αντίσταση. Στιγμές γεμάτες καρδιοχτύπι, για τα κρυφά μηνύματα αντίστασης και ελευθερίας που ακούγονται από σκηνής.
Στο ΡΕΞ, η ηθοποιός Ολυμπία Παπαδούκα είχε στήσει παράνομο πολύγραφο του ΕΑΜ. Η ηθοποιός Μαρία Κίτσου θα διαβάσει αποσπάσματα από μαρτυρία της Ολυμπίας Παπαδούκα. Η συγγραφέας Αλκη Ζέη και ο ηθοποιός Βασίλης Κολοβός, πρώην πρόεδρος του ΣΕΗ, μιλούν για τα ιστορικά γεγονότα της δεκαετίας, Κατοχή - Αντίσταση - Εμφύλιος. Στο Θέατρο Τέχνης, η ηθοποιός Καλή Καλό, πρωταγωνίστρια του ελληνικού θεάτρου, μοιράζεται προσωπικές μαρτυρίες από τα χρόνια της Κατοχής.
Η πλειοψηφία των ηθοποιών ήταν οργανωμένοι στο ΕΑΜ Θεάτρου και είχαν αναπτύξει πλούσια αντιστασιακή δράση. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα πάρτι με καλλιτεχνικό πρόγραμμα που οργάνωνε για να μαζευτούν χρήματα για την Εθνική Αλληλεγγύη, η ψυχαγωγία για τους ανάπηρους του Αλβανικού Μετώπου κάθε Κυριακή στα νοσοκομεία. Ο Αιμίλιος Βεάκης πήγαινε στο νοσοκομείο «Σωτηρία». Στα θέατρα έβαζαν προκηρύξεις στις χλαίνες των Γερμανών αξιωματικών, με περιεχόμενο που τους έριχνε το ηθικό. Αντίστοιχα, προκηρύξεις έβαζαν και στα καθίσματα των θεάτρων και των κινηματογράφων, για να ενημερώνονται οι θεατές για την πορεία του αγώνα. Ακόμα, τις μέρες των μεγάλων διαδηλώσεων, των απεργιών, των εκτελέσεων, οι ηθοποιοί έκλειναν τα θέατρα. Οπως μας πληροφορεί η Ολ. Παπαδούκα στο βιβλίο της, «αυτό το μουγκό, άφωνο, κλειστό θέατρο, ήτανε μια κραυγαλέα διαμαρτυρία, σαν συνέχεια της μαχητικής διαμαρτυρίας της ημέρας. Και τότε πια... ήμασταν "στο στόμα του λύκου". Η Ασφάλεια ερχόταν την άλλη μέρα να μας ανακρίνει. "Γιατί δεν έπαιξες χτες;"»...
Επόμενος σταθμός, στις 18.50, η συμβολή των οδών Καποδιστρίου και Πατησίων, εκεί που βρισκόταν η Ειδική Ασφάλεια Αθηνών. Τα δύσκολα χρόνια των διώξεων και του κυνηγητού... Η ηθοποιός Μαρία Φωκά, μετέπειτα πρόεδρος του Σωματείου, συλλαμβάνεται. Λίγες μέρες μετά οδηγείται στις φυλακές Πατρών. Θα διαβαστεί σημείωμα της Ισμήνης Καλλέργη, κόρης της Μαρίας Φωκά. Ο Στέφανος Ληναίος, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΗ το 1966, μας μεταφέρει το κλίμα της περιόδου.
Στις 19.30, στο Θέατρο «Αθήναιον» (Μάρνης και Πατησίων), οι παρευρισκόμενοι θα «ταξιδέψουν» στα χρόνια της δικτατορίας. Εκεί, ανεβαίνει η παράσταση - σύμβολο κατά της χούντας «Το μεγάλο μας Τσίρκο», του Ι. Καμπανέλλη. Η πρεμιέρα δόθηκε τον Ιούνη του '73. Τους βασικούς ρόλους ερμήνευσαν ο Κώστας Καζάκος, η Τζένη Καρέζη, ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, ο Νίκος Κούρος, ο Τίμος Περλέγκας και ο Χρήστος Καλαβρούζος. Τραγουδούσε ζωντανά ο Νίκος Ξυλούρης. Ο Κ. Καζάκος αναφέρεται στις ιστορικές μέρες αντίστασης του ελληνικού θεάτρου, καθώς και στη μεγάλη απεργία ηθοποιών και οικοδόμων. Θα πραγματοποιηθεί παρέμβαση και από το Συνδικάτο Οικοδόμων.
Στις 20.30, στο Θέατρο «Γκλόρια» (Ιπποκράτους 7), παίρνεται η ιστορική απόφαση επανασύστασης του, σφραγισμένου μέχρι τότε από την Ασφάλεια, Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, μετά την πτώση της χούντας. Η ηθοποιός και πρώην πρόεδρος του ΣΕΗ Αιμιλία Υψηλάντη αναφέρεται στα γεγονότα. Ο σκηνοθέτης και πρώην πρόεδρος του ΣΕΗ Λεωνίδας Βαρδαρός αναφέρεται στη μεγάλη απεργία της ΕΡΤ.
Ο περίπατος καταλήγει στις 21.00 στο Θεατρικό Μουσείο (Ακαδημίας 50). Πίσω από τις σφραγισμένες πόρτες βρίσκεται ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας του ελληνικού θεάτρου. Ενα αρχειακό υλικό σπάνιας αξίας, που με ευθύνη του υπουργείου Πολιτισμού καταστρέφεται. Η Λίλα Καφαντάρη, πρόεδρος του ΣΕΗ, θα μιλήσει για την ανάγκη ανάδειξης και πρόσβασης του λαού στο ανεκτίμητης αξίας αρχειακό υλικό του Θεατρικού Μουσείου.

  • Για πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής στα τηλέφωνα του ΣΕΗ, 2103833742, 2103817369 και στο e-mail: support@sei.gr. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

παράδειγμα του Κέντρου Πολιτισμού «Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος»
Στο πλαίσιο της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης ένα πλήθος επιχειρηματικών ομίλων επιδιώκουν με χορηγίες και δωρεές - σταγόνες στον ωκεανό του πλούτου που έχουν συσσωρεύσει από την εκμετάλλευση των εργαζομένων - να αποκαταστήσουν την αιματοβαμμένη φύση του κεφαλαίου στη λαϊκή συνείδηση, καλλιεργώντας ταυτόχρονα μέσα από κάθε λογής προγράμματα την αντίληψη ότι κοινωνική πρόοδος χωρίς το κεφάλαιο είναι αδύνατον να υπάρξει. Αναφερόμενοι στον τομέα του Πολιτισμού δε θα μπορούσε να παραλειφθεί το παράδειγμα της Κίνησης Πολιτών «Διάζωμα», που έχει αναλάβει την προστασία των αρχαίων θεάτρων μέσω χορηγιών από ιδιωτικές οργανώσεις (όπως τα ιδρύματα Ωνάση, Μποδοσάκη, «Στ. Νιάρχος», ΣΕΒ κ.λπ.), επιχειρηματικούς ομίλους (τράπεζες, βιομηχανίες τροφίμων και ποτών, φαρμακοβιομηχανίες, επιχειρήσεις τηλεπικοινωνίας κ.ά.), δημόσιους φορείς, ειδικά της Τοπικής Διοίκησης, και απλούς πολίτες και η οποία διασυνδέεται άμεσα με τα σχολεία. Για τους πραγματικούς στόχους ανάλογων παρεμβάσεων μιλάει το παράδειγμα των μαθητών ενός σχολείου που εμπνεόμενοι από το κοινωνικό όραμα μιας βιομηχανίας - εταιρικού μέλους του «Διαζώματος» - έγραψαν σενάριο για τη συμβολή της στην αποκατάσταση και ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Ως ανταμοιβή, είχαν την ...τύχη να συνομιλήσουν με τον πρόεδρο της εταιρείας και να διδαχτούν από την πείρα της ζωής και της σταδιοδρομίας του «κατάλληλες στάσεις ζωής», σύμφωνα με το δελτίο Τύπου του σχολείου...
Με λίγα λόγια, καπιταλιστικό κράτος και επιχειρηματικοί όμιλοι συνεργάζονται αγαστά για να επιτευχθεί η ταξική συνεργασία και συναίνεση στη διαιώνιση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, υλικής και πνευματικής. Ετσι και η ναυαρχίδα του Ιδρύματος «Στ. Νιάρχος», το Κέντρο Πολιτισμού στο Φαληρικό Δέλτα, έρχεται επάξια να εκπροσωπήσει την κυρίαρχη αστική αντίληψη για το ρόλο της Τέχνης να κατευνάζει, να παρηγορεί και ευχάριστα να αποκοιμίζει συμφιλιώνοντας ταξικά τους καταπιεσμένους με τους καταπιεστές τους. Οι μέχρι σήμερα ανοιχτές στους πολλούς δραστηριότητές του, όπως το γιορταστικό πρόγραμμά του για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά με τις συναυλίες κλασικής μουσικής, τα γκαλά όπερας από τη Λυρική, τις αναγνώσεις χριστουγεννιάτικων ιστοριών από επώνυμους καλλιτέχνες, το στολισμένο περιβάλλον, τις υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις, τη λίμνη, τα βεγγαλικά, πρόσφεραν απλόχερα στο λαϊκό κόσμο που συνέρρεε με τα παιδιά του μια γεύση από το λαμπερό και πολυτελή κόσμο της τάξης των αστών, στον οποίο μπορεί να συμμετέχει και ο απλός λαός, μια αίσθηση σφρίγους και ακμής ενός συστήματος που κάτω από το λούστρο του σπαράζεται από ανταγωνισμούς και σαπίζει.
Ενας ιδιωτικός οργανισμός που θα απολαμβάνει τα προνόμια του Δημοσίου χωρίς τις υποχρεώσεις του
Δεν είναι πλέον μακριά η ημερομηνία που θα ολοκληρωθεί η παράδοση του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» (ΚΠΙΣΝ) στο ελληνικό κράτος. Ηδη το έργο βρίσκεται στο τελικό στάδιο των δοκιμαστικών χρήσεων για να διαπιστωθεί η καλή λειτουργία του. Σύσσωμος ο αστικός Τύπος πανηγυρίζει για το καινούργιο πολιτιστικό κέντρο, επισημαίνοντας τη «μεγάλη προσφορά» του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» (ΙΣΝ), τις αρχιτεκτονικές του αρετές και τη σπουδαία αναβάθμιση του αστικού τοπίου της περιοχής. Ελάχιστες μέχρι τώρα είναι οι φωνές που αμφισβητούν το πόσο δωρεάν είναι η «δωρεά» και επισημαίνουν την παρέμβαση που γίνεται από το ΙΣΝ, ενός ιδιωτικού φορέα, στη διάρθρωση και λειτουργία όχι μόνο του οργανισμού του ΚΠΙΣΝ αλλά και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (ΕΛΣ) και της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ελλάδος (ΕΒΕ). Για τους διαφημιστές όμως του μύθου περί καπιταλισμού με ανθρώπινο πρόσωπο και αγαθοποιά οράματα, τέτοια θέματα πρέπει να αποκρύβονται από το φτωχό λαό. Το μόνο που τους προβληματίζει είναι το κατά πόσον το ελληνικό κράτος θα μπορέσει να διαχειριστεί αποτελεσματικά ένα τέτοιο έργο, υπαινισσόμενοι πως θα ήταν προτιμότερο να μείνει στα χέρια του Ιδρύματος «Στ. Νιάρχος».
  • Από μια πρώτη ματιά στο νόμο που κυρώνει τη σύμβαση ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο (ΕΔ) και το Ιδρυμα αποκαλύπτονται οι ασφυκτικοί όροι με τους οποίους το δεύτερο επιβάλλει τις απαιτήσεις του και ελέγχει την υλοποίησή τους. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 29 της σύμβασης, αν αυτή λυθεί για μια σειρά λόγους - ανάμεσά τους και η μη συμμόρφωση με τους κανόνες που επιβάλλει το ΙΣΝ - τότε αυτό δικαιούται να πάρει πίσω όλα τα χρήματα που έχει «δωρίσει» και μάλιστα προσαρμοσμένα ετησίως με βάση το ποσοστό αύξησης του τιμάριθμου και εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών μηνών. Μετά την πάροδο της προθεσμίας τρέχουν τόκοι υπερημερίας.
  • Η διατυμπανιζόμενη αποξένωση του Ιδρύματος από το Κέντρο Πολιτισμού μετά από την παράδοση του έργου στο Δημόσιο είναι λόγια του αέρα. Το ΙΣΝ θα είναι τόσο αποξενωμένο ώστε θα διατηρεί ακέραιο το δικαίωμά του να ελέγχει όποτε θέλει τα οικονομικά και τη λειτουργία του Κέντρου Πολιτισμού «Σταύρος Νιάρχος», επεκτείνοντας μάλιστα την παρέμβασή του - μέσω του Κέντρου Πολιτισμού - στη λειτουργία της Λυρικής και της Εθνικής Βιβλιοθήκης, εφόσον προηγουμένως διαπιστώσει ότι οι δύο οργανισμοί πληρούν τους όρους για να εγκατασταθούν σε αυτό. Ανάμεσα στους όρους είναι και η αναπροσαρμογή των κανονισμών λειτουργίας τους σύμφωνα με τις υποδείξεις του Ιδρύματος. Μάλιστα, στη σύμβαση της δωρεάς υπάρχουν προσαρτημένα σχετικά σχέδια και για τους δύο οργανισμούς, που δεν κατατέθηκαν στη Βουλή.
  • Με βάση τη σύμβαση το Κέντρο Πολιτισμού Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» είναι μια ανώνυμη εταιρεία, η οποία δεν υπάγεται στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, στο δημόσιο λογιστικό, στις εθνικές διατάξεις περί εκπόνησης μελετών, παροχής υπηρεσιών, εκτέλεσης έργων και διενέργειας προμηθειών του Δημοσίου και τις διατάξεις για την πρόσληψη προσωπικού στο δημόσιο τομέα και θα λειτουργεί ως φορέας ιδιωτικού δικαίου. Με άλλα λόγια, έχουμε ένα φορέα που ανήκει στο κράτος, ο οποίος όμως είναι πλήρως εκτός κανόνων λειτουργίας του Δημοσίου. Ούτε λίγο ούτε πολύ ο ιδιωτικός αυτός οργανισμός απολαμβάνει όλα τα προνόμια των κρατικών φορέων - χωρίς τις υποχρεώσεις τους - και ακόμη περισσότερα, αφού απαλλάσσεται από κάθε φορολογική επιβάρυνση, πλην ΦΠΑ. Μάλιστα, αν κάποιος τρίτος, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, αποφασίσει να κάνει δωρεά προς το ΚΠΙΣΝ, την ΕΛΣ ή την ΕΒΕ, απαλλάσσεται επίσης από κάθε φόρο για τη συγκεκριμένη δωρεά, το ποσόν της δωρεάς αφαιρείται από το εισόδημα του δωρητή και ο δωρητής «απαλλάσσεται από τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων» (άρθρο 28).
  • Σαν να μην έφταναν όλα αυτά η ΕΛΣ όσο και η ΕΒΕ θα πληρώνουν για τη χρήση του χώρου και τον εξοπλισμό που θα τους παραχωρηθεί, καθώς και για τη συντήρησή τους. Σε απλά ελληνικά, η ΕΛΣ και η ΕΒΕ θα πληρώνουν νοίκι με ετήσια μάλιστα αναπροσαρμογή του. Μετά την 68η συνάντηση της ειδικής συμβουλευτικής επιτροπής του Ελληνικού Δημοσίου με το Ιδρυμα «Στ. Νιάρχος», που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 12/12/16 και με βάση τα όσα επισήμανε ο πρόεδρος της ΕΛΣ, Αθανάσιος Θεοδωρόπουλος, η ΕΛΣ θα πρέπει να καταβάλει στο ΚΠΙΣΝ για τη χρήση του χώρου το ποσό των 5,6 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό που είναι αδύνατο να καλυφθεί από τον προϋπολογισμό του ΥΠΠΟΑ, ο οποίος για το 2017 προβλέπει τη διάθεση μόλις 95,8 εκατομμυρίων για το σύνολο των 60 περίπου εποπτευόμενων από αυτό φορέων. Αντικειμενικά, η ΕΛΣ εξωθείται στην ανάπτυξη επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και στην αναζήτηση κεφαλαιούχων «χορηγών» - επενδυτών με τα ανάλογα ανταλλάγματα, που συνήθως δεν είναι μόνο οικονομικά.
Συμβολή στην αποτελεσματικότερη επιχειρηματική λειτουργία δημόσιων οργανισμών
Ειδικότερα στην περίπτωση του Ιδρύματος «Στ. Νιάρχος» εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς, ποιο είναι τελικά το όφελος που θα αποκομίσει το ίδιο το Ιδρυμα από αυτήν την ακριβή επένδυση των 617 εκατομμυρίων ευρώ στο Φαληρικό Δέλτα; Η απάντηση δεν είναι εύκολη, καθώς οι ουσιαστικότερες πλευρές του όλου εγχειρήματος δεν έχουν ακόμη αποκαλυφθεί. Οσοι ωστόσο έχουν υπόψη τους την κατά καιρούς κρίσιμη ιδεολογική και πολιτική παρέμβαση ανάλογων «ευαγών ιδρυμάτων» του κεφαλαίου στην κοινωνική ζωή διαφόρων χωρών (με πρώτο το ίδρυμα Φορντ, παράρτημα - βιτρίνα των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου με πολιτιστική δράση και στην Ελλάδα την περίοδο της δικτατορίας) δεν μπορεί παρά να είναι επιφυλακτικοί απέναντι σε τέτοιου είδους «ευεργεσίες».
Σε ένα πρώτο επίπεδο το Ιδρυμα «Στ. Νιάρχος» έρχεται να εξυπηρετήσει την κατεύθυνση μονοπωλιακών ενώσεων, όπως η Ευρωπαϊκή Ενωση, για τοποθέτηση μέρους των κερδών σε κοινωνικούς τομείς του κράτους, όπως ο Πολιτισμός. Η διείσδυση του κεφαλαίου σε δομές και υπηρεσίες του αστικού κράτους με την ανάληψη πρωτοβουλιών άμεσα απ' αυτό, αποτελεί μάλιστα μια πρώτης τάξης ευκαιρία για να προσαρμοστεί ο κρατικός τομέας στις τρέχουσες ανάγκες του κεφαλαίου. Αλλωστε, όλα αυτά τα χρόνια το Ιδρυμα «Στ. Νιάρχος» εκτός από την κατασκευή των νέων εγκαταστάσεων της Λυρικής Σκηνής και της Εθνικής Βιβλιοθήκης έχει χρηματοδοτήσει πολλές άλλες μικρότερες ή μεγαλύτερες δράσεις στους τομείς του Πολιτισμού, της Παιδείας, της Υγείας και της Πρόνοιας ασκώντας καθοδηγητικό ρόλο στον αναπροσανατολισμό κρατικών οργανισμών, ώστε να λειτουργήσουν αποτελεσματικότερα «επιχειρηματικά», με μικρότερο δηλαδή κόστος και μεγαλύτερα οφέλη για τα γενικότερα ιδεολογικά - πολιτικά κεφαλαιοκρατικά συμφέροντα. Βασικά στοιχεία αυτής της αναδιάρθρωσης των κρατικών κοινωνικών υπηρεσιών είναι η εισαγωγή νέων τεχνολογιών στην οργάνωσή τους, η αξιοποίηση νέων τεχνικών προσέλκυσης «πελατών», η ανατροπή των εργασιακών σχέσεων και η εξοικείωση των εργαζομένων σε αυτές με την ελαστική και την «εθελοντική» εργασία, προπαντός όμως η αποτελεσματικότερη συνεισφορά τους στην ιδεολογική χειραγώγηση, στην προσαρμογή και την υποταγή πλατιών λαϊκών στρωμάτων - ειδικά της νεολαίας - στις στρατηγικές προτεραιότητες της αστικής τάξης, μέσα και από τη συγκρότηση κοινωνικών δικτύων.
Κοινωνικές δικτυώσεις με στόχο τη νεολαία που γεννούν πολλά ερωτήματα
Ανάλογους στόχους φαίνεται να υπηρετεί και η ΜΚΟ του Ιδρύματος «Στ. Νιάρχος» Future Library με αντικείμενο την «προώθηση της καινοτομίας, της δημιουργικότητας και της κοινωνικής δικτύωσης». Στο πρόγραμμά της - στο οποίο εντάσσονται 150 διασυνδεδεμένες μεταξύ τους δημόσιες και δημοτικές Βιβλιοθήκες της χώρας, ανάμεσά τους και η Εθνική Βιβλιοθήκη - ορίζεται ως σκοπός της «η ενίσχυση στη συνείδηση των πολιτών της σπουδαιότητας των βιβλιοθηκών ως κέντρων μάθησης, χώρων δημιουργικότητας και αλληλεπίδρασης ιδεών». Ενα ευπρόσδεκτο θα σκεφτεί κανείς εγχείρημα, αφού το δίκτυο των βιβλιοθηκών μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της φιλομάθειας, διευκολύνοντας την πρόσβαση στη γνώση και το βιβλίο ενός ευρύτερου και προπαντός νεανικού κοινού μέσω του ηλεκτρονικού υπολογιστή και του διαδικτύου. Δυστυχώς, όμως, όλα αυτά τα πλεονεκτήματα αφορούν ένα περιορισμένο, με υψηλά μορφωτικά εφόδια αναγνωστικό κοινό.
Για τον πολύ κόσμο οι βιβλιοθήκες μετατρέπονται σε χώρους ανάπτυξης μιας σειράς άλλων δραστηριοτήτων για κάθε ηλικία, φαινομενικά θετικών, που ωστόσο συγκλίνουν στη διαμόρφωση της βολικής για την αστική εξουσία στάσης ζωής και συνείδησης του ημιμαθούς και διά βίου ημιαπασχολούμενου κυνηγού δεξιοτήτων, ενός προσαρμοστικού και αφοσιωμένου στα κάλπικα αστικά ιδεώδη πολίτη, όπως π.χ. οι δράσεις για το περιβάλλον, που καθόλου άσχετες δεν είναι με την προώθηση της πράσινης οικονομίας. Από το όλο πρόγραμμα δε λείπουν οι οργανωμένες συζητήσεις ή τα σεμινάρια προβολής των ιμπεριαλιστικών στρατηγικών επιδιώξεων και προπαγάνδας αστικών ιδεολογημάτων πάνω σε επίμαχα θέματα, όπως το Προσφυγικό, ο πόλεμος, η Ευρωπαϊκή Ενωση κ.ά. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα αγώνων ρητορικής (debate) για νέους που οργάνωσε η Δημοτική Βιβλιοθήκη της Ηλιούπολης με θέμα: «Είναι ευθύνη της Δύσης να επιβάλει τις ανθρωπιστικές αξίες της στον υπόλοιπο κόσμο». Στο περίγραμμα αυτό αναπροσαρμόζεται και το αντικείμενο εργασίας των βιβλιοθηκονόμων, που χρησιμοποιούνται πια ως εμψυχωτές και οργανωτές προγραμμάτων, ενώ οι αποτελεσματικότεροι από αυτούς στέλνονται για σεμινάρια στο εξωτερικό. Μια ανάλογη «κοινωνική δικτύωση» στον τομέα της Παιδείας αυτή τη φορά προωθεί και το επίσης χρηματοδοτούμενο από το Ιδρυμα «Στ. Νιάρχος» πρόγραμμα του Δήμου Αθηναίων «Ανοιχτά σχολεία», σύμφωνα με το οποίο ορισμένα σχολεία παραμένουν ανοιχτά τις απογευματινές ώρες και τα Σαββατοκύριακα με σκοπό να προσελκύσουν με την ανάπτυξη διαφόρων προγραμμάτων τους μαθητές, τους γονείς και τους κατοίκους της γειτονιάς.
Οσα μέχρι εδώ αναφέρθηκαν συνιστούν βέβαια ορισμένες όψεις του ζητήματος, που η εικόνα του δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Πολλά ερωτήματα παραμένουν ακόμη αναπάντητα. Είναι οπωσδήποτε θέμα που προκαλεί ανησυχία για την τύχη του θησαυρού της συγκεντρωμένης στις βιβλιοθήκες μας πνευματικής μας κληρονομιάς, οι σχέσεις που κατά καιρούς αναπτύσσει η ΜΚΟ Future Library με ορισμένους μονοπωλιακούς κολοσσούς στους τομείς της επικοινωνίας και του διαδικτύου που εκδηλώνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας ως πάροχοι ή χρήστες περιεχομένου, όπως η «Google» ή η «Vodafone», αλλά και η σύνδεσή της με το ίδρυμα των ιδιοκτητών της «Microsoft», Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς.
Ισως ακόμη πιο σοβαρό ζήτημα είναι το ότι μια σειρά ιδιωτικές οργανώσεις, που αντιπροσωπευτικό παράδειγμα αποτελεί το Ιδρυμα «Στ. Νιάρχος», συγκροτούν κοινωνικά δίκτυα, κατευθύνουν δραστηριότητες και συζητήσεις, συγκεντρώνουν και οργανώνουν εργατικά, λαϊκά στρώματα με ειδική στόχευση στη νεότερη γενιά τους και όλα αυτά με τη σφραγίδα του αστικού κράτους, στρατολογώντας μάλιστα ειδικευμένους εργαζόμενους σε αυτό. Για το πώς χρησιμοποιούνται σε κρίσιμες πολιτικές φάσεις τα ανθρώπινα αυτά δίκτυα υπάρχει ήδη μια πείρα στη χώρα μας. Δεν έχει περάσει και πολύς καιρός από τότε που το ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ καλούσε τους ακροατές του να εκτονωθούν στο κίνημα των πλατειών.

Οσοι παρ' όλα αυτά εξακολουθούν να μαγεύονται από το θαυμαστό κόσμο του Πάρκου και να θεωρούν το Ιδρυμα «Στ. Νιάρχος» πηγή φωτός και πολιτισμού, ας αναρωτηθούν, γιατί από τις εγκαταστάσεις του ο Ομπάμα απηύθυνε τον ύμνο του για την αστική Δημοκρατία ενάντια στον «ολοκληρωτισμό» και το «σιδηρούν παραπέτασμα», που στο όνομά της και χάρη σ' αυτήν διογκώνονται οι ταξικές ανισότητες και γίνονται τα μεγαλύτερα εγκλήματα και οι ωμότερες ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, όπως αυτές που πληθαίνουν στη γύρω μας περιοχή;

Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών / είμαστε μες στο δικό μας κόσμο / Η πιο όμορφη θάλασσα / είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει / Τα πιο όμορφα παιδιά / δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα / Τις πιο όμορφες μέρες μας / δεν τις έχουμε ζήσει ακόμα / Κι αυτό που θέλω να σου πω / το πιο όμορφο απ' όλα / δε στο 'χω πει ακόμα...».
Εβαλε το στίγμα της στο πολιτικό τραγούδι, ερμηνεύοντας μοναδικά στίχους κορυφαίων ποιητών και δημιουργίες μεγάλων Ελλήνων συνθετών. Στρατεύτηκε στο κομμάτι εκείνο της τέχνης που αφουγκράζεται, οραματίζεται, αντιστέκεται στην εκμετάλλευση και το σκοτάδι της καταπίεσης. Το ήθος, η ποιότητα, η αξιοπρεπής και αγωνιστική στάση της σφράγισαν τη ζωή της ασυμβίβαστης τραγουδίστριας με την υπέροχη φωνή, η οποία «έφυγε» πρόωρα από τη ζωή (7/1/2009). Η Μαρία Δημητριάδη είναι πάντα στην καρδιά μας ως η τροβαδούρος της επανάστασης. Με αφετηρία την πίστη της στο όραμα μιας δίκαιης κοινωνίας, συμπορεύτηκε με το ΚΚΕ, στηρίζοντας τις θέσεις του και παλεύοντας μαζί του. Πάντα παρούσα μέσα στα γεγονότα, από τον αντιδικτατορικό αγώνα μέχρι το τέλος.
Με τόλμη και παρρησία
Στο διάβα της από το τραγούδι αντιστάθηκε με τόλμη και παρρησία στην ευκολία και στα κυκλώματα που λυμαίνονται το χώρο της τέχνης, με αποτέλεσμα να βρεθεί αντιμέτωπη με τις αντιξοότητες που προκαλεί το σύστημα στους καλλιτέχνες που δεν υποτάσσονται στις επιδιώξεις του. Δε λύγισε...
«Οι συνεργασίες μου είχαν πάντα και κάποιον άλλο λόγο, εκτός από τον καλλιτεχνικό. Υπήρχε ταύτιση, έστω σε κάποιο βαθμό, ιδεολογική, αισθητική. Και χωρίς να υπερηφανεύομαι δηλώνω ότι δεν έχω κάνει ποτέ ούτε μισή υποχώρηση στη δουλειά μου. Ούτε μισή! Και αυτό το πληρώνω. Υπήρξαν φορές που δεν είχα να καπνίσω τσιγάρο. Αλλά υποχώρηση δεν έχω κάνει. Ούτε μία καλημέρα δεν έχω πει σε κάποιον που δε θέλω να του την πω...», είχε εξομολογηθεί η Μαρία Δημητριάδη στον «Ριζοσπάστη» (17/2/2002).
Οσο για το «πολιτική τραγουδίστρια»... κι αυτό το «πληρώθηκε» με ποικίλους τρόπους: «Μου έβαλαν την ετικέτα πολιτική τραγουδίστρια για κακό, τις εποχές που το πολιτικό τραγούδι ήταν υπό διωγμόν. Τις δεκαετίες '70 - '80 μέχρι αυγά στο κεφάλι έφαγα από διάφορους αντιδραστικούς. Στο Κιλκίς μάς πετούσαν πέτρες (...) Κάναμε πολιτική δουλειά, καθώς οι συναυλίες μας δεν ήταν μόνο καλλιτεχνικά γεγονότα αλλά και μέσο πάλης. Πηγαίναμε στη Λάρυμνα πρωί πρωί, χειμώνα, σε ένα σινεμά καλοκαιρινό και τραγουδούσαμε. Κάθε Κυριακή πρωί τραγουδούσαμε σε κινηματογράφους της Αθήνας για απεργούς, παρόλο το ξενύχτι της προηγούμενης νύχτας στις μπουάτ. Το "πολιτική τραγουδίστρια" σήμαινε λοιπόν μέσα στα γεγονότα (...) Ομως, μετά το '80 έγινε βρισιά. Δηλαδή, εσύ είσαι πολιτική τραγουδίστρια, έξω από εδώ. Δε θα τραγουδήσεις άλλο, τελείωσες. Κι έχανα το τρένο της ευκολίας, του να ελίσσεσαι...».
Πάντα παρούσα
Την θυμόμαστε πάντα παρούσα, μέσα στα γεγονότα, να συνοδεύει με τα τραγούδια της τους εργατικούς - αντιιμπεριαλιστικούς αγώνες των δεκαετιών '70 - '80, αλλά και αργότερα, μέχρι τέλους, ανταποκρινόμενη στα αγωνιστικά καλέσματα. Τραγουδώντας στις συναυλίες αλληλεγγύης προς τους αγωνιζόμενους και διωκόμενους λαούς, στους απεργιακούς αγώνες, στα μπλόκα των αγροτών. Δεν την ξεχνάμε στις φοβερές εκείνες συναυλίες στα Φεστιβάλ ΚΝΕ - «Οδηγητή» από το ξεκίνημα του θεσμού τη δεκαετία του '70 και μέχρι τα τελευταία της χρόνια. Στις δημοτικές εκλογές του 2006 συμμετείχε στο ψηφοδέλτιο της «Συμπαράταξης για την Αθήνα» με επικεφαλής τον Σπύρο Χαλβατζή.
Ξεκίνησε να τραγουδά από παιδί. Στα 16 της χρόνια έκανε δίσκο, τα «Κορίτσια στον Ηλιο» του Σταύρου Ξαρχάκου. Μετά ήρθαν ο «Ηλιος ο Πρώτος» και το «Χρονικό» του Γιάννη Μαρκόπουλου. Στο ενδιάμεσο είχε γνωρίσει τον Μίκη Θεοδωράκη, που τον είχαν σε κατ' οίκον περιορισμό. Κάνανε συνέχεια πρόβες... Δισκογραφεί το «Ενα πρωινό η Παναγιά μου» του Ξαρχάκου και μετά συναυλίες με τον Θεοδωράκη σε όλο τον κόσμο για δύο χρόνια. Ακολούθησαν δίσκοι της με τους Γιάννη Γλέζο, Νίκο Μαμαγκάκη. Ηδη, έχει γνωρίσει τον Θάνο Μικρούτσικο, που έπαιζε πιάνο σε μια μπουάτ, τους «Δον Κιχώτες». Μετά τη μεταπολίτευση (1975) κάνει και τον πρώτο του δίσκο, τα «Πολιτικά Τραγούδια», με τα οποία ξεκίνησε η δημιουργική συνεργασία τους. Ακολούθησαν η «Καντάτα για τη Μακρόνησο», «Φουέντε Οβεχούνα», «Τροπάρια για φονιάδες», «Τα τραγούδια της λευτεριάς». Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι από την κασετίνα των οκτώ δίσκων με τα πολιτικά τραγούδια του συνθέτη που έβγαλε η «Λύρα», πριν από λίγα χρόνια, στους πέντε τραγουδάει μόνο η Μαρία Δημητριάδη. Μετά από κάποια χρόνια, κάνει πάλι συναυλίες με τον Μίκη, τον Μαρκόπουλο. Δισκογραφικά συνέχισε με το «Δελτίο καιρού», με τραγούδια πολλών συνθετών σε πρώτη εκτέλεση, τα «Λιανοτράγουδα» του Θεοδωράκη, τον πρώτο δίσκο του Γιώργου Σταυριανού, την «Ελένη» του Χατζιδάκι, το «Εμπάργκο» του Μικρούτσικου, με άλλους τραγουδιστές, κ.ά. Μετά από το '90 - '91 και δύο πολύ μεγάλες περιοδείες με τον Μίκη, άρχισε να αποτραβιέται. Ακολούθησαν δύο χρόνια δουλειάς της στο Βελιγράδι, την περίοδο του εμπάργκο. Εκανε συναυλίες κι ένα δίσκο, τα έσοδα του οποίου, με τη βοήθεια του υπουργείου Πολιτισμού της πρώην Γιουγκοσλαβίας, πήγαν για τους πρόσφυγες. Δύο χρόνια πηγαινοερχόταν στη Γιουγκοσλαβία. Τελευταία δισκογραφική της δουλειά ήταν οι «Δον Κιχώτες» των Παρασκευά Καρασούλου (στίχοι) και Θοδωρή Οικονόμου (μουσική). Οπως έλεγε, πολύ σημαντική ήταν η στιγμή της γνωριμίας της με τον Μίκη Θεοδωράκη, που από μικρό παιδάκι και λόγω οικογένειας ήταν το ίνδαλμά της. Επίσης, η συνεργασία της με τον Θάνο Μικρούτσικο και η γνωριμία της με τον Μάνο Χατζιδάκι.
Το σίγουρο είναι ότι τα τραγούδια που ερμήνευσε με τον ξεχωριστό δικό της τρόπο θα εμπνέουν πάντα τους κομμουνιστές και θα τους συνοδεύουν στις πορείες και τις κινητοποιήσεις. Είτε τραγουδώντας για τους γερόντους της Μακρονήσου που «...δίπλα στα μάτια τους έχουν ένα δεντράκι καλοσύνη / ανάμεσα στα φρύδια τους ένα γεράκι δύναμη / κι ένα μουλάρι από θυμό μες στην καρδιά τους / που δε σηκώνει τ' άδικο...» είτε πως «το πιο εκπληκτικό, πιο επιβλητικό, πιο μυστηριακό και πιο μεγάλο, είν' ένας άνθρωπος που τον μποδίζουν να βαδίζει» είτε πως «έτσι κι αλλιώς η Γη θα γίνει κόκκινη...».

1. Η απροσδόκητη αποφυλάκιση Ρουπακιά μάς ξάφνιασε, μας έπιασε απροετοίμαστους. Δεν φτάνει η πνευματική ενότητα απέναντι στους νεοναζί, χρειάζονται πράξεις. Ναι, υπάρχει θέμα στην κοινωνία μας για το πώς προσλαμβάνουμε αυτό που ονομάζεται «αντικειμενική πραγματικότητα». Αναρωτιέμαι πόσο η δολοφονία του Φύσσα έχει καταφέρει να επηρεάσει στο ελάχιστο πολιτικά τον καθένα μας.
2. Η γέρικη δημοκρατία μας με την ανοχή της απέναντι στους χρυσαυγίτες κατάφερε να τους αποχαλινώσει. Αν την ενδιέφερε, όπως διατείνεται, θα τους είχε θέσει εκτός νόμου. Οι χρυσαυγίτες κωλυσιεργούσαν στη δίκη και αλώνιζαν μέσα στην κοινωνία με τις ασχήμιες τους. Οι περισσότεροι δεν πατούσαν το πόδι τους στο δικαστήριο και όσοι το έκαναν είχαν μπει στο ρόλο του ήρωα μάρτυρα. Την κατάσταση δυσκολεύουν και οι λεγόμενες δυνάμεις Ασφαλείας, που είναι φίλα προσκείμενες στη Χρυσή Αυγή, όπως η ΔΙΑΣ, σύμφωνα με την καταγραφή της κάλπης. Οσο κι αν προσπαθούν να το κρύψουν, ο κόσμος το έχει τούμπανο κι αυτοί κρυφό καμάρι.

3. Φταίμε. Ακόμα και όταν είδαν τα τάγματα εφόδου στους δρόμους, οι πολίτες δεν αντέδρασαν, πιστοί στη συνήθειά τους να κλείνουν τα μάτια. Ακολούθησαν οι ξυλοδαρμοί των αλλοδαπών στο κέντρο της Αθήνας τόσο σε δημόσια θέα όσο και στα σκοτεινά, τους οποίους πάλι έβλεπαν οι πολίτες από τις τηλεοράσεις. Ηταν ζήτημα χρόνου η Χρυσή Αυτή να κάνει ένα θεαματικό χτύπημα, για να αποδείξει ότι κανείς δεν μπορεί να της θέσει όρια προς γνώση και συμμόρφωση. Είναι λυπηρό ότι έπρεπε να δολοφονηθεί ένας νέος για να ανοίξει ένας διάλογος μέσα στην κοινωνία, που κι αυτός ωστόσο ξέπεσε σε φλύαρους συναισθηματισμούς.

4. Η κατακερματισμένη κοινωνία μάς βοηθά να κατανοήσουμε πως μόνο στις δυνάμεις μας μπορούμε να στηριχτούμε, κυρίως απέναντι στο φαινόμενο του νεοναζισμού. Από σεβασμό στην ίδια τη ζωή, οφείλουμε να μη δείξουμε κανένα έλεος, αποκαλύπτοντας διαρκώς τόσο τα δεινά που προκαλούν όσο και την πηγή της προέλευσής τους. Μπροστά στο φαινόμενο του φασισμού, δεν αισθάνομαι ούτε για μια στιγμή αλληλέγγυος με όσα κορόιδα παπαγαλίζουν περί δημοκρατικών δικαιωμάτων, ούτε με τους ελευθεριακούς αστούς που κρύβονται μέχρι να χρησιμοποιήσουν τους χρυσαυγίτες για ίδιον όφελος.

5. Η Χρυσή Αυγή δεν είναι πρεσβεία στην οποία θα αφήνουμε ατελέσφορα διαβήματα ή διαμαρτυρίες. Ούτε παίζουμε μαζί της προσφέροντας ανταλλάγματα, εξαιτίας των συνεχόμενων προκλήσεων που είναι η διασκέδαση των χαβαλέδων χρυσαυγιτών, για να μη συγκρουστεί μαζί τους η κυβέρνηση. Πρόκειται για δημόσιο κίνδυνο που οι μικροαστοί αυτής της χώρας τους έδωσαν κάθισμα στο κοινοβούλιο. Δεν είναι τυχαίο ότι η ηγεσία της Χρυσής Αυγής κάνει τα πάντα για να κρύψει το παρελθόν της. Ποτέ άλλοτε άνθρωποι δεν έθαψαν όπως όπως τα σύμβολά τους που είχαν αποτυπώσει με τατουάζ στο σώμα τους. Ποτέ άλλοτε δεν αρνήθηκαν τα λόγια, τις πράξεις και τα γραπτά τους. Μόνοι τους προσπάθησαν να κάνουν μια πλαστική εγχείρηση, ελπίζοντας ότι δεν θα τους αναγνωρίσουμε.

6. Δεν έχει καμία σημασία αν, λόγω της στιγμιαίας παράλυσης της Δικαιοσύνης και ενός νόμου επίμονου, ο δολοφόνος είναι ελεύθερος. Η συγκρατημένη πίκρα και αμηχανία μπροστά στον δολοφονημένο Φύσσα να γίνουν έμπρακτη σκληρή καταγγελία και να αποτελέσει η δίκη, έστω και τώρα, την αρχή για το ξήλωμα της Χρυσής Αυγής. Η Δικαιοσύνη οφείλει να καταλάβει ότι δεν πρόκειται για μια ακόμη δίκη ρουτίνας ούτε για αστυνομικό μυθιστόρημα προς τέρψιν των μικροαστών, αλλά για εγκληματική οργάνωση.


Του
Γιώργου ΚΑΚΟΥΛΙΔΗ

Πολλές οι ταινίες της βδομάδας. Σπονδυλωτή, κοινωνική, αισθηματική και τουριστική, η πολυδιαφημιζόμενη άρα πολυαναμενόμενη, ταινία του Χριστόφορου Παπακαλιάτη «Ενας άλλος κόσμος» που συνίσταται σε τρεις ανεξάρτητες ιστορίες διαφορετικού ύφους, ανάμεσα σε Έλληνες και διαφορετικού «στάτους» ξένους, με κοινό παρανομαστή τον έρωτα. Ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης στην τελευταία του αυτή ταινία εμφανίζεται με την τριπλή ιδιότητα του σκηνοθέτη, του σεναριογράφου και του πρωταγωνιστή. (Δείτε εδώ το Trailer).
Πρεμιέρα κάνει απόψε και η γαλλική ταινία της Εμανουέλ Μπερκό «Με το κεφάλι ψηλά» (2015) (La tete haute). Δεν πρόκειται για κοινωνικό σινεμά μια που δύσκολα διακρίνει κανείς στο φιλμ την πραγματική κοινωνική δυστυχία, αλλά για σινεμά κοινωνικό μέσα από τους διαδρόμους των κοινωνικών υπηρεσιών. Ταινία υποτονική με φόντο κομφορμιστικό και εκτιμήσεις αόριστα δημαγωγικές και μάλλον όχι προοδευτικές, που ακολουθεί τη χαοτική πορεία του δύσκολου αγοριού Μαλονί, από τα 6 έως τα 18 του χρόνια. Με πατέρα απόντα, με μητέρα ανεύθυνη έφηβη, το παιδί πετιέται σε κέντρα υποδοχής υπό τον έλεγχο της δικαστή ανηλίκων Φλοράνς, στο ρόλο η Κατρίν Ντενέβ. (Δείτε εδώ το Trailer).
Κριτική: Τζία Γιοβάνη
«Ο ηλίθιος» (Durak) του Γιούρι Μπίκοφ
Τοποθετημένη στη Ρωσία του «Λεβιάθαν» κι ακόμα χειρότερα, «Ο ηλίθιος», η τρίτη μεγάλου μήκους ταινία του νεαρού Ρώσου σκηνοθέτη Γιούρι Μπίκοφ, πρωτοπροβλήθηκε στην Εβδομάδα Κριτικής του Φεστιβάλ των Καννών. Ηθοποιός εξαρχής ο Μπίκοφ, σεναριογράφος, μοντέρ και συνθέτης, σπούδασε σκηνοθεσία στην περίφημη σχολή VGIK της Μόσχας... «Ο ηλίθιος», κάτι μεταξύ Ντοστογιέφσκι και Κάφκα, ένα σκληρό δράμα με πολιτικές αιχμές, πολύ οργή και ανθρωπιά, περιγράφει με οξύτητα σάτιρας και νευρικότητα θρίλερ την πορεία του ιδεαλιστή, ενθαρρυντικά ηθικού και τραγικά μοναχικού, υδραυλικού Ντίμα Νικιτίν, του επικεφαλής συντήρησης δημοσίων κτιρίων σε μια μικρή ρώσικη πόλη, που συνεχίζει να σπουδάζει για μηχανικός... Έντονη καταγγελία της διαφθοράς στη Ρωσία, άψογα στημένη και ερμηνευμένη, με γρήγορο ρυθμό και στεγνό στυλ, με ενότητα χωροχρόνου και δράσης. Η επικείμενη κατάρρευση της εργατικής πολυκατοικίας κάνει την ταινία σύγχρονη τραγωδία, με δράση και σουσπάνς. Η κυριολεκτικά υπαρκτή ρωγμή του κτιρίου είναι το μέσο που ο Μπίκοφ επιλέγει για να δείξει μεταφορικά και την πολιτική ρωγμή. Τη σημερινή ρώσικη τραγωδία, που σαν παράλληλη ρωγμή διατρέχει την ταινία, που, οπλισμένη με τραχύ ενθουσιασμό, παίρνει το ρίσκο να γίνει γροθιά, με βολές εξέγερσης και παραίτησης... Τα κυρίαρχα χρώματα της μονολιθικής και αρκετά επαναληπτικής δομής ταινίας, το μπλε, το κόκκινο και το λευκό, χρώματα της ρώσικης σημαίας, στηρίζουν την κοινωνικοπολιτική κριτική που ντύνεται με μουσική γενικευμένης μελαγχολίας.
Ο υδραυλικός Ντμίτρι Νικιτίν, φτάνοντας ένα βράδυ σε μια εργατική πολυκατοικία με πρόβλημα διαρροής, αντιλαμβάνεται ότι το πολυώροφο κτίριο που μέσα του στοιβάζει 800 ανθρώπους πρέπει να εκκενωθεί, γιατί αντιμετωπίζει άμεσο κίνδυνο κατάρρευσης. Ένας νορμάλ, απαθής πολίτης θα πήγαινε για ύπνο πνιγμένος στη βότκα, εφόσον πειθόταν για την επικείμενη αναπόφευκτη κατάρρευση και το πρωί θα έβλεπε στην τηλεόραση τι έγινε. «Ο ηλίθιος» Ντίμκα όμως - η αντανάκλαση της χαμένης καθαρότητας - ταράζεται, τηλεφωνεί μες στη νύχτα, διασχίζει την παγωμένη πόλη, σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να σώσει τους φτωχοδιαβόλους που σαν να βγαίνουν ξανά από τις σελίδες του «Έγκλημα και τιμωρία», εκείνους που ο καπιταλισμός διαγράφει. Ο Ντίμκα πρέπει να ειδοποιήσει τη δήμαρχο, που μόνο εκείνη μπορεί να κινήσει τα νήματα της εκκένωσης και προσωρινής μετεγκατάστασης των ενοίκων... Εκείνη, όμως, γιορτάζει τα γενέθλιά της με φίλους πότες, κυνικούς και υποκριτές.
Ο Μπίκοφ αποδίδει με κάμερα στον ώμο τη νυκτερινή οδύσσεια σε πραγματικό σχεδόν χρόνο, μια ολόκληρη νύχτα, ο αφελής ιδεαλιστής υδραυλικός αντιπαρατίθεται με μια κυρίαρχη τάξη διεφθαρμένη και με μια υφιστάμενη, καταπιεσμένη, παραιτημένη και αλκοολική. Εικονογραφεί την καπιταλιστική κατάπτωση, την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, τη διαφορά ανάμεσα στο «ζω» και «επιζώ», με χρώματα κυνικά και βίαια.
Ο σκηνοθέτης αναφέρει: «Ο τίτλος της ταινίας αναφέρεται στην άποψη που έχουν οι άλλοι για τον πρωταγωνιστή και τις πράξεις του και όχι φυσικά για τις ικανότητές του. Είναι ένας απόλυτα λογικός και σοβαρός άνθρωπος σε ένα παράλογο κόσμο. Όταν η "μάχη" ξεκινάει, οι περισσότεροι ήρωες αντιδρούν σύμφωνα με τα φυσικά τους ένστικτα: να μείνουν ζωντανοί, να διατηρήσουν την ησυχία τους και τον τρόπο ζωής τους. Ξαφνικά, σε αυτή τη μάχη εμφανίζεται ένας στρατιώτης με ένα συγκεκριμένο κώδικα, τη συνείδησή του. Τέτοιοι άνθρωποι είναι σπάνιοι σήμερα. Τους αποκαλούμε ρομαντικούς, αλτρουιστές, ιδεαλιστές ή απλά ανόητους και "ηλίθιους", για να δείξουμε ότι δε συμπεριφέρονται νορμάλ, σε μια εποχή που ο κυνισμός, ο φόβος και η αδιαφορία κυριαρχούν. Τέτοιοι "ηλίθιοι" υπάρχουν ακόμα στη χώρα μου και αυτό μου δίνει ελπίδα».
Με τους: Αρτιόμ Μπιστρόφ, Νίνα Αντιουκόβα, Σεργκέι Αρτσιμπάσεβ κ.ά.
Παραγωγή: Ρωσία (2014)
«Ο διαιτητής» (L' arbitro) του Πάολο Τζούκα
Μικρή και πρωτότυπη η ταινία «Ο Διαιτητής» του Πάολο Τζούκα που γεννήθηκε από προγενέστερη, ομότιτλη και βραβευμένη μικρού μήκους ,ταινία του σκηνοθέτη. Θεωρούμε πάντως ότι απευθύνεται κύρια σε παθιασμένους με το ποδόσφαιρο θεατές. Ανομοιογενές το σύνολο, με στοιχεία που δύσκολα συμβιβάζονται και δεν βρίσκουν πραγματική αρμονία. Ταινία γυρισμένη σε ασπρόμαυρο σαν ντοκουμέντο εποχής. «Επέλεξα να χρησιμοποιήσω ασπρόμαυρο για να επιτύχω το μέγιστο βαθμό αφαίρεσης από την πραγματικότητα και το χρόνο», λέει ο σκηνοθέτης. Το φιλμ αντανακλά τις δυναμικές που ρυθμίζουν τον κόσμο του ποδοσφαίρου, αναμιγνύοντας με τρόπο απρόβλεπτο διάφορα είδη και στιλ - μιούζικαλ, γουέστερν σπαγγέτι - σε φόντο ποδοσφαιρικού πάθους, κάτι διαφορετικό και διασκεδαστικό. Η ιστορία / παρωδία, σε διάλεκτο, με έντονο το κωμικό στοιχείο είναι τοποθετημένη στη βαθιά, αρχαϊκή Σαρδηνία της δεκαετίας του '50, σε έναν «καμβά», με συμπεριφορές και μικρούς παραλογισμούς της επαρχιακής καθημερινότητας, κακοποιημένο από το ιταλικό σινεμά. Ο Τζούκα, παρά ταύτα, δημιουργεί στιγμές αυθεντικότητας με απλούς και στοιχειώδεις χαρακτήρες, με ζωντανά οπτικά ευρήματα που μιλούν περισσότερο από τις λέξεις: Άλογα που μπαίνουν στο μπαρ, τυφλοί προπονητές, αλκοολούχα ποτά που καταναλώνονται πριν μπουν οι αθλητές στο γήπεδο και άλλα. Με τις αδυναμίες της, η ταινία βρίσκει μια δύναμη και μιλά με προσωπική φωνή υπερβαίνοντας το στόρι. Μιλά για την εξουσία, που κάποιος ασκεί και κάποιος υφίσταται και για τη διαφθορά σε υψηλό επίπεδο, στον αθλητισμό και την πολιτική, δείχνοντας παράλληλα σωστά τα υπαρκτά κοινωνικοοικονομικά προβλήματα και τον «εξαναγκασμό» στη μετανάστευση από τη μιζέρια.
Στην ταινία δείχνεται ο κόσμος του ποδοσφαίρου από την οπτική του αναδυόμενου επαγγελματία διαιτητή Κρουτσιάνι που φιλοδοξεί ουσιαστική ανέλιξη της σταδιοδρομίας του, αλλά ζητά βοήθεια από λάθος πρόσωπα και την οπτική δύο τοπικών, ερασιτεχνικών ποδοσφαιρικών ομάδων σε σύγκρουση. Η «Atletico Pabarile» με τη μια ήττα πίσω από την άλλη, είναι η χειρότερη ομάδα 3ης κατηγορίας στη Σαρδηνία μέχρι που επιστρέφει από την Αργεντινή ο Ματσούτσι, γιος μετανάστη, που ανατρέπει την κακοτυχία της ομάδας, οδηγώντας την ένα βήμα από την κορυφή, με σύμμαχο τον τυφλό πατέρα του και την αγαπημένη του Μιράντα.
Ίντριγκες και επιχειρηματικές διαφορές καταγγέλλονται ανοιχτά στο καλογραμμένο σενάριο που έχει αιχμές διακριτικής ειρωνείας και αόριστες θρησκευτικές αναφορές που παραπέμπουν στα πάθη, υπογραμμίζοντας έτσι την θρησκευτικότητα του ποδοσφαίρου και τη σημασία της τελετουργίας. Την ίδια στιγμή, επικό και γκροτέσκο συναντιούνται, εκλεπτυσμένο και χοντροκομμένο συνυπάρχουν, όπως επίσης η ατμοσφαιρική μουσική, η αφηρημένη και καλαίσθητη ασπρόμαυρη φωτογραφία, η ρητορική του slow motion, το μπουρλέσκ, το φελινικό γκροτέσκο των προσώπων, η υπερβολική απαγγελία, το μελόδραμα της βεντέτας, η αθλητική διαφθορά φτιαγμένη από σάουνες, καθολικισμό και κτίρια εξουσίας και η πολύ απλή, άμεση κωμωδία...
Με τους: Στέφανο Ακόρσι, Τζέπι Κουτσιάρι, Γιάκοπο Κουλίν, κ.ά.
Παραγωγή: Ιταλία, Αργεντινή (2013)
«Ο Καλόσαυρος» (The Good Dinosaur) (3D) του Πίτερ Σον
Δεν είναι η καλύτερη ταινία της Pixar, παρά την animation που εμφανίζεται στα καλύτερά της στην αναπαράσταση αρχέγονων πανοραμάτων και πασχίζει να μαγέψει τον εθισμένο θεατή σε συνθετικά computer graphics, αλλά μάλλον είναι η πιο ασυνήθης, δεδομένης της ανατροπής που βρίσκεται στη βάση της ιστορίας: Ένας μετεωρίτης που θα έπεφτε στη Γη πριν 65 εκατομμύρια χρόνια, λάθεψε, με αποτέλεσμα οι δεινόσαυροι να μην εξαφανιστούν, αλλά να συνεχίσουν την εξελικτική τους πορεία. Στοιχειώδης και προβλέψιμη η ιστορία, έξυπνη, συναισθηματική και γουστόζικη ωστόσο και για μεγαλύτερα παιδιά. Ο Άρλο είναι το μικρότερο παιδί μιας οικογένειας εξελιγμένων δεινοσαύρων. Τα μεγαλύτερα αδέλφια του βοηθούν τους γονείς στην καλλιέργεια των αγρών, κερδίζοντας έτσι «στάτους» αναγνώρισης. Ο Άρλο που φοβάται ότι βρίσκεται γύρω του, ακόμα και τις κότες του αγροκτήματος, βρίσκεται σε μειονεκτική θέση. Έτσι, ο πατέρας αποφασίζει να του αναθέσει μια υπεύθυνη αποστολή: Να διώξει τον μυστηριώδη κλέφτη που ρημάζει τις προμήθειες. Ο κλέφτης όμως είναι ένα άγριο παιδάκι, που ο Άρλο δεν βρίσκει το κουράγιο να σκοτώσει για να τελειώσουν οι κλεψιές. Ο πατέρας, που θα συνοδεύσει τον μικρό Άρλο στην αναζήτηση του θηράματος που ξέφυγε, θα έχει τραγικό τέλος, γεγονός που θα λειτουργήσει σαν έναυσμα στο μακρύ ταξίδι ενηλικίωσης του Άρλο. Η φιλία ανάμεσα στον Άρλο και το σκληρό και πεισματάρικο αγόρι Σπόρο, είναι συμβιωτική και η διαδρομή τους, πορεία μύησης που θα τους φέρει ωριμότητα αλλά και την αναγνώριση ότι ανήκουν σε φυλές διαφορετικές, αλλά όχι γι' αυτό ασυμβίβαστες. Η ταινία προβάλλεται μεταγλωττισμένη στα Ελληνικά.
Παραγωγή: ΗΠΑ (2015)

MKRdezign

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Από το Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget