ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ

Το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης (ΚΕΑ),που θα εφαρμοστεί πιλοτικά από 1/7/2016 σε 30 δήμους της χώρας, και προπαγανδίζεται από την κυβέρνηση σαν «εγγύηση κατά της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού», δεν προσθέτει, αλλά κόβει, από τις ελάχιστες προνοιακές παροχές που υπάρχουν σε κατηγορίες φτωχών λαϊκών στρωμάτων και τις περιορίζει για ένα μικρό μόνο μέρος της ακραίας φτώχειας.

Το ΚΕΑ είναι παροχές σε χρήμα (επίδομα), σε είδος (π.χ. κάρτα σίτισης) και σε υπηρεσίες (π.χ. παρακολούθηση προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης).

Ενδεικτικά, στην Ελλάδα η γενική εφαρμογή του ΚΕΑ προϋποθέτει πετσόκομμα των δαπανών Πρόνοιας κατά 900 εκατ. ευρώ ετησίως (στο 0,5% του ΑΕΠ), όπως έχει αποφασίσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ στο 3ο μνημόνιο. Επίκειται, λοιπόν, σφαγή επιδομάτων και παροχών. Η αρχή έγινε με την κατάργηση του ΕΚΑΣ από 1/6/16, αρπάζοντας από τους χαμηλοσυνταξιούχους φέτος 168 εκατ. ευρώ και συνολικά την 4ετία 2016 - 2019, 2,4 δισ. ευρώ.

Τα εισοδηματικά κριτήρια για το ΚΕΑ είναι τόσο χαμηλά (σ.σ. ατομικό ετήσιο εισόδημα μέχρι 2.400 ευρώ ή 4.800 ευρώ για οικογένεια με δυο ανήλικα παιδιά), που εξαιρούν τη συντριπτική πλειοψηφία όσων λαμβάνουν τα κατώτερα όρια των συντάξεων. Οσο για την ένταξη του 10% των δικαιούχων ΚΕΑ σε προγράμματα εργασίας και κατάρτισης, τι να πει κανείς; Είναι προγράμματα που καταδικάζουν τους εργαζόμενους στη φτώχεια, όπως η 5μηνη Κοινωφελής Εργασία με 490 ευρώ μισθό και υποτυπώδη δικαιώματα.

Αυτή είναι η άθλια ουσία της κυβερνητικής και ευρωπαϊκής πολιτικής: Κόβει δισεκατομμύρια ευρώ από τους φτωχούς, τσακίζει συντάξεις, μισθούς, παροχές για Υγεία - Πρόνοια - Φάρμακο, λεηλατεί το λαϊκό εισόδημα και υπόσχεται λίγα ψίχουλα στους εξαθλιωμένους. Καλεί τους φτωχούς να «δώσουν τον οβολόν τους» για τους εξαθλιωμένους, λες και η διαχωριστική γραμμή της κοινωνίας πρέπει να τοποθετείται ανάμεσα σε αυτούς που βρίσκονται ή κατευθύνονται στο τελευταίο σκαλοπάτι της εξαθλίωσης και στα υπόλοιπα λαϊκά στρώματα, όπως κάνει η ΕΕ και τα αστικά κόμματα, και όχι ανάμεσα στους παραγωγούς του πλούτου και σε αυτούς που τον καρπώνονται, τους επιχειρηματικούς ομίλους.

Βασική στρατηγική μείωσης των κοινωνικών δαπανών

Το ΚΕΑ είναι η βασική πολιτική κατεύθυνση της ΕΕ, σε επίπεδο κοινωνικής πολιτικής και μέρος της στρατηγικής της ΕΕ «Ευρώπη 2020», με βασική στόχευση τη διαχείριση της απόλυτης φτώχειας και της εξαθλίωσης, αλλά με το χαμηλότερο δυνατό κόστος για το κράτος. Ολα αυτά, για να απαλλάσσονται τα καπιταλιστικά κράτη από το «κόστος» της κοινωνικής πολιτικής και να ενισχύονται περισσότερο με χρήμα, κίνητρα, απαλλαγές για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας οι επιχειρηματικοί όμιλοι, όχι μόνο στη συγκυρία της καπιταλιστικής κρίσης, αλλά και μετά απ' αυτήν. Εξάλλου, πρόκειται για πολιτικές που εφαρμόζονται εδώ και δεκαετίες σε πολλά κράτη - μέλη.

Ολα τα κράτη επιδιώκουν, με μειωμένες δαπάνες, να «καλύψουν» ορισμένες κατεπείγουσες ανάγκες για μεγαλύτερο αριθμό απόλυτα φτωχών. Αυτό εξασφαλίζεται με την προς τα κάτω ενοποίηση των παροχών και με την εξατομίκευση, ώστε το συνολικό ατομικό εισόδημα από κάθε πηγή, μαζί με το ΚΕΑ, να μην υπερβαίνει ένα όριο, που είναι πολύ χαμηλό.

Η βασική στρατηγική της ΕΕ «Ευρώπη 2020» στηρίζεται σε δυο βασικές προϋποθέσεις: Το συνολικό εισόδημα των δικαιούχων να είναι ελάχιστο έως μηδενικό και να μη διαθέτουν περιουσία. Να συνδέονται οι δικαιούχοι με την αγορά εργασίας ως πάμφθηνο εργατικό δυναμικό. Γι' αυτό και κατευθύνονται σε περιορισμένο αριθμό ατόμων, σε κατηγορίες του πληθυσμού που ζουν σε συνθήκες εξαθλίωσης.

Οι διακηρύξεις τόσο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», όσο και της ελληνικής Εθνικής Στρατηγικής για την Κοινωνική Ενταξη (ΕΣΚΕ), ξεκαθαρίζουν ότι ακόμα και αυτά τα ελάχιστα μέτρα θα εφαρμόζονται με πιο αυστηρά κριτήρια και για ένα μέρος μόνο του πληθυσμού που δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις στοιχειώδεις ανάγκες του. Οπως ξεκαθαρίζεται, «η καθολική κάλυψη του πληθυσμού (...) μέσω δημοσίων μη ανταποδοτικών μεταβιβάσεων και υπηρεσιών δεν επιλέγεται ως βιώσιμο σενάριο στόχευσης της Στρατηγικής».

Παράλληλα, στην ΕΣΚΕ, επισημαίνεται ότι «δεν επιλέγεται η χορήγηση κοινωνικών παροχών/υπηρεσιών όταν οι ανάγκες του ενδιαφερόμενου μπορούν να καλυφθούν αποτελεσματικά από την απασχόληση ή τα προσωπικά περιουσιακά του στοιχεία» και «από άλλα μέλη της οικογένειάς του». Αυτό σημαίνει π.χ. ότι ένας άνεργος ανάπηρος που είναι ιδιοκτήτης σπιτιού, πρέπει να το «ρευστοποιήσει» για να αγοράσει ο ίδιος υπηρεσίες και είδη που χρειάζεται ή αν κάποιος στην οικογένειά του έχει εισόδημα, να επιβαρυνθεί.

Ορισμένα παραδείγματα εφαρμογής του ΚΕΑ

Στη Γαλλία, η πολιτική για το «Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα» (ΕΕΕ), τμήμα του οποίου είναι το ΚΕΑ, θέτει ως απαραίτητη προϋπόθεση τη σύνδεση της εισοδηματικής στήριξης με μέτρα κοινωνικής ένταξης των δικαιούχων. Στα διάφορα προγράμματα εντάσσονται περίπου 3 εκατ. άνθρωποι, ενώ ο πληθυσμός της χώρας είναι 65 εκατ. Ειδικά στο ΚΕΑ το 2003 είχαν ενταχθεί 1 εκατομμύριο δικαιούχοι. Το ποσό του ΚΕΑ καθορίζεται βάσει των πόρων του υποψήφιου δικαιούχου και των μελών της οικογένειάς του. Π.χ. επίδομα ασθένειας, ανεργίας, ΑμεΑ, έσοδα από κινητή και ακίνητη περιουσία, άλλες δραστηριότητες κ.λπ. Το ποσό που εισπράττεται είναι η διαφορά μεταξύ του ποσού του ΚΕΑ και των μηνιαίων προσωπικών πόρων.

Στην Πορτογαλία, παρόμοια του ΚΕΑ μέτρα μείωσαν την ένταση της φτώχειας για ορισμένους στο κατώφλι της εξαθλίωσης, αλλά όχι το δείκτη φτώχειας. Συνολικά, οι δικαιούχοι είναι στο 5%, ενώ το ποσοστό των φτωχών την τελευταία δεκαετία είναι στο 20% του πληθυσμού.

Στη Δανία, με νόμο του 2005 το επίδομα «Κοινωνικής Προστασίας» δίνεται σε όσους αδυνατούν να παρέχουν στους ίδιους και στα εξαρτώμενα μέλη της οικογένειάς τους τα αναγκαία. Το ύψος του επιδόματος ανέρχεται στο 80% του ανώτερου επιδόματος ανεργίας για γονείς ανήλικων τέκνων και στο 60% για τους υπόλοιπους. Το ποσό του επιδόματος δεν παραμένει σταθερό για όλη τη διάρκεια της χορήγησής του.

Ομως για το ακριβές ποσό λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των πόρων και των εισοδημάτων τους, με μόνη εξαίρεση το επίδομα αναπηρίας, που δεν προσμετράται. Μάλιστα, δεν χορηγείται αν κάποιος παίρνει επίδομα ανεργίας και ως εισόδημα υπολογίζεται η ιδιοκτησία κατοικίας και αυτοκινήτου, τα οποία πρώτα πρέπει να πωληθούν. Αν το εισόδημα από περιουσιακά στοιχεία είναι κάτω από ένα ποσό, παίρνει το επίδομα. Τις ηλικίες κάτω των 30 χρονών τις κατευθύνουν στην επανεκπαίδευση και σε εργασίες κυρίως στους δήμους.

Πάμφθηνοι ή και τζάμπα εργαζόμενοι, επιδοτούμενοι επιχειρηματίες

Ολα τα εφαρμοζόμενα προγράμματα ΚΕΑ συνδέονται με τη δυνατότητα ή μη να εργαστεί ένας άνεργος και η ένταξή του σ' αυτά συνδυάζεται με άλλα προγράμματα ή προϋποθέσεις που αφορούν τον εργασιακό τομέα.

Για παράδειγμα, στη Βουλγαρία και στη Νορβηγία, οι άνεργοι προκειμένου να λάβουν το μηνιαίο επίδομα κοινωνικής πρόνοιας, συμμετέχουν σε προγράμματα του δήμου παροχής κοινωνικών υπηρεσιών. Σε Δανία,Βουλγαρία, Ουγγαρία, Κύπρο η άρνηση συμμετοχής σε προγράμματα επανένταξης ή κατάρτισης ή η απόρριψη θέσης εργασίας, σημαίνει διακοπή της βοήθειας.

Οι θέσεις εργασίας που προσφέρονται είναι προσωρινές και με μισθούς που δεν απαλλάσσουν, αλλά καταδικάζουν, τον εργαζόμενο στη φτώχεια. Ενδεικτικά στη Γαλλία, την περασμένη δεκαετία, το «Ελάχιστο Εισόδημα Απασχόλησης», που είναι συμπληρωματικό του ΚΕΑ, όπου υπάγονται περίπου το 1/3 των δικαιούχων που αντιμετώπιζε δυσκολίες ένταξης και παραμονής στην αγορά εργασίας, προέβλεπε 18μηνη απασχόληση για τουλάχιστον 20 ώρες τη βδομάδα, με μισθό 545 ευρώ. Τα χρήματα αυτά πλήρωνε ο εργοδότης, εισπράττοντας ο ίδιος ως επιδότηση το μεγαλύτερο μέρος τους και βάζοντας από την τσέπη του για τον εργαζόμενο μόνο 183 ευρώ.

Στο Βρετανικό πρόγραμμα του ΚΕΑ, κορυφαία θέση κατέχουν οι Νέες Συμφωνίες (New Deals) των δικαιούχων με την κυβέρνηση για παροχή κινήτρων προς τις επιχειρήσεις για πρόσληψη ειδικών κατηγοριών όπως νέοι, μακροχρόνια άνεργοι, άνω των 50 χρόνων, άτομα με αναπηρία, μονογονεϊκές οικογένειες.

Στο Βέλγιο, το δημόσιο κέντρο κοινωνικής βοήθειας μπορεί να προτείνει μια εργασία στον ενδιαφερόμενο, με σκοπό την απόκτηση επαγγελματικής εμπειρίας καθώς και να τον θέσει στη διάθεση εργοδοτών του ιδιωτικού τομέα, καλύπτοντας και ένα μέρος του μισθού του. Στη Σλοβενία, δίνονται 12 μηνιαίες πληρωμές στους εργοδότες που προσλαμβάνουν μακροχρόνια δικαιούχους.

Είναι φανερό ότι ανεξαρτήτως του «μείγματος» των μέτρων για το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης και των ρυθμών εφαρμογής τους τόσο στην Ελλάδα όσο και στα άλλα - κράτη της ΕΕ, όλα υπηρετούν τη στρατηγική ανάπτυξης της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων.

Στρατηγική που παράγει φτώχεια και εξαθλίωση για το λαό, γιατί είναι σε πλήρη αντίθεση με τα δικαιώματά του και την ικανοποίηση των αναγκών του. Είναι στο χέρι του, με την οργάνωση και την πάλη του να σπάσει τον κρίκο που τον κρατάει δεμένο να εκπαιδεύεται πώς θα διαχειρίζεται τη φτώχεια του και τις μειωμένες απαιτήσεις. Να εκπαιδευτεί στο λαϊκό σχολείο του αγώνα που θα επιβάλει στην πράξη να καρπώνεται ο ίδιος τον πλούτο που παράγει και ο οποίος φτάνει και περισσεύει να ικανοποιήσει τις σύγχρονες ανάγκες του.

Νέα στοιχεία έρχονται στο φως της δημοσιότητας για την υλοποίηση της επίθεσης στα Εργασιακά, σε μια στοχευμένη προσπάθεια τα βάρη της καπιταλιστικής κρίσης να φορτωθούν στις πλάτες των εργαζομένων και να δημιουργηθούν προϋποθέσεις ανάκαμψης για το κεφάλαιο, έχοντας πάντα το πρόσχημα της απελευθέρωσης της επόμενης δόσης του δανείου το ερχόμενο φθινόπωρο.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον κυριακάτικο Τύπο, στο επίκεντρο βρίσκονται οι περικοπές 13ου και 14ου μισθού στον ιδιωτικό τομέα, η απελευθέρωση των απολύσεων, η πλήρης αναδιάρθρωση της λειτουργίας των συνδικαλιστικών οργανώσεων, καθώς και η αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου για τον τρόπο λήψης της απόφασης των απεργιακών κινητοποιήσεων.

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού (δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα), θα αφορά κυρίως τους νεοπροσληφθέντες, ενώ για τους ήδη εργαζόμενους, αναμένεται να προταθεί οεπιμερισμός των ποσών αυτών στους εναπομείναντες 12 μισθούς. Κάτι, που όπως αναφέρεται και στα δημοσιεύματα, αναμένεται να πυροδοτήσει νέο μπαράζ απολύσεων «παλιών» εργαζομένων και αντικατάστασή τους με «νέους», που πλέον δεν θα έχουν ούτε αυτό το εργατικό δικαίωμα.

Δεν είναι τυχαίο ότι το μέτρο της κατάργησης των δυο μισθών, αλλά και της αυστηροποίησης των όρων για κήρυξη απεργιών, είναι στις πρώτες θέσεις των αιτημάτων του ΣΕΒ, στο όνομα της «βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων».

Η κυβέρνηση ισχυρίζεται στην προπαγάνδα της ότι οι αλλαγές που σχεδιάζει στα Εργασιακά δεν είναι εθνικό, αλλά «ευρωπαϊκό ζήτημα», και γι' αυτό προσπαθεί να βάλει στο «παιχνίδι» το ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά και την επιτροπή των εμπειρογνωμόνων που συνεδριάζει στο Άμστερνταμ.

Αυτό είναι το «μελάνι της σουπιάς» μέσα στο οποίο θα προσπαθήσουν να κρύψουν αλλαγές στην εργατική νομοθεσία πέρα για πέρα αντιδραστικές, όπως αυτές που έχουν νομοθετηθεί έως τώρα στην Ελλάδα και αυτές που προσπαθεί να περάσει η κυβέρνηση Ολάντ στη Γαλλία. Όλα αυτά τα μέτρα συνθέτουν τις «βέλτιστες πρακτικές» βάσει των οποίων δεσμεύεται να νομοθετήσει η ελληνική κυβέρνηση, με τους όρους που συμφώνησε μαζί με τα άλλα αστικά κόμματα στο 3ο μνημόνιο.

Θυμίζουμε ότι η συμφωνία αυτή προέβλεπε, μεταξύ άλλων, τα εξής στο κεφάλαιο για τα Εργασιακά:«Επανεξέταση των θεσμών της αγοράς εργασίας: Τα τελευταία έτη έχουν συντελεστεί μείζονες αλλαγές στους ελληνικούς θεσμούς της αγοράς εργασίας και στα συστήματα διαπραγμάτευσης των μισθών, ώστε να καταστεί η αγορά εργασίας πιο ευέλικτη. Οι ελληνικές αρχές έχουν δεσμευτεί να ακολουθήσουν τις βέλτιστες πρακτικέςτης EE στους θεσμούς της αγοράς εργασίας και να ενισχύσουν τον εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ των κοινωνικών εταίρων.

Η προσέγγιση αυτή πρέπει όχι μόνο να εξισορροπήσει την ευελιξία με τη δικαιοσύνη για εργαζόμενους και εργοδότες, αλλά και να λάβει υπόψη το πολύ υψηλό επίπεδο ανεργίας και την ανάγκη επιδίωξης βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, καθώς και κοινωνικής δικαιοσύνης (...).

Επανεξέταση ορισμένων υφιστάμενων πλαισίων της αγοράς εργασίας: Εως τον Οκτώβριο του 2015 η κυβέρνηση θα δρομολογήσει διαδικασία διαβούλευσης με επικεφαλής μια ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, με σκοπό την επανεξέταση ορισμένων υφιστάμενων πλαισίων της αγοράς εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των ομαδικών απολύσεων, της συλλογικής δράσηςκαι των συλλογικών διαπραγματεύσεων, λαμβανομένων υπόψη των βέλτιστων πρακτικών σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο. Περαιτέρω συμβολή στη διαδικασία διαβούλευσης που περιγράφεται ανωτέρω, θα παρασχεθεί από διεθνείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένης της ΔΟΕ.

Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας επανεξέτασης, οι αρχές θα ευθυγραμμίσουν τα πλαίσια για τις ομαδικές απολύσεις, τη συλλογική δράση και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις με τις βέλτιστες πρακτικές στην EE (...) Οι αλλαγές στις πολιτικές για την αγορά εργασίας δεν θα πρέπει να συνεπάγονται την επιστροφή σε παλαιότερα πλαίσια πολιτικής, ασύμβατα με τους στόχους της προώθησης μιας βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης».

Να τι εννοεί επομένως η κυβέρνηση όταν δεσμεύεται να αναμορφώσει το πλαίσιο για τα Εργασιακά, κάνοντας ανέξοδες διαπιστώσεις και περιγραφές της άθλιας σημερινής κατάστασης. Να τι εννοεί όμως και η Κομισιόν,μια από τους τέσσερις «θεσμούς» του κουαρτέτου, η οποία σχεδιάζει το επόμενο διάστημα - σύμφωνα με τον Ζ. Κ. Γιούνκερ - να προτείνει «έναν πυλώνα ελάχιστων κοινών εργασιακών δικαιωμάτων, ένα προστατευτικό δίχτυ στην αγορά εργασίας», με νέους κανόνες για τις εργασιακές σχέσεις, που δεν θα μπορούν να«προσαρμόζονται επί το δυσμενέστερο» για τους εργαζόμενους.

Η κοροϊδία πάει σύννεφο. Οι «νέοι» αυτοί κανόνες είναι τόσο παλιοί όσο και οι κατευθύνσεις της ΕΕ για παραπέρα ελαστικοποίηση της αγοράς εργασίας, ώστε να μειώνεται το κόστος της εργασίας και να αυξάνεται η κερδοφορία και η ανταγωνιστικότητα των επιχειρηματικών ομίλων στα κράτη - μέλη. Τέτοια μέτρα εφαρμόζονται παντού στην ΕΕ, ανεξάρτητα από μνημόνια, επειδή είναι στρατηγική επιλογή και ανάγκη του κεφαλαίου. Υπηρετούν το στόχο της συμπίεσης του κόστους εργασίας, προκειμένου να αυξάνει το ποσοστό του κέρδους για την εργοδοσία.

Επιπρόσθετα, τα στοιχεία που παρουσιάζει ο «Κυριακάτικος Ριζοσπάστης», για τις νομοθετικές παρεμβάσεις των αστικών κυβερνήσεων στις εργασιακές σχέσεις και τους μισθούς μέχρι το τέλος του 2012 (επιμέρους παρεμβάσεις έγιναν και στη συνέχεια), ένα πράγμα επιβεβαιώνουν. Ότι οι αντεργατικοί νόμοι των τελευταίων χρόνων και ιδιαίτερα αυτοί που ψηφίστηκαν στην περίοδο της καπιταλιστικής κρίσης, έχουν διαμορφώσει μια πραγματική ζούγκλα στην αγορά εργασίας, δίνοντας στις επιχειρήσεις το απόλυτο δικαίωμα να επιβάλουν όρους δουλειάς ανάλογα με τις ανάγκες της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας τους, με τη βοήθεια του εργοδοτικού - κυβερνητικού συνδικαλισμού και την απειλή της απόλυσης.

Όσο κι αν η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ προσπαθεί σήμερα να επιρρίψει τις ευθύνες στους προηγούμενους, όσο κι αν παριστάνει προκλητικά το φίλο των εργαζομένων, η γαλέρα στους χώρους δουλειάς, μικρούς και μεγαλύτερους, έχει και τη δική της υπογραφή, καθώς όχι μόνο δεν κατάργησε κανέναν από τους αντεργατικούς νόμους των προηγούμενων, αλλά επιπλέον ετοιμάζεται τώρα να επεκτείνει το πλαίσιο υπέρ της εργοδοσίας, με βάση τη συμφωνία του τρίτου μνημονίου.

Χτες συνεχίστηκε επιτέλους, μετά από πολύμηνη διακοπή, η δίκη της ναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, στην αίθουσα των φυλακών του Κορυδαλλού. Ομως, για ακόμα μια φορά, φαίνεται ότι οι προϋποθέσεις για την απρόσκοπτη και ταχεία συνέχισή της δεν έχουν εξασφαλιστεί. Από την πρώτη στιγμή που ξεκίνησε η δίκη, εδώ και πάνω από ένα χρόνο, είχε καταγγελθεί από πλήθος φορέων και από την Πολιτική Αγωγή ότι ο χώρος που ορίστηκε για τη διεξαγωγή της, η αίθουσα στον Κορυδαλλό, δεν ήταν κατάλληλη γι' αυτή τη δίκη. Βρίσκεται δίπλα σε σχολεία, βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή όπου διαπράχθηκαν τα κυριότερα εγκλήματα από αυτά που συμπεριλαμβάνονται στη δικογραφία κ.ο.κ. Η καταγγελία αυτή για την ακαταλληλότητα του χώρου δεν άργησε να επιβεβαιωθεί, με την άγρια επίθεση που δέχτηκαν μάρτυρες κατηγορίας, φίλοι του Παύλου Φύσσα, όταν πήγαιναν στην έναρξη της δίκης. Επιβεβαιώθηκε, ακόμα, με τις αραιές συνεδριάσεις που ορίζονταν εκείνη την περίοδο αναγκαστικά, λόγω των εξετάσεων που διεξάγονταν δίπλα στα σχολεία. Επιβεβαιώνεται και τώρα, ένα χρόνο μετά, καθώς και η ίδια η πρόεδρος του δικαστηρίου εξέφρασε τη δυσφορία της γιατί, παρά τις συνεχείς εκκλήσεις της για επιτάχυνση της διαδικασίας, ο προϊστάμενος του τριμελούς συμβουλίου της διοίκησης του Εφετείου όρισε μόνο πέντε δικάσιμους εντός του Ιούνη!

***

Ενώ έχει συμπληρωθεί ένας χρόνος από την έναρξη της διαδικασίας με 63 συνεδριάσεις, η δίκη έχει κολλήσει στην εξέταση του 17ου μάρτυρα κατηγορίας, όταν ο συνολικός αριθμός των μαρτύρων που έχει καλέσει η εισαγγελία φτάνει τους 132. Και προκαλεί ερωτήματα το γεγονός (που καταγγέλθηκε από την πρώτη στιγμή από την Πολιτική Αγωγή) ότι η εισαγγελία δεν συμπεριέλαβε στον κατάλογο των μαρτύρων κατηγορίας τους εκπροσώπους των πολιτικών κομμάτων που είχαν καταθέσει κατά την ανακριτική διαδικασία. Ενώ και για τους συμπληρωματικούς μάρτυρες που έχει δηλώσει ότι θα καλέσει η Πολιτική Αγωγή και που ανήκουν σε ένα ευρύτερο φάσμα της καλλιτεχνικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής, η έδρα δεν έχει ξεκαθαρίσει αν θα τους δεχτεί, ενώ κωλύματα έχουν τεθεί και για την παράσταση της Πολιτικής Αγωγής για την κατηγορία της εγκληματικής οργάνωσης. Υπάρχει, λοιπόν, έντονη και εύλογη ανησυχία από την αρχή της δίκης για τις προσπάθειες αποστείρωσής της από τον έντονο πολιτικό της χαρακτήρα, για τις προσπάθειες να διαχωριστούν οι εγκληματικές πράξεις από το κίνητρο της ναζιστικής ιδεολογίας που καθιστά την οργάνωση της Χρυσής Αυγής εγκληματική.

***

Οι κωλυσιεργίες και οι καθυστερήσεις στην όλη διαδικασία, πριν ακόμα και από την τυπική έναρξη της δίκης, αλλά και στη συνέχεια, είχαν ως αποτέλεσμα να αποφυλακιστούν όλοι οι κατηγορούμενοι, ακόμα και ο καθ' ομολογία δολοφόνος του Παύλου Φύσσα, Γιώργος Ρουπακιάς. Και παρά το θόρυβο που είχε γίνει τότε, αποκαλύπτεται τώρα η υποκρισία πολλών απ' όσους διαμαρτύρονταν, αφού παρά τη λήξη της αποχής των δικηγόρων, η δίκη συνεχίζεται με ρυθμούς... χελώνας.

«Η απόφαση για ταχεία διεξαγωγή της δίκης είναι ξεκάθαρα ευθύνη θεσμική, του υπουργείου Δικαιοσύνης και της διοίκησης του Εφετείου, το ίδιο και οι πράξεις που την τορπιλίζουν. Οι μεθοδεύσεις καθυστέρησης της δίκης της Χρυσής Αυγής από πλευράς των χρυσαυγιτών - κατηγορουμένων ήταν και είναι αναμενόμενες. Ομως, η υπονόμευσή της από την κυβέρνηση και τα ίδια τα θεσμικά όργανα της πολιτείας πρέπει να σημάνει συναγερμό», ανέφερε σε πρόσφατη ανακοίνωσή της η Πολιτική Αγωγή.

Οι ευθύνες της κυβέρνησης και του Εφετείου γι' αυτή την εξέλιξη είναι μεγάλες. Το υπουργείο Δικαιοσύνης, αν και κατά καιρούς προέβη σε διάφορες διαρροές για χώρους που εξετάζονται για μεταφορά της δίκης, τελικά εδώ και ένα χρόνο όχι μόνο δεν έχει υποδείξει άλλη αίθουσα, αλλά με πρόσφατη ανακοίνωσή του προσπαθεί να πετάξει από πάνω του εντελώς το «μπαλάκι» των ευθυνών, ισχυρίζεται ότι δεν μπορεί να ορίσει το υπουργείο άλλο χώρο, λες και δεν έχει υποχρέωση το υπουργείο να διευκολύνει το έργο της Δικαιοσύνης και με τη διαμόρφωση κατάλληλων χώρων...

***

Η αναγνώριση μόλις χτες από την κυβέρνηση των καθυστερήσεων που υπάρχουν στη δίκη και η κίνηση της συνάντησης του προέδρου της Βουλής με την οικογένεια Φύσσα, από μόνα τους δεν αρκούν. Το αίτημα της Πολιτικής Αγωγής για άμεση και οριστική μεταφορά της δίκης στην αίθουσα εκδηλώσεων του Εφετείου, για την αποκλειστική χρήση της αίθουσας για τη δίκη και την αποκλειστική απασχόληση των μετεχόντων στη σύνθεση δικαστικών λειτουργών, είναι πλέον ανάγκη επιτακτική. Και είναι ευθύνη κυβέρνησης και Εφετείου να ικανοποιηθεί. Κάθε άλλη εξέλιξη αποτελεί υπονόμευση της δίκης, που μόνο την εγκληματική ναζιστική οργάνωση Χρυσή Αυγή διευκολύνει.

Το τρίπτυχο «κοινωνική προστασία - αναπτυξιακή προοπτική - δίκαιη κατανομή» είναι, σύμφωνα με την κυβέρνηση, ο άξονας της πολιτικής της μετά τη διαφαινόμενη ολοκλήρωση της πρώτης «αξιολόγησης».

Οπως μάλιστα υποστηρίζει η «Αυγή», «μετά την επιτυχή κατάληξη της πιο κρίσιμης αξιολόγησης, αλλά και την ουσιαστική επιτυχία στην αντιμετώπιση του χρέους, η κοινωνία ζητάει να επουλωθούν οι πληγές των πολιτών που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση, να μπούμε σε μια σταθερή τροχιά ανάπτυξης, αλλά τα κέρδη που θα αποκομίσει η οικονομία από αυτή την αλλαγή σελίδας να αναδιανεμηθούν δίκαια».

Με τέτοια προπαγανδιστικά τερτίπια, η κυβέρνηση προσπαθεί από τη μία να παρατείνει τη συναίνεση και την ανοχή του λαού στην ταξική πολιτική της, καλλιεργώντας προσδοκίες για δίκαιη αναδιανομή των «κερδών» από την ανάκαμψη. Από την άλλη, κλείνει το μάτι στο κεφάλαιο ότι είναι η μόνη ικανή να διαχειριστεί τις υποθέσεις του και να ενσωματώνει παράλληλα τις λαϊκές αντιδράσεις.

Βέβαια, σε ό,τι αφορά το λαό, το προπαγανδιστικό τρίπτυχο της κυβέρνησης είναι μνημείο εμπαιγμού. Καταρχήν, για να κλείσει η «αξιολόγηση» και να δημιουργηθούν προϋποθέσεις ανάκαμψης της οικονομίας, όπως λέει η κυβέρνηση, πάρθηκαν σκληρά αντιλαϊκά μέτρα, όπως αυτά για το Ασφαλιστικό, η αύξηση της έμμεσης φορολογίας, η θεσμοθέτηση του «δημοσιονομικού κόφτη» και άλλα.

Ανάμεσα σ' αυτούς που πλήρωσαν βαριά την πρώτη «αξιολόγηση» είναι οι χαμηλοσυνταξιούχοι, που έχασαν ακόμα και το ΕΚΑΣ, οι φτωχομεσαίοι αγρότες, που θα δουν τις ασφαλιστικές τους εισφορές να απογειώνονται, οι νέοι ασφαλισμένοι, που αν καταφέρουν ποτέ να βγουν στη σύνταξη θα πρέπει να συμβιβαστούν με ένα επίδομα φτωχοκομείου.

Να, λοιπόν, πώς μεταφράζεται η «κοινωνική ευαισθησία» της κυβέρνησης. Κι επειδή η «Αυγή» έχει το θράσος να παρουσιάζει το χώρο της Υγείας σαν απόδειξη του «κοινωνικού πρόσημου» της κυβερνητικής πολιτικής, τα αποκαλυπτικά στοιχεία που παρουσιάζουν αυτές τις μέρες οι υγειονομικοί, ενόψει της απεργίας τους στις 8 Ιούνη, για τις μεγάλες ελλείψεις και την υποχρηματοδότηση του κρατικού συστήματος, δίνουν από μόνα τους απάντηση στην κοροϊδία.

«Αναπτυξιακή προοπτική» πράγματι έχει η πολιτική της κυβέρνησης. Το μαρτυράει ο «αναπτυξιακός νόμος» που κατατέθηκε προχτές στη Βουλή. Μεταξύ άλλων, προβλέπει πολυετείς φορολογικές απαλλαγές για τις επιχειρήσεις, επιδότηση του κόστους εργασίας, ενισχύσεις και προνόμια από εθνικά και ευρωπαϊκά κονδύλια.

Τα μέτρα αυτά συνοδεύουν τη φοροληστρική πολιτική που εφαρμόζει η κυβέρνηση στις πλάτες του λαού. Είναι η άλλη όψη της ίδιας αντιλαϊκής πολιτικής. Η κυβέρνηση ξέρει ότι τα χειρότερα είναι μπροστά και πως θα χρειαστεί να περάσει κι άλλα δύσκολα μέτρα που έχει ανάγκη το κεφάλαιο. Τα Εργασιακά ακολουθούν μετά το Ασφαλιστικό και όλα δείχνουν ότι ετοιμάζονται σαρωτικές αλλαγές.

Με παραμύθια περί «δίκαιης κατανομής» προσπαθεί να στρατεύσει τους εργαζόμενους και τα άλλα λαϊκά στρώματα στο στόχο της ανάκαμψης της καπιταλιστικής οικονομίας, από την οποία, όμως, τίποτα δεν έχουν να κερδίσουν.

Ακόμα κι αν υπάρξει μια σχετική μείωση της ανεργίας, ακόμα και να διαμορφωθούν καλύτεροι όροι για το μοίρασμα της φτώχειας ανάμεσα στους εργαζόμενους, καμιά ουσιαστική ανακούφιση δεν πρόκειται να υπάρξει για το λαό, που θα συνεχίσει με θυσίες και μέτρα να πληρώνει την ανάκαμψη, όπως πλήρωσε την κρίση του κεφαλαίου.

Πραγματική ανακούφιση για το λαό μπορεί να υπάρξει μόνο αν ανακτήσει τις απώλειες που είχε από την περίοδο της κρίσης, αν διεκδικήσει με βάση τις σύγχρονες ανάγκες και πάνω σ' αυτό το έδαφος οργανώσει παραπέρα την πάλη του. Προϋπόθεση για να γίνει αυτό, είναι να αποκρούσει την προπαγάνδα και το φόβο που καλλιεργούν κυβέρνηση και κεφάλαιο, να συγκρουστεί με τον πυρήνα της αντιλαϊκής πολιτικής τους.

Πριν 6 χρόνια, το Μάη του 2010, η Ελλάδα έμπαινε στο πρώτο μνημόνιο. Από τότε ακολούθησαν άλλα 2 και «ψήνεται», απ' ό,τι όλα δείχνουν, και ένα τέταρτο. Τον μέχρι σήμερα απολογισμό αυτής της πολιτικής τον ζουν οι εργαζόμενοι, τα φτωχά λαϊκά στρώματα, οι λαϊκές οικογένειες καθημερινά στο πετσί τους. Ξέρουμε όλοι καλά τον αντιλαϊκό χαρακτήρα των μέτρων που συνόδευαν και συνοδεύουν τα μνημόνια. Εχει σημασία, σήμερα, να δούμε ορισμένα συμπεράσματα, που άλλωστε αποτέλεσαν και πεδίο σφοδρής ιδεολογικοπολιτικής αντιπαράθεσης μέσα σε αυτά τα έξι χρόνια.

Πρώτα απ' όλα, τα μνημόνια ήρθαν ως απάντηση στην καπιταλιστική οικονομική κρίση, ως μέτρα με σκοπό αυτή να ξεπεραστεί υπέρ βεβαίως του κεφαλαίου, των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων. Θυμίζουμε ότι πριν από την κρίση είχε προηγηθεί μια περίοδος υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης του ελληνικού ΑΕΠ το 2005 είχαν φτάσει στο 5%, όταν την ίδια περίοδο στο σύνολο της Ευρωζώνης ήταν περίπου στο 2,5%. Η κρίση που ξέσπασε στην Ελλάδα ήταν μεγάλη σε βάθος, η υποχώρηση της καπιταλιστικής οικονομίας έφτασε στο -25%. Οι πολιτικές που ακολουθούνται σε συνθήκες καπιταλιστικών κρίσεων, προκειμένου να διαμορφωθεί το έδαφος για να ξαναπάρει μπρος με γρήγορους ρυθμούς η μηχανή της καπιταλιστικής κερδοφορίας, για να στηριχθεί η καπιταλιστική ανάκαμψη, συνοψίζονται σε μια λέξη: υποτίμηση, υποτίμηση κεφαλαίου, εμπορευμάτων, εργατικής δύναμης, νομίσματος κ.λπ. Αποδείχτηκε ότι δύο επιλογές μειγμάτων υποτίμησης υπάρχουν μπροστά στον ελληνικό καπιταλισμό. Η πρώτη, στην οποία κυριαρχούν στοιχεία «εσωτερικής υποτίμησης», είναι η πολιτική που εφαρμόστηκε και εφαρμόζεται μέσω των μνημονίων. Σε αυτήν την περίπτωση, ο λαός, οι εργαζόμενοι «πληρώνουν» την υποτίμηση μέσα από το χτύπημα στο εισόδημά τους, τον περιορισμό κρατικών δαπανών που προορίζονται για κοινωνικές ανάγκες, την αύξηση της φορολογίας κ.ά. Η δεύτερη λύση είναι ένα μείγμα στο οποίο θα κυριαρχούσε η «εξωτερική υποτίμηση», με βασικό στοιχείο την υποτίμηση του νομίσματος, κάτι βεβαίως που θα προϋπέθετε την έξοδο της Ελλάδας από την ΟΝΕ και την αλλαγή νομίσματος. Σε αυτήν την περίπτωση, οι εργαζόμενοι, ο λαός θα «πλήρωναν» την υποτίμηση μέσω της χρεοκοπίας, της στάσης πληρωμών, την εκτίναξη του πληθωρισμού. Μια μικρή πικρή γεύση για κάτι τέτοιο πήραν πέρυσι το καλοκαίρι, με την επιβολή των κάπιταλ κοντρόλς. Παρ' όλες τις ταλαντεύσεις και τη διαπάλη ανάμεσα σε τμήματα της αστικής τάξης, κυριάρχησε η πρώτη γραμμή ως πιο συμφέρουσα και με κριτήριο την παραμονή της Ελλάδας στην ΕΕ και την Ευρωζώνη, επιλογή που εξυπηρετεί ευρύτερα οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα του ελληνικού κεφαλαίου. Μέσα στα μνημόνια ενσωματώθηκαν αντιδραστικές αναδιαρθρώσεις που η αναγκαιότητά τους ήταν διαπιστωμένη πολλά χρόνια πριν την κρίση, αλλά για διάφορους λόγους καθυστερούσε η εφαρμογή τους. Αποδείχτηκε περίτρανα από τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ότι δεν μπορεί να υπάρξει μια άλλου τύπου διαχείριση της καπιταλιστικής κρίσης, υπέρ των εργαζομένων. Επιβεβαιώνοντας έτσι την πρόβλεψη του προέδρου του ΣΕΒ, που στο ερώτημα πριν από τις εκλογές του Γενάρη του 2015, εάν ανησυχεί για το ποιος θα είναι η επόμενη κυβέρνηση, απάντησε ότι η οικονομία έχει τους δικούς της νόμους και οι κυβερνήσεις, ανεξάρτητα από τις διακηρύξεις τους, είναι υποχρεωμένες να προσαρμόζονται σε αυτούς τους νόμους, καταλήγοντας πως δεν ανησυχεί. Το ενδεχόμενο νέων αντιλαϊκών μνημονίων αλλά και το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής χρεοκοπίας μέσω Grexit θα είναι πάντα ανοιχτά, όσο η ελληνική καπιταλιστική οικονομία θα συνεχίζει να βρίσκεται στη δίνη της οικονομικής κρίσης, όσο θα δυσκολεύεται να περάσει στη φάση της ανάκαμψης.

Δεύτερον, τα μνημόνια συνιστούν πολιτικές με σαφή ταξικό χαρακτήρα. Παρά τις γκρίνιες, τις διαφωνίες, ακόμα και τις αντιθέσεις τμημάτων της αστικής τάξης για το μείγμα των μέτρων που συνοδεύουν τα μνημόνια, ο στρατηγικός στόχος της πολιτικής που ασκείται είναι η στήριξη της προσπάθειας του κεφαλαίου να ανακάμψει, να αυξηθούν οι ρυθμοί κερδοφορίας του, να αναθερμανθεί το ενδιαφέρον για επενδύσεις και διεύρυνση των δραστηριοτήτων των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων. Μια απόδειξη γι' αυτό αποτελεί το γεγονός ότι το κεφάλαιο, η εργοδοσία έχει ενισχύσει όλα αυτά τα χρόνια τη θέση της απέναντι στην εργατική τάξη και τα φτωχά λαϊκά στρώματα. Παράδειγμα αποτελούν τα όσα έγραφε ο «Ριζοσπάστης» πριν από μερικές μέρες, σχετικά με την κινητικότητα που επικρατεί στις εργασιακές σχέσεις, το γεγονός ότι ένα μεγάλο τμήμα των εργαζομένων απολύεται μέσα στο χρόνο, αναγκάζεται να αλλάξει δουλειά, μια κατάσταση που σημαίνει τέλος σε όσα εργασιακά δικαιώματα είχαν απομείνει, χωρίς καν να χρειάζεται να έρθει κάποιος ειδικός νόμος για τη ρύθμισή τους. Θυμίζουμε, επίσης, ότι αξιοποιώντας τα κάπιταλ κοντρόλς του καλοκαιριού, η εργοδοσία ξεσάλωσε σε μια σειρά χώρους δουλειάς, επιτείνοντας την απληρωσιά, αυξάνοντας τις απολύσεις, συμπιέζοντας ακόμα περισσότερο εργατικά δικαιώματα. Δεν πρέπει, επίσης, να διαφύγει της προσοχής μας ότι τα αντιλαϊκά μέτρα, πέρα από τα έμμεσα οφέλη στο κεφάλαιο, συνοδεύονται και από μέτρα άμεσης στήριξής του με φοροελαφρύνσεις, ευνοϊκές ρυθμίσεις κ.ά. Αλλωστε, με αυτό το ταξικό κριτήριο, εκπρόσωποι των βιομηχάνων, των τραπεζών, επισημαίνουν τη μεγάλη σημασία που έχει η υλοποίηση του προγράμματος, παρά τις επιμέρους και γενικότερες διαφωνίες τους, ενώ προσδοκούν και νέα οφέλη από τα αντιλαϊκά μέτρα που θα παρθούν στο μέλλον. Βεβαίως, όσο δεν έρχεται η ανάκαμψη, θα εντείνονται και η γκρίνια και οι προβληματισμοί σε σχέση με την πορεία της Ελλάδας εντός ΕΕ και ευρώ. Η πραγματικότητα αυτή καταρρίπτει το μύθο ότι τα μνημόνια και το περιεχόμενό τους ήρθαν ως αποτέλεσμα «επιβολής των δανειστών απέναντι» γενικά «στους Ελληνες», βγάζοντας λάδι ουσιαστικά την ελληνική αστική τάξη και το αστικό πολιτικό σύστημα.

Τρίτον, με βάση όλα τα προηγούμενα, αυτό που χρεοκόπησε ουσιαστικά είναι η θολή αντιμνημονιακή γραμμή που κυριάρχησε στο εργατικό - λαϊκό κίνημα τα προηγούμενα έξι χρόνια. Η γραμμή, δηλαδή, που αντιπάλευε τα μνημόνια ξεκομμένα από τον ταξικό τους χαρακτήρα, από τον ίδιο τον καπιταλισμό και τη λειτουργία του, ως ένα «λάθος μείγμα διαχείρισης που μας επιβάλλει η Γερμανία». Η ψευδαίσθηση, δηλαδή, ότι μπορεί να υπάρξει μια φιλολαϊκή διαχείριση της κρίσης με το κεφάλαιο στην εξουσία και με στόχο την καπιταλιστική ανάκαμψη. Αυτή η γραμμή έδωσε τον τόνο στις μαζικές κινητοποιήσεις της περιόδου 2010-2012, στις διαδηλώσεις, στο περίφημο «κίνημα των πλατειών». Στην πραγματικότητα, επρόκειτο για μια διεκδίκηση ενός άλλου μείγματος υποτίμησης, που σε ορισμένες πλευρές του έφτανε και μέχρι την έξοδο από το ευρώ, εντός βεβαίως του καπιταλιστικού δρόμου. Από ορισμένες δυνάμεις που αυτοαποκαλούνται «αντικαπιταλιστικές», ριζοσπαστικές, το μείγμα της «εξωτερικής υποτίμησης» και παραγωγικής ανασυγκρότησης βαφτίστηκε «μεταβατικός στόχος για το σοσιαλισμό». Ετσι, έπαιξαν αρνητικό ρόλο, βάζοντας εμπόδια στη ριζοσπαστικοποίηση, εγκλωβίζοντας δυνάμεις σε μια αστική στρατηγική. Η αποκάλυψη ότι το αντιμνημονιακό κίνημα ήταν μια αυταπάτη, ήρθε με την ανάδειξη του ΣΥΡΙΖΑ σε κυβέρνηση. Εκεί, ουσιαστικά, όλες οι ψευδαισθήσεις που συστηματικά καλλιεργήθηκαν διαλύθηκαν μέσα σε 7 μήνες. Αποδείχτηκε ότι ακόμα και τα ελάχιστα, ακόμα και τα ψίχουλα που είχαν υποσχεθεί στο περίφημο «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης», προσέκρουαν στην ανάγκη στήριξης της καπιταλιστικής κερδοφορίας. Επιβεβαιώθηκε ότι η πραγματική αντίθεση στα μνημόνια από τη σκοπιά των εργατικών - λαϊκών συμφερόντων είναι η απόρριψη του στόχου της ανάκαμψης των κερδών του κεφαλαίου, η πάλη για να πληρώσει την κρίση το κεφάλαιο, που εκφράζεται σε συγκεκριμένες διεκδικήσεις και στόχους πάλης, η γραμμή σύγκρουσης με το κεφάλαιο και την εξουσία του, είναι δηλαδή η αντικαπιταλιστική γραμμή.

Τα συμπεράσματα αυτά είναι πολύ χρήσιμα για το επόμενο διάστημα. Οι μάχες είναι μπροστά στο εργατικό - λαϊκό κίνημα. Μαζί με την αντιμετώπιση της απογοήτευσης, του φόβου, της παραίτησης που έχει καλλιεργηθεί συστηματικά όλη αυτήν την περίοδο, ειδικά το διάστημα από το 2012 μέχρι σήμερα, πρέπει να αντιμετωπιστεί και κάθε προσπάθεια το εργατικό - λαϊκό κίνημα να υιοθετήσει νέες ψευδαισθήσεις και αυταπάτες σχετικά με τη δυνατότητα ανάκαμψης του λαού μέσω της ανάκαμψης των κερδών του κεφαλαίου. Οι διεργασίες που συντελούνται, άλλωστε, στο αστικό πολιτικό σύστημα προϊδεάζουν για νέα αντιδραστικά σχήματα ενσωμάτωσης της αγανάκτησης και του θυμού που αντικειμενικά συσσωρεύονται. Είναι ζητούμενο σήμερα, βγάζοντας τα κατάλληλα συμπεράσματα, να ενισχυθεί η αντικαπιταλιστική - αντιμονοπωλιακή γραμμή πάλης, να σημαδέψει αυτήν τη φορά το εργατικό κίνημα σωστά, τον πραγματικό αντίπαλο, το κεφάλαιο, τα κόμματα και τις κυβερνήσεις του, την εξουσία του, τις ιμπεριαλιστικές του συμμαχίες και οργανισμούς (ΕΕ, ΔΝΤ κ.λπ.). Σε αυτήν την κατεύθυνση, οι κομμουνιστές, τα μέλη και τα στελέχη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, ώστε το επόμενο διάστημα το εργατικό - λαϊκό κίνημα να κάνει βήματα στην οργάνωση και τον προσανατολισμό του, ώστε οι αγώνες που θα εκδηλωθούν, να αποτελέσουν σταθμούς στη συνολική προσπάθεια για ανασύνταξη του εργατικού κινήματος, για την ενίσχυση της κοινωνικής συμμαχίας σε αντικαπιταλιστική - αντιμονοπωλιακή κατεύθυνση.