ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ

Την πρόωρη διακοπή της διοργάνωσης του Κυπέλλου Ελλάδας, για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού, αποφάσισε η κυβέρνηση μετά από σχετική Υπουργική Απόφαση που ήρθε ως συνέπεια των επεισοδίων που σημάδεψαν τον πρώτο ημιτελικό στην Τούμπα μεταξύ ΠΑΟΚ και Ολυμπιακού.

Ο υφυπουργός Αθλητισμού Σταύρος Κοντονής, κάνοντας χρήση διατάξεων του αθλητικού νομοσχεδίου που ψηφίστηκε πριν λίγους μήνες, με σχετική ανακοίνωση επισημοποίησε την πλήρη διακοπή του Κυπέλλου. Πάντως πληροφορίες πέρα των όσων προβλέπονται στο σχετικό νομοσχέδιο ήθελαν το πιθανό ενδεχόμενο συνάντησης στον τελικό της διοργάνωσης Ολυμπιακού και ΑΕΚ να παίζει και αυτό το δικό ρόλο στη σχετική απόφαση.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση, «υπό τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί και κυρίως της έντονης καχυποψίας και αμφισβήτησης που οδηγούν στην αναξιοπιστία, σε βαρβαρότητες στους αγωνιστικούς χώρους και τη διασάλευση της κοινωνικής ειρήνης και της έννομης τάξης, αποφασίστηκε η οριστική διακοπή κάθε διαδικασίας και αγώνα του Κυπέλλου Ελλάδος στο ποδόσφαιρο όπως προβλέπεται στο νόμο και αφού τηρήθηκαν οι νόμιμες διαδικασίες».

Στην ανακοίνωση επίσης αφού καταδικάζεται η βία, γίνεται αναφορά και σε μια σειρά ζητημάτων που αφορούν τα δρώμενα στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Από πλευράς υφυπουργείου εκφράζεται η απορία για τον τρόπο επιλογής διαιτητών από την ΚΕΔ (Κεντρική Επιτροπή Διαιτησίας), τις αποφάσεις του διαιτητή Παππά στην Τούμπα σε σχέση με τις αντίστοιχες στο «Απ. Νικολαΐδης» (στο ντέρμπι Παναθηναϊκός - Ολυμπιακός).

Σε άλλο σημείο τα βέλη ρίχνονται προς την Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία η οποία χαρακτηρίζεται «ανίκανη» «να παρέμβει με γενναίες λύσεις στις διαχρονικές παθογένειες που η ίδια με τις πρακτικές της δημιούργησε». Επίσης σε άλλο σημείο στρέφεται κατά των παραγόντων και των εμπρηστικών δηλώσεών τους και την προσπάθεια σε αρκετές περιπτώσεις να δικαιολογήσουν τη βία.

Θέατρο του παραλόγου με τον άλλον ημιτελικό

Πριν από αυτές τις εξελίξεις είχε επικρατήσει το θέατρο του παραλόγου με την τύχη του σημερινού δεύτερου ημιτελικού στο ΟΑΚΑ μεταξύ ΑΕΚ και Ατρομήτου. Και αυτό γιατί δυο ώρες πριν την προγραμματισμένη έναρξή του (19.30) από πλευράς Πολιτείας δεν υπήρχε καμία επίσημη ενημέρωση με τις πόρτες του σταδίου μάλιστα να ανοίγουν κανονικά όπως προβλεπόταν. Μάλιστα, η οριστική αναβολή του παιχνιδιού έγινε γνωστή από τις επίσημες ανακοινώσεις των δυο ομάδων.

Οξυνση του πολέμου συμφερόντων

Τα όσα συνέβησαν αποτελούν και την καλύτερη αφορμή για να οξυνθούν οι κόντρες συμφερόντων που διεξάγονται στο έδαφος του ποδοσφαίρου.

Πριν τα τελικά γεγονότα ο ΠΑΟΚ με ανακοίνωσή του το μεσημέρι γνωστοποιούσε την απόφασή της να μην αγωνιστεί στη ρεβάνς με τον Ολυμπιακό στο «Γ. Καραϊσκάκης».

Λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση της διακοπής του Κυπέλλου υψηλόβαθμα στελέχη της ΠΑΕ ζητούσαν και τη διακοπή του πρωταθλήματος καθώς και τις παραιτήσεις ποδοσφαιρικών παραγόντων που διώκονται ποινικά.

Ανακοίνωση για τις εξελίξεις εξέδωσε η ΠΑΕ ΑΕΚ στην οποία αναφέρει ότι αποδέχεται την απόφαση του υφυπουργού, ωστόσο επισημαίνει ότι η ίδια δεν έχει καμία ευθύνη για τη διακοπή καθώς και το γεγονός ότι η διακοπή την θίγει άμεσα καθώς στερεί από την ομάδα την κατάκτηση εντός τροπαίου. Για «πάτο» έκανε λόγο ο πρόεδρος του Ατρομήτου Γιώργος Σπανός, που εξέφρασε τη διαφωνία του για τη ματαίωση της διοργάνωσης. Σε ανακοίνωσή του ο Ολυμπιακός κάνει λόγο για απόφαση που εξισώνει «θύτες και θύματα», προκαλεί οικονομική ζημιά σε ομάδες που δεν φέρουν ευθύνη και δεν λύνει το θέμα της βίας.

Μέτρα που δεν αγγίζουν την ουσία του προβλήματος

Η απόφαση της κυβέρνησης για διακοπή του Κυπέλλου με άλλοθι την καταπολέμηση της βίας ουσιαστικά αναδεικνύει την αδυναμία της για μια ακόμη φορά να χτυπήσει την ουσία του φαινομένου και τις ρίζες του, που δεν είναι άλλες από τη σύνδεση του αθλήματος με τα επιχειρηματικά συμφέροντα.

Η διακοπή του Κυπέλλου όχι όμως και του πρωταθλήματος -όπου πρωταγωνίστριες είναι οι ίδιες ΠΑΕ και πλέον αποτελεί τη μοναδική ευκαιρία για έξοδο στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις- η αύξηση των μέτρων καταστολής, η αυστηριοποίηση των αθλητικών νόμων, τα βέλη προς τους υπεύθυνους (ΕΠΟ, παράγοντες) ουσιαστικά αποτελούν «λεονταρισμούς» και όχι τη ...γροθιά στο μαχαίρι.

Παράλληλα, δείχνουν ξεκάθαρα ότι η πρόθεση και το ενδιαφέρον είναι να καθαριστεί το «προϊόν» από τα «κακώς κείμενα» που το οδηγούν στην απαξίωσή του ως εμπόρευμα, παρά η απευθείας σύγκρουση με τα συμφέροντα που βρίσκουν πρόσφορο έδαφος στο ποδόσφαιρο για τα κάθε είδους παιχνίδια συμφερόντων και κέρδους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι αυτοί οι παράγοντες που ο υφυπουργός Αθλητισμού κατηγορεί σήμερα, είναι αυτοί που αρκετές φορές μέχρι σήμερα έχουν καλεστεί επίσημα από πλευράς Πολιτείας ώστε ...να βρεθούν οι λύσεις για τα προβλήματα του ποδοσφαίρου.

Ακριβώς 15 χρόνια μετά τη σεζόν 2000, όταν υπήρξε το παράδοξο στην Ευρώπη με τις δύο ξεχωριστές διασυλλογικές διοργανώσεις, που απευθύνονταν στο ίδιο επίπεδο ομάδων, την Ευρωλίγκα και τη Σουπερλίγκα, ένα αντίστοιχο σκηνικό μοιάζει πλέον να παίρνει σάρκα και οστά από προχτές. Η Παγκόσμια Συνομοσπονδία Μπάσκετ (FIBA) σε συνάντηση με εκπροσώπους εθνικών ευρωπαϊκών ομοσπονδιών του αθλήματος ανακοίνωσε επίσημα την πρόθεσή της να προχωρήσει στη δημιουργία διοργάνωσης στα πρότυπα του Τσάμπιονς Λιγκ του ποδοσφαίρου, δίνοντας μάλιστα και το ίδιο ...πιασάρικο πλέον εμπορικά όνομα και στη διοργάνωση του μπάσκετ. Αυτή ήταν η απάντηση της FIBA στα σχέδια της Ευρωλίγκας για ανανέωση της νυν κορυφαίας διασυλλογικής διοργάνωσης στο ευρωπαϊκό μπάσκετ και, από την άλλη, το αποτέλεσμα των αποτυχημένων προσπαθειών στα τέλη του καλοκαιριού των δύο αντιπάλων, FIBA - Ευρωλίγκας, να τα βρουν με μια κοινή διοργάνωση.

Καβγάς για το πάπλωμα...

Με αυτά και με αυτά ο πόλεμος για την πρωτοκαθεδρία στο δεύτερο σε ενδιαφέρον άθλημα στη Γηραιά ήπειρο, που πριν από μια δεκαπενταετία έληξε με νίκη των ισχυρών ομάδων (Ευρωλίγκα), ξεχάστηκε για αρκετά χρόνια (τουλάχιστον μέχρι το 2013), ξαναφουντώνει πλέον για τα καλά. Και αυτή τη φορά μοιάζει να είναι αμείλικτος μεταξύ των δύο αντιπάλων για μια σειρά από λόγους. Για παράδειγμα, είναι γεγονός ότι σε σχέση με πριν από 15 χρόνια η μάχη διεξάγεται πλέον σε ένα ανώτερο επίπεδο εμπορευματοποίησης τόσο του ίδιου του αθλήματος όσο και γενικότερα του αθλητισμού. Με βάση αυτό είναι προφανές ότι η μάχη για την πρωτοκαθεδρία δεν αφορά μόνο την αντιπαλότητα των δυο διαφορετικών συμμαχιών, Ευρωλίγκας - FIBA, αλλά ουσιαστικά και μια μάχη πολυεθνικών που λειτουργούν ως χορηγοί του εγχειρήματος του κάθε οργανισμού. Και μπορεί το μεγαλύτερο μερίδιο της... πίτας των κερδών να το παίρνει το ποδόσφαιρο, ωστόσο στα υπόλοιπα κομμάτια αυτής της «πίτας» το μπάσκετ έχει τη δική του δυναμική προκειμένου να αποτελέσει πεδίο αντίπαλων επιχειρηματικών συμφερόντων. Ανεξάρτητα από τα επιχειρήματα του κάθε αντιπάλου (και οι δύο προβάλλουν το μότο «για το καλό του μπάσκετ»), όποιος τελικά και αν είναι αυτός που θα επικρατήσει σε αυτή τη μάχη συμφερόντων, το σίγουρο είναι ότι για μια ακόμη φορά από τα όσα συμβαίνουν αποδεικνύεται περίτρανα ο ρόλος που έχει σήμερα το οικοδόμημα του εμπορευματοποιημένου αθλητισμού και η μετατροπή του σε προϊόν, ως πρόσφορο έδαφος για τα κερδοσκοπικά παιχνίδια των πολυεθνικών.

FIBA: Ετοιμη και ενισχυμένη ...τραβάει το σκοινί

Εχοντας σημαντική άνοδο στα κέρδη της τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της αύξησης του ενδιαφέροντος των αγώνων των εθνικών ομάδων (Μουντομπάσκετ, Ολυμπιακοί Αγώνες κ.τ.λ.), ανανεώνοντας τις χορηγίες της με νέες και ισχυρότερες πολυεθνικές και αλλάζοντας μέχρι και τη δομή της (κατάργηση των ηπειρωτικών σκελών, π.χ. FIBA Europe), η FIBA δηλώνει πιο έτοιμη από ποτέ για την επιστροφή στα ευρωπαϊκά μπασκετικά δρώμενα. Ρίχνοντας τους πρώτους σπόρους με διάφορες κατά καιρούς δηλώσεις αρμοδίων για αλλαγές και εκμεταλλευόμενη τα παράπονα των ισχυρών ομάδων για τα χαμηλά έσοδα από τη συμμετοχή τους στην Ευρωλίγκα, η Παγκόσμια Συνομοσπονδία επανήλθε δυναμικά. Αρχικά χτύπησε τα... τύμπανα του πολέμου ανακοινώνοντας τις αλλαγές στις διεθνείς διοργανώσεις εθνικών ομάδων επαναφέροντας τα προκριματικά (π.χ. για Ευρωμπάσκετ, Μουντομπάσκετ, Ολυμπιακούς Αγώνες) από το 2017, κάτι το οποίο προκάλεσε αναστάτωση στις ισχυρές ευρωπαϊκές ομάδες, που έχουν ήδη βεβαρημένο πρόγραμμα απ' τις υποχρεώσεις σε πρωτάθλημα και Ευρωλίγκα. Παράλληλα, η διακοπή των ευρωπαϊκών διοργανώσεων ανά τακτά χρονικά διαστήματα για τις υποχρεώσεις των Εθνικών αλλάζει κατά πολύ και το τοπίο στο θέμα μάρκετινγκ αφού νέα... φρούτα έρχονται στην αγορά.

Αν και από μεριάς FIBA φρόντισαν να δείξουν «καλή θέληση» και να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι με την αντίπαλη Ευρωλίγκα, εντούτοις τα σχέδια για κοινή διοργάνωση δεν είχαν αποτέλεσμα. Ετσι, μετά την παρουσίαση πριν από λίγο καιρό των σχεδίων της Ευρωλίγκας για αναδιάρθρωση της σημερινής διοργάνωσης, ήρθε την Πέμπτη η επίσημη τοποθέτηση από πλευράς FIBA ότι προχωράει και αυτή τα δικά της σχέδια. Κύριο επιχείρημά της για το νέο εγχείρημα, το ότι θα αφορά περισσότερες ομάδες και όχι μια ελίτ, όπως συμβαίνει στην Ευρωλίγκα με τα 10ετή εγγυημένα συμβόλαια και θα τονώσει περισσότερο τα εθνικά πρωταθλήματα, από τα οποία θα κρίνονται οι συμμετοχές σε αυτή. Αναλυτικά το σχέδιο της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας αναμένεται να παρουσιαστεί επίσημα εντός του πρώτου 10ημέρου του Δεκέμβρη. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, θα έχει αρκετές αλλαγές σε σχέση με αυτό που είχε παρουσιάσει πριν από δύο μήνες ως πρόταση προς την Ευρωλίγκα για κοινή διοργάνωση.

ΕΥΡΩΛΙΓΚΑ: Μια ανάσα από την κλειστή λίγκα

Από την πλευρά της η Ευρωλίγκα την τελευταία διετία είχε μπει και αυτή σε φάση σκεπτικισμού. Τα πολλά παράπονα από τις ομάδες που συμμετέχουν στη διοργάνωση για τα χαμηλά έσοδα, παρά τη συμφωνία των τελευταίων ετών με τουρκική αεροπορική εταιρεία, υποχρέωσαν τον ισχυρό άνδρα της Λίγκας, Ισπανό Τζόρντι Μπερτομέου, να ...ανασκουμπωθεί. Ετσι, σύντομα ανακοινώθηκαν τα σχέδια της Λίγκας για αλλαγές στην νυν διοργάνωση. Οσον αφορά την αύξηση των κερδών για τις ομάδες η λύση βρέθηκε απ' την άλλη πλευρά του Ατλαντικού καθώς γνωστή αμερικανική πολυεθνική στη διοργάνωση αθλητικών γεγονότων ανέλαβε βασικός χορηγός. Σχετικά με την ίδια τη διοργάνωση, οι βάσεις της βρίσκονται στη λειτουργία του Αμερικανικού Επαγγελματικού Πρωταθλήματος (ΝΒΑ) και έχουν να κάνουν με ένα πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα που θυμίζει μαραθώνιο. Συγκεκριμένα, θα υπάρχουν 16 ομάδες, ο ισχυρός πυρήνας δηλαδή του ευρωπαϊκού μπάσκετ. Οι 11 (Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός, Ρεάλ, Λαμποράλ, Μπαρτσελόνα, Μακάμπι, ΤΣΣΚΑ Μόσχας, Ζαλγκίρις, Φενέρ, Εφές, Αρμάνι Μιλάνο) με το εγγυημένο συμβόλαιο δεκαετίας (τύπου Α) συν άλλες πέντε που έχουν τα φόντα να συναγωνιστούν τους ισχυρούς στο υψηλότερο επίπεδο. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί πως από την ενδεκάδα των... ισχυρών ο Παναθηναϊκός ακόμα δεν έχει απαντήσει επίσημα στην Ευρωλίγκα. Επίσης, το νέο πρωτάθλημα θα περιλαμβάνει 30 αγωνιστικές, σε έναν ατέλειωτο μαραθώνιο δύο γύρων, όπου όλοι θα παίζουν με όλους. Πλέι-οφ και φάιναλ-φορ, που διαφοροποιούν την Ευρωλίγκα και την κάνουν ξεχωριστή από οποιοδήποτε άλλο μπασκετικό event. Μάλιστα, η πίεση από πλευράς FIBA οδήγησε την Ευρωλίγκα να επισπεύσει τα πλάνα τα οποία θα έχουν εφαρμογή από τη σεζόν 2016-'17. Οπως γίνεται αντιληπτό, και οι νέες προτάσεις υπάγονται στα γενικότερα σχέδια που είχαν εξ αρχής οι υπεύθυνοι της Ευρωλίγκας για ένα κλειστό υπερ-πρωτάθλημα των λεγόμενων ισχυρών ομάδων, οι οποίες θα είναι απαλλαγμένες από τις εθνικές υποχρεώσεις. Κάτι που φυσικά θα κάνει το νέο προϊόν να πουλάει περισσότερο.

Πλέον τα πράγματα δείχνουν να πλησιάζουν ακόμη περισσότερο προς αυτή την προοπτική. Για παράδειγμα, τα νέα σχέδια της Ευρωλίγκας συνεπάγονται μια διαδικασία τουλάχιστον 9 μηνών (Σεπτέμβρης - Μάης). Κάτι το οποίο με βάση τις τωρινές υποχρεώσεις των ομάδων σε εγχώριο επίπεδο (πρωτάθλημα - κύπελλο) συν τις αντίστοιχες των παικτών με τις Εθνικές (από τη στιγμή που θα αρχίσουν και τα προκριματικά της FIBA) είναι σίγουρο ότι δεν βγαίνει.

Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον πρόεδρο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης, Γιώργο Βασιλακόπουλο, είχε ο «Ριζοσπάστης», σχετικά με μια σειρά σημαντικά ζητήματα που αφορούν την εικόνα του αθλητισμού στη χώρα μας σήμερα αλλά και τη δουλειά που γίνεται στο μπάσκετ σε περιφερειακό επίπεδο και στις μικρές ηλικίες. Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στον «Κυριακάτικο Ριζοσπάστη», 13 Σεπτέμβρη 2015 και αναδημοσιεύει το πόρταλ 902.gr. 

Αναλυτικά τα όσα μας είπε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μπάσκετ:

- Το καλοκαίρι για μια ακόμη χρονιά υπήρξαν επιτυχίες του μπάσκετ σε επίπεδο μικρών Εθνικών ομάδων, όπως αυτές της Εθνικής εφήβων και νέων στο Πανευρωπαϊκό του Βόλου και στο Παγκόσμιο του Ηρακλείου. Ποια είναι τα βήματα που μεσολαβούν μέχρι να φθάσουμε σε αυτό το σημείο και ποιος ο ρόλος και η δουλειά της Ομοσπονδίας σε αυτά;

- Η Ομοσπονδία είναι ο θεσμικός εκπρόσωπος του συνόλου του ελληνικού μπάσκετ αποτελώντας τη διοικητική κορωνίδα. Η πραγματική βάση του αθλήματος φυσικά είναι τα σωματεία, τα οποία υπάγονται στις περιφερειακές τους Ενώσεις. Ωστόσο, ως Ομοσπονδία λειτουργούμε με ένα πιο άμεσο σύστημα, αφού το σωματείο εκπροσωπείται σε κάθε επίπεδο και όχι μόνο μέσω της Ένωσης που ανήκει και ουσιαστικά δηλώνει «παρών». Η Ομοσπονδία έχει τη συνολική ευθύνη για να δουλεύει το άθλημα στο σύνολο της εδαφικής ενότητας της χώρας. Για να το κάνει αυτό θα πρέπει να υπάρχει ένα συγκεκριμένο σχέδιο. Δεν μπορεί να το κάνει στην τύχη. Ούτε να περιμένει μόνο από το σωματείο να δουλέψει. Εμείς αλλάξαμε το δόγμα που υπήρχε μέχρι πρότινος. Πρώτα, ουσιαστικά, η βάση ερχόταν προς τα πάνω και ερχόταν σε μας και μας έλεγαν, έχω ένα παίκτη στο τάδε χωριό και μπορεί να αξιοποιηθεί. Εμείς το αλλάξαμε αυτό και είπαμε πως εμείς πρέπει να πάμε στην περιφέρεια. Εμείς πρέπει να βρίσκουμε με το δικό μας σχέδιο και να ανακαλύπτουμε τα ταλέντα. Αυτά όλα δείχνουν ότι υπάρχει ένα σχέδιο. Το εάν είναι καλό και δουλεύει, τα αποτελέσματα το κρίνουν. Και πιστεύω πως αυτά μας δικαιώνουν.

Καθοριστική η ανυπαρξία ενός εθνικού πλαισίου για τον αθλητισμό

- Τι ρόλο παίζει στη σημερινή εικόνα του αθλητισμού η ανυπαρξία ενός ενιαίου αθλητικού σχεδιασμού απ' την ίδια την πολιτεία;

- Αυτό το θέμα θίγει ευαίσθητες χορδές και γι' αυτό έχω φωνάξει αρκετά όλα τα προηγούμενα χρόνια. Λένε πολλές φορές ότι είμαι συνέχεια διαμαρτυρόμενος. Δεν είμαι διαμαρτυρόμενος, αλλά διεκδικώ. Διεκδικώ αυτό που πιστεύω. Είναι άλλο διεκδίκηση και άλλο διαμαρτυρία. Σήμερα, όχι μόνο δεν υπάρχει κανένα τέτοιου είδους σχέδιο, αλλά και απ' την άλλη κανείς δεν έχει το ανάστημα να καθίσει να δουλέψει πάνω σε κάτι τέτοιο ούτε έχει τη γνώση να το κάνει. Μέχρι τώρα απ' όσους έχουν μπει επικεφαλής του αθλητισμού οι περισσότεροι είναι άσχετοι με το αντικείμενο και πολλοί εξ αυτών ήρθαν μόνο και μόνο για τη μεγάλη δημοσιότητα που προσφέρει ο χώρος του αθλητισμού. Το 1995, όταν ήμουν γενικός γραμματέας Αθλητισμού, έφερα ένα σχέδιο νόμου 28 σελίδων που έβαζε ένα πλαίσιο για το πώς θα πρέπει να υπάρχει ένας συνολικός αρχικός αθλητικός σχεδιασμός, πώς θα εξαγγέλλεται αυτός και πώς θα κρίνεται κάθε χρόνο, εάν δουλεύει ή όχι. Δυστυχώς, απερρίφθη πριν πάει καν στη Βουλή. Διότι δεν θέλανε ένα τέτοιο σχέδιο. Γιατί το σχέδιο είναι δέσμευση. Μέχρι τώρα έχει αποδειχθεί ότι κάποιοι θέλουν απλά να αυτοσχεδιάζουν ή να ασχολούνται με ζητήματα όπως με το πώς θα γίνονται οι εκλογές στις Ομοσπονδίες.

Το πόσο ρόλο παίζει ένας εθνικός αθλητικός σχεδιασμός φαίνεται από αρκετά περιστατικά και όχι μόνο στη χώρα μας. Πάρτε παράδειγμα τις χώρες που προέρχονται από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Όσο υπήρχε ένα τέτοιο σχέδιο, ο τομέας του αθλητισμού είδαμε όλοι πώς δούλευε. Σήμερα που κάτι τέτοιο έχει εγκαταλειφθεί, που επικρατούν λογικές της αρπαχτής, βλέπουμε πού καταλήγουν τα πράγματα. Η εικόνα που δείχνουν αυτές τις μέρες στο Ευρωμπάσκετ οι Εθνικές ομάδες χωρών όπως Ρωσία, Λιθουανία, Ουκρανία, είναι χαρακτηριστική.

- Πώς επηρεάζει αυτή η κατάσταση τη δουλειά των Ομοσπονδιών;

- Οι Ομοσπονδίες παλεύουν μόνες. Και από την άλλη έρχεται η πολιτεία και σου καθορίζει το επίπεδο στο οποίο θα κινηθείς, σου δίνει το οικονομικό στίγμα αφού ο κάθε σχεδιασμός και προγραμματισμός έχει και το οικονομικό σκέλος. Έρχεται ο κάθε υπουργός με τους συμβούλους του και σου λέει τόσα λεφτά θα πάρεις, θα κάνεις μπάσκετ με τόσα λεφτά, χωρίς να γνωρίζει τις λεπτομέρειες. Αντίθετα, τα λεφτά θα μπορούσαν να δοθούν κατευθείαν στην αθλητική οικογένεια, παράδειγμα στην Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή, όπου εκεί είναι όλες οι Ομοσπονδίες, μαζεύεται το σύνολο του αθλητικού κόσμου και αυτοί είναι που γνωρίζουν τις ανάγκες και πώς να τα μοιράσουν. Σε μια άλλη περίπτωση, όταν πουλήθηκε ο ΟΠΑΠ, είχα πει τότε να μπει ένα ποσό στην άκρη για τον αθλητισμό, αλλά κάτι τέτοιο δεν έγινε και όλα τα χρήματα πήγαν στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Αυτό που λέω πάντα είναι ότι ο αθλητισμός πρέπει να εκπροσωπείται στο σύνολο του κρατικού οικονομικού προϋπολογισμού και να υπάρχει ένα στάνταρ ποσό μόνιμα, που να το ξέρουμε όλοι. Όχι η χρηματοδότηση να εξαρτάται από τις σχέσεις του κάθε υπουργού Οικονομικών και εάν π.χ. ο Βασιλακόπουλος είναι δικός μας, τον ενισχύουμε, εάν όχι θα τον κυνηγήσουμε.

Αντικοινωνική συμπεριφορά η μείωση των αθλητικών επιχορηγήσεων

- Τι συνέπειες υπάρχουν από τη συνεχιζόμενη μείωση των αθλητικών επιχορηγήσεων;

- Οι συνέπειες της μείωσης των επιχορηγήσεων είναι καθοριστικές για το κάθε άθλημα ή σωματείο. Για παράδειγμα, το μπάσκετ το 2003 πήρε 6.130.000 ευρώ, το 2006 ανέβηκε περίπου στα 6.200.000, σήμερα παίρνουμε 1.800.000 ευρώ. Αυτό τι δείχνει: Είναι το σχέδιο των εσόδων κάτω σε σχέση με τότε. Πάνω είναι σε σχέση με τότε αφού, για παράδειγμα, πούλησαν και τον ΟΠΑΠ. Άρα αυτό δείχνει μια εχθρότητα στο αθλητικό κίνημα. Άρα, μια αντικοινωνική συμπεριφορά. Αφού συνδέουν τον αθλητισμό με την κοινωνία, το να χτυπάς τον αθλητισμό χτυπάς ένα κομμάτι κοινωνικό. Όπως, για παράδειγμα, η κατάρρευση των εσόδων, των ημερομισθίων, έτσι έχουμε και την κατάρρευση του αθλητισμού.

- Πόσο δύσκολο είναι σήμερα να αθληθεί ένα παιδί λαϊκής οικογένειας;

- Αυτό είναι ένα μεγάλο ζήτημα. Και όχι μόνο αθλητικό, αλλά και πολιτικό. Η άθληση έχει περιέλθει πλέον σε χέρια όχι τόσο καθαρά. Όταν το παιδί πάει στο γήπεδο γιατί ΠΡΕΠΕΙ να κάνει αθλητισμό για πολλούς λόγους και εμείς πλέον το έχουμε μετατρέψει αυτό ως ένα μέσο μια πηγή άντλησης εσόδων δεν είναι αθλιότητα; Δεν είναι κοινωνική αλητεία;

Είναι βαριές εκφράσεις, αλλά έτσι είναι. Κόβεις τις επιχορηγήσεις και το αμέσως επόμενο στάδιο είναι, για παράδειγμα, τα μικρά σωματεία να μην μπορούν να τα βγάλουν πέρα. Έτσι υποχρεώνονται να μετακυλήσουν τα έξοδα στους αθλούμενους και κυρίως στις οικογένειές τους. Και φυσικά όλοι ξέρουμε ποια είναι η κατάσταση σήμερα στους εργαζόμενους για να προστεθούν και επιπλέον έξοδα, έστω και 50 ευρώ το μήνα, για το παράβολο. Εμείς, ως Ομοσπονδία Μπάσκετ, με τα 1.800.000 ευρώ, τι κάναμε; Αναγκαστικά μειώσαμε τις επιδοτήσεις και τις επιχορηγήσεις στις Ενώσεις και στις αθλητικές Επιτροπές. Οι οποίες με τη σειρά τους ψάχνουν να βρουν έσοδα που θα τα μετακυλήσουν.

Κοινωνικό αγαθό ο αθλητισμός

- Ποια εικόνα εκπέμπει σήμερα το οικοδόμημα του παγκόσμιου αθλητισμού;

- Αυτή τη στιγμή εδώ που έχουν φθάσει τα πράγματα στην ουσία ο αθλητισμός σε παγκόσμιο επίπεδο διακινείται απ' τον υπόκοσμο. Και αυτά που ακούω περί καθαρότητας του ποδοσφαίρου π.χ. στη Μ. Βρετανία, δεν έχουν βάση. Πού στηρίζεται αυτό; Σε επιχειρηματίες που τους κυνηγούν απ' τη χώρα τους ή που κλέψανε τα λεφτά από ένα ολόκληρο κράτος, όπως έγινε στη Ρωσία επί Γιέλτσιν, γίνανε πλούσιοι σχηματίζοντας μια ολιγαρχία και πάνε εκεί και αγοράζουν ομάδες κάνοντας τα δικά τους παιχνίδια. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τα αραβικά κεφάλαια κλπ. Εγώ έχω πει και στις διεθνείς συναντήσεις ότι πρέπει σήμερα να επανεξετάσουμε το ρόλο του αθλητισμού μέσα στη σημερινή παγκόσμια κατάσταση. Και δεν είναι μόνο θέματα όπως π.χ. το ντόπινγκ, αν και είναι κύριο χαρακτηριστικό του τι συμβαίνει, αλλά πλέον έχει ξεφύγει ο αθλητισμός και δεν επιτελεί το ρόλο τον οποίο έχει. Ελέγχεται και διακινείται από κυκλώματα του υπόκοσμου.

Ο αθλητισμός είναι κοινωνικό αγαθό. Δεν είναι επιχείρηση για να έχει σχέσεις με τους μάνατζερς, τους κεφαλαιούχους, τα αφεντικά. Αυτή η σχέση είναι που οδηγεί σε στρεβλές εικόνες, που βλέπουμε αθλητές έστω και εάν είναι σπουδαίοι να έχουν τις πισίνες, τα κότερά τους, εκατομμύρια, και ο άλλος που είναι στην εξέδρα να τους χειροκροτεί και να μην έχει να φάει. Είναι ωραία κοινωνία αυτό; Αυτή την κοινωνία φτιάξαμε. Και είμαστε όλοι συνυπεύθυνοι.

Στην τελική τους ευθεία για την έναρξη ενόψει της νέας σεζόν μπαίνουν πλέον τα περισσότερα πρωταθλήματα της Ευρώπης, όπως παραδοσιακά συμβαίνει στο δεύτερο 15νθήμερο του Αυγούστου τα τελευταία χρόνια. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της συνεχώς αυξανόμενης εμπορευματοποίησης του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου σε όλα τα επίπεδα, εγχώριες και ευρωπαϊκές διοργανώσεις, αφού το κυνήγι του κέρδους επέβαλλε τις όσο το δυνατόν διευρυμένες αγωνιστικές σεζόν. Ετσι, η κλασική περίοδος έναρξης απ' τα τέλη Αυγούστου έως το πρώτο 10ήμερο του Σεπτέμβρη, που υπήρχε μέχρι τουλάχιστον τις αρχές της 10ετίας του '90, έχει μετατεθεί τα τελευταία χρόνια ακόμα πιο νωρίς, ως αποτέλεσμα των λογικών που επιβάλλει η αγορά.

Στα ύψη οι ισχυροί - στα ίδια οι μικρομεσαίοι

Ωστόσο, εκεί που έχουν σημειωθεί άλματα είναι στα αποτελέσματα αυτής της εμπορευματοποίησης, τα οποία έχουν κάνει τουλάχιστον τα 5 απ' τα λεγόμενα κορυφαία πρωταθλήματα της Ευρώπης να θεωρούνται... μαγαζιά γωνία και να συγκεντρώνουν κάθε χρόνο τεράστια κέρδη από τα τηλεοπτικά δικαιώματα, τις χορηγίες, τις διαφημίσεις, που ανεβαίνουν σε... αστρονομικά ύψη. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η ευρωπαϊκή αγορά του ποδοσφαίρου τη σεζόν 2013/14, όταν και έληξε η σχετική τριετία που αφορά τη μελέτη εσόδων, έσπασε το «φράγμα» των 20 δισ. ευρώ χάρη στην άνοδο που παρουσίασαν τα «πέντε κορυφαία ευρωπαϊκά πρωταθλήματα» (Bundesliga, La Liga, Ligue 1, Premier League και Serie A). Νεότερα στοιχεία για την περσινή σεζόν 2014/15 αναφέρουν ότι τα έσοδα μόνο για τα συγκεκριμένα πέντε πρωταθλήματα έφθασαν στα 11,3 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 15%. Αντίθετα, τα στοιχεία δείχνουν μικρότερη αύξηση για τα υπόλοιπα πρωταθλήματα των ευρωπαϊκών χωρών σε σχέση με τα ποσά που υπήρξαν τη σεζόν 2013/14.

ΑΓΓΛΙΑ - PREMIER LEAGUE: Στην κορυφή με όπλο τα τηλεοπτικά δικαιώματα

Την ίδια ώρα, διαφορές υπάρχουν και μεταξύ των... πρωτοπόρων, με το αγγλικό πρωτάθλημα της Premier League να βρίσκεται στην κορυφή, μακράν του δεύτερου. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι το ποσό για τα τηλεοπτικά δικαιώματα της περιόδου 2016 - '19 έφθασε λίγο κάτω απ' τα 12 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων και των εκτός Αγγλίας συμφωνιών. Την αμέσως προηγούμενη σεζόν για τα τηλεοπτικά δικαιώματα που αφορούσαν την τριετία 2013 - '16 το αντίστοιχο ποσό ήταν 7,4 δισ. Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι 20 κορυφαίοι αγγλικοί σύλλογοι αναλογούν στο 20% της συνολικής ευρωπαϊκής ποδοσφαιρικής αγοράς. Αξίζει να σημειωθεί πως με βάση τη νέα συμφωνία για τα τηλεοπτικά δικαιώματα, ακόμα και η ομάδα που θα πάρει την τελευταία θέση στη βαθμολογία θα καρπωθεί περισσότερα από 120 εκατ. ευρώ, ποσό που είναι μεγαλύτερο από τα γενικά έσοδα των περισσότερων ομάδων στον κόσμο. Σύμφωνα με κάποια άλλα στοιχεία, τη σεζόν 2013/14 μοιράστηκαν στις ομάδες της Premier League 1.875.000.000 ευρώ, ενώ τη φετινή σεζόν 2014/15, που τελείωσε το Μάη, το συγκεκριμένο νούμερο ξεπέρασε τα 2 δισ. φτάνοντας τα 2.274.300.000 ευρώ.

ΓΕΡΜΑΝΙΑ - ΒUNDESLIGA: Κορυφαία στις χορηγίες

Στη δεύτερη θέση των πρωταθλημάτων με τα μεγαλύτερα έσοδα βρέθηκε η γερμανική Bundesliga, με τη συγκεκριμένη περίοδο να είναι η όγδοη που παρουσιάζεται αύξηση εσόδων. Τα συνολικά έσοδα έφθασαν στα 2,3 δισ. ευρώ (+13%), με την αύξηση να αποδίδεται στα μεγαλύτερα τηλεοπτικά έσοδα, τα οποία πάντως είναι τα χαμηλότερα μεταξύ των πέντε κορυφαίων πρωταθλημάτων. Ωστόσο, εκεί που είναι το βαρύ χαρτί του γερμανικού πρωταθλήματος είναι οι χορηγίες και η υποστήριξη των πολυεθνικών, αφού η Bundesliga θεωρείται ότι κατέχει την πρώτη θέση εκ των 5 ισχυρών πρωταθλημάτων στον τομέα του μάρκετινγκ, βοηθούμενη και από την πληρότητα των γηπέδων και το ενδιαφέρον του γερμανικού κοινού, γεμίζοντας έτσι τα ταμεία της και με άλλους τρόπους, μη στηριζόμενη στα τηλεοπτικά δικαιώματα. Αλλωστε, υπάρχει και το κακό προηγούμενο του ομίλου «Κιρχ», που έπληξε τα έσοδα του πρωταθλήματος.

ΙΣΠΑΝΙΑ - LA LIGA: Την... απογειώνουν Ρεάλ, Μπαρτσελόνα

Σε σημαντική άνοδο βρίσκεται τα τελευταία χρόνια το ισπανικό πρωτάθλημα της πρώτης κατηγορίας, ωστόσο στη συγκεκριμένη περίπτωση τα πράγματα δείχνουν να είναι διαφορετικά απ' ό,τι στα πρωταθλήματα της Αγγλίας και της Γερμανίας. Και αυτό γιατί η La Liga στηρίζει την ανοδική της πορεία κυρίως στην απήχηση που έχουν παγκοσμίως οι δύο βασικοί πρωταγωνιστές του πρωταθλήματος, Ρεάλ Μαδρίτης και Μπαρτσελόνα, και όχι τόσο στο συνολικό επίπεδο. Αλλωστε, όσον αφορά τα οικονομικά οι διαφορές είναι τεράστιες ανάμεσα στις δύο συγκεκριμένες και τις υπόλοιπες ομάδες. Ουσιαστικά, θα 'λεγε κανείς πως υπάρχουν τρεις εμπορικές ζώνες, με τις δύο άσπονδες... φίλες του ισπανικού πρωταθλήματος να είναι στην πρώτη, τις Ατλέτικο Μαδρίτης, Βαλένθια, Σεβίλη να αποτελούν τη δεύτερη και όλες τις υπόλοιπες ομάδες να ακολουθούν σε μια τρίτη ζώνη, που έχει και αυτή τις διαφορές της (π.χ. Ατλέτικο Μπιλμπάο, Βιγιαρεάλ, Λα Κορούνια δείχνουν να είναι σε κάπως καλύτερη μοίρα). Σημειώνεται πως στο ισπανικό πρωτάθλημα δεν υπήρχε μέχρι πέρσι κεντρική διαχείριση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων.

Σημαντικό πλεονέκτημα για την εμπορική άνοδο της La Liga αποτέλεσαν οι συμφωνίες με την ασιατική αγορά που υπογράφτηκαν τα τελευταία χρόνια για τα παιχνίδια της Ρεάλ και της Μπαρτσελόνα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι τα περισσότερα μεταξύ τους ντέρμπι τα τελευταία χρόνια επιλέγονται απ' τους διοργανωτές να γίνονται σε απογευματινές ώρες Ευρώπης προκειμένου να είναι στη λεγόμενη prime time της Ασίας.

ΓΑΛΛΙΑ - Ligue 1: Σε άνοδο λόγω του ανταγωνισμού

Σημαντική άνοδο έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια και το γαλλικό πρωτάθλημα της Ligue 1 καθώς υπολογίζεται ότι τη σεζόν 2013/14 τα έσοδα αυξήθηκαν κατά 201 εκατ. ευρώ αγγίζοντας το 1,5 δισ. Αυτό οφείλεται και στην αύξηση του ανταγωνισμού στο πρωτάθλημα με την ισχυροποίηση ομάδων όπως η Παρί Σ.Ζ., η Μαρσέιγ, που έβαλαν τέλος στην πρωτοκαθεδρία της Λιόν. Ετσι, το γαλλικό πρωτάθλημα άρχισε να αποκτάει μεγαλύτερο ενδιαφέρον και εκτός Γαλλίας και να «τσιμπάει» στα διεθνή τηλεοπτικά δικαιώματα.

ΙΤΑΛΙΑ - SERIE A: Προσπαθεί να συνέλθει

Εχοντας πληγωθεί απ' τα εξωαγωνιστικά σκάνδαλα με τους στημένους αγώνες και επηρεασμένο και από τη γενικότερη οικονομική κατάσταση της χώρας, το Campionato προσπαθεί να ξαναβρεί τον δρόμο του προς τις πρώτες θέσεις. Αν και θεωρείται εντός των 5 κορυφαίων πρωταθλημάτων, εντούτοις η απόσταση από το αγγλικό, το γερμανικό και το ισπανικό πρωτάθλημα θεωρείται τεράστια. Πλεονέκτημα της Serie A είναι ότι διαθέτει φανατικό κοινό και εκτός Ιταλίας κυρίως λόγω των δημοφιλών ομάδων που διαθέτει και όχι τόσο λόγω του θεάματος που προσφέρει. Την ίδια ώρα η κατάσταση στους περισσότερους συλλόγους δεν είναι και η καλύτερη οικονομικά, με την πρόσφατη χρεοκοπία της Πάρμα να το αποδεικνύει. Στην ουσία, οι περισσότερες ομάδες είναι εξαρτημένες απ' τα τηλεοπτικά έσοδα, τα οποία αγγίζουν σχεδόν το 55% του προϋπολογισμού ενός συλλόγου. Ωστόσο, τα τηλεοπτικά δικαιώματα της Serie Α κυμαίνονται σε ένα ποσό 700 - 800 εκατ. ευρώ.

Στην τελική του ευθεία για τη νέα σεζόν μπαίνει ουσιαστικά απ' αυτόν το μήνα η διοργάνωση του Τσάμπιονς Λιγκ. Μπορεί το μεγαλύτερο βάρος στη διοργάνωση να δίνεται απ' το Σεπτέμβρη οπότε και ξεκινάει η φάση των ομίλων, ενώ η έναρξή του γίνεται κάπου στα μέσα Ιούλη με τη συμμετοχή των ομάδων απ' τις χώρες που είναι χαμηλά στη βαθμολογία της ΟΥΕΦΑ, ωστόσο οι υποχρεώσεις του Αυγούστου για το θεσμό έχουν πάντα τη δική τους βαρύτητα. Και αυτό γιατί έρχεται η ώρα στο... παιχνίδι να μπουν αρκετές απ' τις ομάδες που θεωρούνται τα βαριά ονόματα της διοργάνωσης και δεν έχουν εξασφαλίσει την απευθείας πρόκριση στους ομίλους, ανεβάζοντας το ενδιαφέρον. Οπως και να έχει, για μια ακόμη χρονιά το Τσάμπιονς Λιγκ αναμένεται να αποτελέσει το... βαρύ χαρτί του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου και φυσικά όχι μόνο για αγωνιστικά ζητήματα αλλά και για εμπορικά.

Υπόθεση μιας ελίτ

Η διοργάνωση από καταβολής της, όταν και αντικατέστησε το πάλαι ποτέ Κύπελλο Πρωταθλητριών, μέχρι σήμερα, έχει αποτελέσει το καλύτερο ποδοσφαιρικό προϊόν για την ΟΥΕΦΑ, με τον τζίρο που το συνοδεύει να ανέρχεται σε αρκετά δισ. Απ' τα μπόνους των ομάδων που συμμετέχουν και ιδιαίτερα αυτών που διακρίνονται, μέχρι τις χορηγικές συμφωνίες, το Τσάμπιονς Λιγκ αποτελεί την... κότα με τα χρυσά αυγά, για διαφορετικούς λόγους για όσους εμπλέκονται. Ωστόσο, παρά τα όποια κέρδη των περισσότερων ομάδων που συμμετέχουν, το... μεγάλο κομμάτι της πίτας δεν παύει να ανήκει σε μια ελίτ ομάδων που συνήθως είναι αυτή που πετυχαίνει τις διακρίσεις και φυσικά κερδίζει και τα περισσότερα. Μπορεί από πλευράς ΟΥΕΦΑ οι όποιες αλλαγές στο θεσμό, με διεύρυνση των συμμετοχών, να έχουν διατυμπανιστεί ως προσπάθεια για το κλείσιμο της ψαλίδας μεταξύ ισχυρών και αδύναμων, ωστόσο η πραγματικότητα φανερώνει μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Οτι το μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας ανήκει στους ισχυρούς, οι οποίοι καρπώνονται τα περισσότερα κέρδη. Αλλωστε, απ' τη φύση της η ίδια η διοργάνωση ως ένα προϊόν άκρατης εμπορευματοποίησης οξύνει τον ανταγωνισμό, με τα λεγόμενα «ισχυρά μαγαζιά» να είναι αυτά που ουσιαστικά κάνουν το... παιχνίδι.

Οι πλούσιοι ...πλουσιότεροι

Το πόσο μεγάλη είναι η διαφορά των «πρωταγωνιστών» της διοργάνωσης σε σχέση με τους υπόλοιπους αποδεικνύεται και απ' τα στοιχεία για τα κέρδη που αφορούν τους νικητές, τα οποία τριπλασιάζονται σε συνδυασμό με τα καθιερωμένα μπόνους που υπάρχουν για τη συμμετοχή στις προκρίσεις, την επίτευξη αποτελεσμάτων (νίκη ή ισοπαλία). Και βέβαια θα πρέπει να σημειωθεί πως λόγω της συνεχιζόμενης αύξησης της εμπορευματοποίησης, με τα καινούργια συμβόλαια των χορηγών, την έλευση νέων πολυεθνικών στο προϊόν, τα ποσά αυτά συνεχώς ανεβαίνουν. Για παράδειγμα, την τριετία 2003 - 2006, οι τρεις νικητές των αντίστοιχων διοργανώσεων (η Πόρτο το 2004, η Λίβερπουλ το 2005 και η Μπαρτσελόνα το 2006) πήραν από 6,6 εκατ. ευρώ για τη νίκη τους στον τελικό, με τους ηττημένους να παίρνουν 3,9 εκατ. Οι επόμενες τρεις νικήτριες (η Μίλαν το 2007, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ το 2008 και η Μπαρτσελόνα το 2009) καρπώθηκαν ελαφρώς περισσότερα χρήματα (7 εκατ.). Στα 9 εκατ. έφτασε η πριμοδότηση για τους τρεις επόμενους τροπαιούχους (την Ιντερ το 2010, την Μπαρτσελόνα το 2011 και την Τσέλσι το 2012) κι ανέβηκε ακόμη περισσότερο (10,5 εκατ. ευρώ) για τις δύο τελευταίες νικήτριες (την Μπάγερν το 2013 και τη Ρεάλ το 2014). Πλέον, την τριετία 2015 - 2018 κάθε τροπαιούχος θα λαμβάνει 15... ζεστά εκατομμύρια ευρώ, ενώ παράλληλα και τα υπόλοιπα μπόνους ανεβαίνουν συνεχώς...

Κερδισμένοι όσοι... κινούν το χρήμα

Μπορεί η επιτυχία να φέρνει τον πακτωλό δισ. ευρώ για τις ομάδες που την σημειώνουν, ωστόσο σε μια άκρως ανταγωνιστική διοργάνωση το κυνήγι του κέρδους δεν είναι ανέξοδο. Αντίθετα, χρειάζεται να δαπανηθούν αρκετά χρήματα πριν έρθει αυτή. Και φυσικά αυτά δεν μπορούν να τα δώσουν όλοι. Σύμφωνα με έρευνα από την εταιρεία παροχής συμβουλευτικών και λογιστικών υπηρεσιών «ΚPMG», καμιά ομάδα από το 2011 και μετά δεν έχει κερδίσει το Τσάμπιονς Λιγκ χωρίς να ξοδέψει περισσότερα από 200 εκατ. ευρώ. Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι όλοι οι νικητές της κορυφαίας διασυλλογικής διοργάνωσης από τη σεζόν 2011 - '12 και μετά έχουν δαπανήσει το προαναφερθέν ποσό. Για παράδειγμα, η φετινή νικήτρια της διοργάνωσης, Μπαρτσελόνα, πλήρωσε σε μισθούς σχεδόν 250 εκατ. ευρώ τη σεζόν 2013 - '14, ενώ φέτος προβλέπεται να δώσει περισσότερα από 270 εκατ. ευρώ. Το κόστος του αποκλεισμού από τον τελικό είναι τεράστιο. Η έρευνα αναφέρει ότι τρεις από τις τέσσερις ομάδες των φετινών ημιτελικών του Τσάμπιονς Λιγκ είχαν ήδη ξεπεράσει το όριο των 200 εκατ. ευρώ τη σεζόν 2013 - '14. Απ' την άλλη, η φετινή φιναλίστ, Γιουβέντους, η οποία κυριαρχεί στην Ιταλία από τη σεζόν 2011 - '12, είχε έξοδα μισθοδοσίας που δεν ξεπερνούσαν τα 200 εκατ. ευρώ. Το ίδιο συνέβη και με τις φιναλίστ των προηγούμενων ετών, με την Ατλέτικο Μαδρίτης να δίνει τη σεζόν 2013 - '14 113 εκατ. ευρώ, ενώ ακόμα λιγότερα χρήματα έβγαλε από το ταμείο της η Μπορούσια Ντόρτμουντ, η οποία πλήρωσε σε μισθούς 106 εκατ. ευρώ.

Τα μπόνους ...κριτήριο για το μέλλον μιας ομάδας

Το Τσάμπιονς Λιγκ από ποδοσφαιρική διοργάνωση έχει εξελιχθεί ουσιαστικά σε μηχανή κοπής χρημάτων! Τα πριμ της ΟΥΕΦΑ στους συλλόγους, κυρίως απ' το 2003, όταν και υπήρξαν οι μεγαλύτερες αλλαγές στο καθεστώς τους, έχουν εξελιχθεί για την πλειονότητά τους στον μοναδικό στόχο κάθε χρονιάς. Αρκετές είναι αυτές που πλέον έχουν περάσει σε δεύτερη μοίρα το στόχο κάποιας διάκρισης στις εγχώριες διοργανώσεις (π.χ. κατάκτηση τίτλου), αντίθετα αρκούνται σε μια θέση που θα τους δώσει το δικαίωμα συμμετοχής στο Τσάμπιονς Λιγκ της επόμενης σεζόν. Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις, σχεδόν σε όλα τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, η μάχη γι' αυτές τις θέσεις, ιδίως αυτών που καθιστούν πιο εύκολο το δρόμο για συμμετοχή στους ομίλους (π.χ. λιγότεροι προκριματικοί γύροι, ευνοϊκή κλήρωση), είναι πιο σκληρή ακόμα και απ' αυτή για την κατάκτηση του τίτλου. Τα λεφτά απ' το Τσάμπιονς Λιγκ αποτελούν το σωσίβιο για τους επιχειρηματίες του ποδοσφαίρου, από τα οποία πλέον κρίνεται ολόκληρος ο προγραμματισμός μιας ομάδας. Μάλιστα, ο ανταγωνισμός στις εγχώριες διοργανώσεις για μία θέση που οδηγεί στο Τσάμπιονς Λιγκ αναμένεται να οξυνθεί την επόμενη τριετία, ιδιαίτερα μετά και τις αποφάσεις της ΟΥΕΦΑ για αύξηση των μπόνους. Είναι χαρακτηριστικό πως με τα νέα δεδομένα ακόμα και η συμμετοχή στη φάση των ομίλων για μια ομάδα, και χωρίς καν να πετύχει νίκη ή ισοπαλία (να μείνει δηλαδή χωρίς βαθμούς) θα της αποφέρει απ' τη νέα σεζόν ένα ποσό που θα αγγίζει τα 12 εκατ. ευρώ, έναντι των 8,6 εκατ. ευρώ που προβλέπονταν σε αντίστοιχη περίπτωση μέχρι τώρα. Σημειώνεται πως σχεδόν μια δεκαετία πριν, μια ομάδα με την πρόκριση στους ομίλους είχε εγγυημένα μόλις (σε σχέση με τα σημερινά δεδομένα) 3,6 εκατ. ευρώ.

Στο σημερινό εμπορευματοποιημένο ποδόσφαιρο, όπου τα επιχειρηματικά συμφέροντα κάνουν... παιχνίδι σε όλους τους τομείς, συνεχώς στο προσκήνιο έρχονται νέα «ήθη και έθιμα» που σχετίζονται πάντα με τις αγοραίες λογικές που επικρατούν στο άθλημα. Ενα απ' αυτά τα καινούργια... φρούτα αφορά τα περίφημα ιδιοκτησιακά δικαιώματα των παικτών. Μέχρι πριν τουλάχιστον από μια δεκαετία οι τελευταίοι, υπαγόμενοι στις λογικές που επιβάλλει η ίδια αγορά, ουσιαστικά, μέσω των παχυλών συμβολαίων που υπέγραφαν, έφθαναν σε σημείο να αποτελούν τα περιουσιακά στοιχεία ενός συλλόγου. Μάλιστα, ο σύλλογος ήταν αυτός που καθόριζε τα πάντα, ακόμα και αυτά που δεν αφορούσαν τα αγωνιστικά ζητήματα.

Νέα ήθη στις λογικές της αγοράς

Ωστόσο, στον κόσμο της άκρατης εμπορευματοποίησης του σημερινού ποδοσφαίρου, όπου κυριαρχεί το αδυσώπητο κυνήγι κέρδους από τα επιχειρηματικά συμφέροντα, τα πράγματα δεν θα μπορούσαν να μείνουν έτσι. Εδώ και μερικά χρόνια τα νέα «ήθη και έθιμα» θέλουν μια ολόκληρη κουστωδία να βρίσκεται πίσω από έναν ποδοσφαιριστή, ιδιαίτερα αυτούς που θεωρούνται σπουδαία ονόματα. Εκτός του συλλόγου πλέον λόγο έχουν τα γραφεία μάνατζερς - πολλές φορές πάνω από ένα -, οι χορηγοί, οι υπεύθυνοι δημοσίων σχέσεων κ.τ.λ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα για το τι επικρατεί αποτελεί η πρόσφατη είδηση που ήθελε τον Πορτογάλο παίκτη της Ρεάλ Μαδρίτης Κριστιάνο Ρονάλντο να ανακοινώνει την πώληση των δικαιωμάτων για την προώθηση της εικόνας του στην Ασία σε επιχειρηματία από τη Σιγκαπούρη, ο οποίος μάλιστα τυγχάνει να είναι και μεγαλομέτοχος της Βαλένθια, εκ των βασικών ανταγωνιστών της Ρεάλ στην Ισπανία. Την ίδια ώρα αυξάνεται ο αριθμός των περιπτώσεων, τα τελευταία χρόνια, όπου δύο ομάδες ενδέχεται να έχουν συμφωνήσει για τη μεταγραφή ενός παίκτη, ωστόσο η υπόθεση να... κολλάει καθώς δεν βρίσκεται άκρη με τους μάνατζερς που πιθανόν να υπάρχουν πίσω από τον παίκτη και έχουν διαφορετική άποψη.

Το ΤPO και οι κόντρες συμφερόντων

Το Third Party Ownership (TPO) είναι ένα σύστημα που ξεκίνησε από τη Λατινική Αμερική και κυρίως τις Αργεντινή και Βραζιλία, με τις ομάδες να βάζουν στα ταμεία τους χρήματα πουλώντας μερίδιο από τα δικαιώματα των ποδοσφαιριστών σε εκτός ποδοσφαίρου επενδυτές, οι οποίοι και καρπώνονταν το αντίστοιχο ποσοστό επί του αντιτίμου της όποιας μελλοντικής μεταγραφής των εν λόγω παικτών. Η πρακτική αυτή έφτασε και στην ευρωπαϊκό ήπειρο και έγινε πολύ συνηθισμένη στις ποδοσφαιρικές αγορές της Ισπανίας και της Πορτογαλίας.

Πόλεμος με... γκρίζα σημεία

Πλέον, το παιχνίδι για το ποιος θα κάνει το κουμάντο φαίνεται να χοντραίνει στους κόλπους του σημερινού ποδοσφαίρου. Λίγες μέρες μετά την είδηση για τον Ρονάλντο στο προσκήνιο έρχεται μια άλλη είδηση, ενδεικτική του... εμπορικού πολέμου που διεξάγεται αλλά και του τι πρόκειται να ακολουθήσει. Πριν από λίγες μέρες σε δικαστήριο των Βρυξελλών άρχισε μια δίκη που το αποτέλεσμά της θα καθορίσει αρκετά το τοπίο που θα επικρατήσει. Το δικαστήριο εξετάζει την προσφυγή μιας επενδυτικής εταιρείας κατά της παγκόσμιας απαγόρευσης της Ιδιοκτησίας Δικαιωμάτων ποδοσφαιριστών από Τρίτους, την οποία έχει επιβάλει η ΦΙΦΑ από την 1η Μάη που πέρασε. Μεταξύ της συγκεκριμένης εταιρείας και των δύο πιο ισχυρών ποδοσφαιρικών Οργανισμών, της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας (ΦΙΦΑ) και της αντίστοιχης ευρωπαϊκής (ΟΥΕΦΑ), έχει ξεσπάσει ένας πόλεμος συμφερόντων. Που στόχο έχει φυσικά τον έλεγχο των κερδών και το ποιος θα έχει τον πρώτο λόγο αφού τόσο οι ΦΙΦΑ - ΟΥΕΦΑ όσο και η πολυεθνική κάθε άλλο παρά πείθουν για τις αγνές τους προθέσεις.

ΦΙΦΑ - ΟΥΕΦΑ: Στόχος ο έλεγχος των κερδών

Από τις αρχές του περασμένου Μάη η ΦΙΦΑ αποφάσισε πλέον την πλήρη απαγόρευση αυτού του συγκεκριμένου συστήματος. Αν και στο σκεπτικό της υπήρχαν ζητήματα που είχαν να κάνουν με την περαιτέρω εκμετάλλευση των ποδοσφαιριστών και την προσωπικότητά τους, ωστόσο η αλήθεια κρυβόταν αλλού. Στο σημείο που οι δύο ποδοσφαιρικοί οργανισμοί έκαναν λόγο για τη φυγή κεφαλαίων εκτός ποδοσφαίρου, αφού πλέον με το εν λόγω σύστημα τα δικαιώματα ενός ποδοσφαιριστή μπορούσαν να ανήκουν σε οποιοδήποτε funds ή πολυεθνική η οποία δεν έχει δραστηριότητες στο χώρο του ποδοσφαίρου. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από τις δηλώσεις του προέδρου της ΟΥΕΦΑ, Mισέλ Πλατινί, ο οποίος μιλώντας για τις ακριβές μεταγραφές ποδοσφαιριστών και το σύστημα που επικρατεί είχε πει μεταξύ άλλων: «Σίγουρα μας ενδιαφέρει να βρίσκουμε τρόπους να εισέρχονται στο ποδόσφαιρο περισσότερα χρήματα και είναι γεγονός πως όλοι κερδίζουν από τέτοιες μεταγραφές. Ωστόσο, με αυτό το σύστημα κομμάτι των χρημάτων καταλήγει σε τσέπες εκτός του αθλήματος, που ούτε ξέρουμε σε ποιον ανήκουν». Στην ουσία ΦΙΦΑ - ΟΥΕΦΑ προσπαθούν να λειτουργήσουν ως ασπίδα προστασίας των συλλόγων που προσπαθούν να διαφυλάξουν τα περιουσιακά τους στοιχεία, έχοντας παράλληλα τον πλήρη έλεγχο της κατάστασης.

Επενδυτικές εταιρείες: «Μεγάλη μπίζνα το ποδόσφαιρο για να αφορά λίγους»

Παρά την απαγόρευση όμως οι αντίπαλοι των δύο Ποδοσφαιρικών Συνομοσπονδιών κάθε άλλο παρά με σταυρωμένα τα χέρια έμειναν. Τόσο η συγκεκριμένη πολυεθνική επενδυτική εταιρεία που πήγε στα δικαστήρια όσο και κάποιες ευρωπαϊκές λίγκες, όπως η ισπανική και η πορτογαλική, αντιτίθενται στο νέο κανονισμό. Ενα από τα βασικά επιχειρήματα που προβάλλουν είναι ότι η ύπαρξη του «TPO» βοηθάει ομάδες που δεν έχουν τη δυνατότητα να ανταγωνιστούν τις αντίστοιχες ισχυρές οικονομικά να προχωρούν (με τη βοήθεια των πολυεθνικών) στην απόκτηση κάποιου παίκτη. Μάλιστα, το θέμα το πάνε... πιο μακριά κατηγορώντας την ΦΙΦΑ και κυρίως την ΟΥΕΦΑ ότι επί της ουσίας λειτουργούν ως προστάτες κυρίως των ομάδων της Πρέμιερ Λιγκ. Οπως υποστηρίζουν, οι τελευταίες, εξαιτίας του πακτωλού χρημάτων που παίρνουν από την υψηλή εμπορικότητα του αγγλικού πρωταθλήματος, μπορούν να πραγματοποιήσουν τα οποιαδήποτε μεταγραφικά τους σχέδια, σε αντίθεση με κάποιες άλλες ομάδες. Ωστόσο, εκτός των όποιων επιχειρημάτων εκατέρωθεν, η αλήθεια βρίσκεται στα λεγόμενα διοικητικού στελέχους της πολυεθνικής, που δίνει τη δικαστική μάχη κόντρα σε ΦΙΦΑ - ΟΥΕΦΑ. Οπως ανέφερε, «το ποδόσφαιρο αυτή τη στιγμή είναι μπίζνες πολλών εκατομμυρίων ευρώ. Δυστυχώς, όμως, όχι για όλες τις ομάδες. Πολλοί μεγάλοι και ιστορικοί σύλλογοι, που στο παρελθόν έχουν κατακτήσει ευρωπαϊκά τρόπαια, δεν μπορούν να ακολουθήσουν τις ομάδες της Πρέμιερ. Αγιαξ, Αϊντχόφεν, Μπενφίκα και πολλές άλλες ομάδες νιώθουν πως "στραγγαλίζονται", πως δεν υπάρχει δικαιοσύνη και ανταγωνιστικότητα». Για να διευκρινίσει πως η ύπαρξη επενδυτικών εταιρειών γύρω από τα δικαιώματα των ποδοσφαιριστών βοηθάει τις ομάδες που δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα να κάνουν μια μεταγραφή αξίας.

Στη σημερινή ποδοσφαιρική βιομηχανία του ανελέητου κυνηγιού του κέρδους από την εκμετάλλευση του αθλήματος που έχει μετατραπεί σε ένα ιδιαίτερα ακριβό προϊόν από επιχειρηματίες και πολυεθνικές στο επίκεντρο τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί ένας συγκεκριμένος τομέας. Είναι αυτή της λεγόμενης στοιχηματικής αγοράς, όπου ο τζίρος της αγγίζει αστρονομικά ποσά που παίζονται είτε υπό επίσημο πρίσμα με τις λεγόμενες νόμιμες εταιρείες είτε ακόμη περισσότερο στο παράνομο στοίχημα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο τζίρος στην παγκόσμια αγορά στοιχημάτων για αθλητικές διοργανώσεις ανέρχεται σε τουλάχιστον 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, εκ των οποίων το 90% είναι παράνομα στοιχήματα. Ουσιαστικά την τελευταία 15ετία, το παρασκήνιο που αφορά στο στοίχημα στους ποδοσφαιρικούς αγώνες, ο νούμερο 1 τομέας που έχει την μεγαλύτερη άθληση στην αγορά του ποδοσφαίρου και φυσικά κανείς κάτι τέτοιο δεν μπορεί να το δει ξεκομμένο από τις γενικότερες λογικές της εμπορευματοποίησης που επικρατούν σήμερα στο ποδόσφαιρο.

Τα σκοτεινά πλοκάμια

Από αυτά το μεγαλύτερο μέρος αφορά γεγονότα που συσχετίζονται με τα ποδοσφαιρικά δρώμενα. Το τι πραγματικά συμβαίνει αποδεικνύεται από τα περιστατικά που έρχονται στο φως της δημοσιότητας και μάλιστα πληθαίνουν συνεχώς τα τελευταία χρόνια και αποκαλύπτουν τεράστια πολυεθνικά κυκλώματα που δρουν σε όλο τον πλανήτη στήνοντας αγώνες. Πλέον, οι μάσκες έχουν πέσει και είναι φανερό πως σε ένα φάσμα που περιλαμβάνει τα πλέον δημοφιλή πρωταθλήματα της Ευρώπης, τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις μέχρι πρωταθλήματα που θεωρούνται χαμηλού ενδιαφέροντος (π.χ. πρωταθλήματα Αφρικής), με ελάχιστες εξαιρέσεις, έχουν αγγιχτεί από τα πλοκάμια τέτοιων κυκλωμάτων. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια υπάρχουν και αρκετά περιστατικά που φέρνουν ακόμα και ποδοσφαιριστές να είναι μπλεγμένοι σε όλο αυτό το γαϊτανάκι ποντάροντας ακόμα και κόντρα στην ομάδα τους. Πριν από δυο χρόνια η ανακάλυψη ενός παράνομου κυκλώματος στοιχηματισμού στην Ασία οδήγησε στη σύλληψη περισσοτέρων από 7.000 ατόμων και κατάσχεση ενός ποσού που ξεπερνούσε 10 εκ. ευρώ. Δείγμα για το πού έχουν φθάσει πλέον τα πράγματα.

«Κόπτονται» για τους λόγους τους ΦΙΦΑ/ΟΥΕΦΑ

Από την πλευρά τους, ΦΙΦΑ και ΟΥΕΦΑ δείχνουν τα τελευταία χρόνια να έχουν ...ανασκουμπωθεί για τα καλά δημιουργώντας ειδικές Επιτροπές και Οργανισμούς που ασχολούνται με το συγκεκριμένο ζήτημα. Ωστόσο, συνήθως αυτές έρχονται πάντα δεύτερες και αφού η «δουλειά» έχει γίνει. Από την άλλη, είναι προφανές πως και οι δυο ποδοσφαιρικές Συνομοσπονδίες στόχο έχουν τον έλεγχο των κακώς κειμένων, αφού όλα αυτά απαξιώνουν την εικόνα του προϊόντος παρά τη ρήξη του ποδοσφαίρου με τέτοιου είδους φαινόμενα. Ουσιαστικά, την τελευταία 15ετία το παρασκήνιο που αφορά το στοίχημα στους ποδοσφαιρικούς αγώνες ο νούμερο 1 τομέας που έχει τη μεγαλύτερη άθληση στην αγορά του ποδοσφαίρου και φυσικά κανείς κάτι τέτοιο δεν μπορεί να το δει ξεκομμένο από τις γενικότερες λογικές της εμπορευματοποίησης που επικρατούν σήμερα στο ποδόσφαιρο. Και φυσικά ΦΙΦΑ/ΟΥΕΦΑ στηρίζουν εξ ολοκλήρου αυτή την εμπορευματοποίηση, ωστόσο όταν τα όρια ξεπεραστούν και κινδυνεύσει το προϊόν είναι υποχρεωμένες να περισώσουν την εικόνα του και φυσικά την εμπορικότητά του. Για παράδειγμα, οι δυο Συνομοσπονδίες παρά τις όποιες χλιαρές αντιδράσεις κυρίως στα λόγια δεν φαίνεται να έχουν κάποιο πρόβλημα από το γεγονός ότι επίσημες πολυεθνικές εταιρείες του στοιχήματος με τη μορφή χορηγίας ελέγχουν τρεις και τέσσερις ομάδες (ή και παραπάνω) οι οποίες σε αρκετές στιγμές τίθενται αντίπαλες σε κάποια διοργάνωση με ό,τι αυτό συνεπάγεται...

Ακόμη και 1 δισ. ευρώ για έναν αγώνα (!)

Τα στοιχεία που γνωστοποιήθηκαν μετά από σχετική έρευνα που παρουσιάστηκε σε σύνοδο του ΟΗΕ για την πρόληψη του εγκλήματος και την ποινική Δικαιοσύνη που έγινε πριν από τρεις μήνες δείχνουν το μεγαλείο του παρασκηνίου που επικρατεί στη σημερινή ποδοσφαιρική πραγματικότητα. Σύμφωνα με τον Βρετανό ειδικό Πάτρικ Τζέι που μίλησε στη συγκεκριμένη σύνοδο το σύνολο των αθλητικών στοιχημάτων παγκοσμίως ανέρχεται σε ένα τρισεκατομμύριο (δολάρια), εκ των οποίων το 90% είναι παράνομα στοιχήματα, ενώ επισήμανε πως τα μεγέθη μπορεί να είναι και υποτιμημένα σε σχέση με την πραγματικότητα. Οπως ειπώθηκε, η Ασία έχει μετατραπεί στο επίκεντρο της αγοράς στοιχημάτων, με τα παράνομα στοιχήματα να αφορούν κυρίως αγώνες που μεταδίδονται απευθείας τηλεοπτικά και διεξάγονται σε ώρες που είναι κατάλληλες για όσους στοιχηματίζουν. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η αγορά της Κίνας κατέχει τη μερίδα του... λέοντος στο παράνομο στοίχημα καθώς έχουν υπάρξει περιπτώσεις στοιχηματισμού ακόμη και ενός δισ. ευρώ για έναν και μόνο ποδοσφαιρικό αγώνα.

Η άλλη πλευρά του νομίσματος

Εάν το στοίχημα, ιδιαίτερα το παράνομο, και τα όσα αυτό συνεπάγεται στο χώρο του ποδοσφαίρου, με τον τεράστιο τζίρο, αποτελεί τη μια όψη του νομίσματος η άλλη όψη είναι το στήσιμο των αγώνων. Τομέας που και αυτός έχει υποστεί την ...απαραίτητη μετάλλαξη του φαινομένου, αν και οι ρίζες του φαινομένου υπάγονται στη λογική της εμπορευματοποίησης και στο κυνήγι της επιτυχίας πλέον η χειραγώγηση και το αποτέλεσμα ενός αγώνα έχουν άμεση σχέση με την αγορά του στοιχήματος.

Από τις δωροδοκίες (κλασικό φαινόμενο περασμένων δεκαετιών) αντίπαλων ομάδων, παικτών ή διαιτητών με στόχο τη σίγουρη επίτευξη της επιτυχίας σε κάποια διοργάνωση όπως γινόταν κατά κόρον παλιότερα και φυσικά συμβαίνει και πιο πρόσφατα όπως π.χ. στο σκάνδαλο calciopolis στην Ιταλία, πλέον έχουμε φθάσει και σε πιο εξειδικευμένες καταστάσεις. Το στήσιμο για λόγους στοιχήματος δεν αφορά την περίπτωση για το κυνήγι επιτυχίας εντός αγωνιστικού χώρου από κάποια ομάδα που έχει υψηλούς στόχους, αλλά οποιαδήποτε ομάδα ακόμα και την τελευταία ή ακόμα και αυτές των ερασιτεχνικών κατηγοριών. Και πλέον, αυτό γίνεται με ιδιαίτερη μαεστρία οδηγώντας σε πιο εξειδικευμένες καταστάσεις. Οπως π.χ. στις συμβουλές προς... ναυτιλλομένους από προέδρους ή μέλη διοικήσεων ακόμα και για το πότε θα πετύχουν ή θα δεχθούν το γκολ ή πότε θα πάρουν την κάρτα. Αλλωστε, στη συγκεκριμένη αγορά, ο χρόνος του οποιουδήποτε συμβάντος είναι χρήμα. Και μάλιστα αρκετό χρήμα...

Πριν από ένα μήνα, στην Ευρωβουλή, ο οργανισμός «Federbet» ασχολήθηκε με τα στημένα ποδοσφαιρικά παιχνίδια στην Ευρώπη, όπου παρουσίασε έρευνα σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στην Ευρώπη με τα στημένα παιχνίδια. Σε αυτήν περιλαμβάνονται στοιχεία που αφορούν ακόμα σχεδόν όλα τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα και φυσικά και εντός Ελλάδας για την οποία ανέφερε ότι ο συνολικός τζίρος για τα στημένα παιχνίδια φτάνει τα 20.000.000. Μάλιστα, στην εν λόγω έρευνα γίνεται ειδική αναφορά σε Ελλάδα και Πορτογαλία, αφού, όπως τονίζεται, η οικονομική κρίση των δύο χωρών ενισχύσει το φαινόμενο. Οπως ειπώθηκε «η μείωση στα μπάτζετ και η ύφεση στη χώρα δείχνει να έχει ξεκάθαρη επιρροή στη δραστηριότητα γύρω από τα στημένα παιχνίδια. Οι παίκτες μένουν απλήρωτοι για μήνες και με την κοινωνία να βρίσκεται στα όρια της χρεοκοπίας, έχουν δημιουργήσει γόνιμο έδαφος για τον ιό των στημένων αγώνων». Ο «Federbet υποστηρίζει πως τα χρέη των συλλόγων προς τους ποδοσφαιριστές δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για να στηθούν παιχνίδια. Σε ένα άλλο παράδειγμα, βάσει των στοιχείων που παρουσιάστηκαν υπολογίζεται ότι στο «αμαρτωλό», για τέτοια θέματα, ιταλικό ποδόσφαιρο ξοδεύτηκαν 4 εκ. ευρώ για χειραγώγηση, ενώ ο τζίρος έφθασε τα 20 εκ. ευρώ. Ιδιαίτερη σημασία στην έρευνα αποτελεί και το γεγονός ότι αρκετά ψηλά στη σχετική λίστα με τα περισσότερα ύποπτα παιχνίδια βρίσκονται και οι σκανδιναβικές χώρες όπως π.χ. η Σουηδία δείγμα ότι το εν λόγω φαινόμενο δεν αποτελεί πρόβλημα συγκεκριμένων χωρών. Εκτός, όμως, από παιχνίδια των εθνικών πρωταθλημάτων, από τα στοιχεία που παρουσίασε ο «Federbet» δε λείπουν και τα παιχνίδια ευρωπαϊκών διοργανώσεων, όπως του Γιουρόπα Λιγκ με την έρευνα να εστιάζει κυρίως στους πρώτους γύρους της διοργάνωσης που διεξάγονται το καλοκαίρι και μετέχουν ομάδες που βρίσκονται χαμηλά στη βαθμολογία της ΟΥΕΦΑ.

Το σκηνικό στον πρόσφατο τελικό του Κόπα Αμέρικα στη Χιλή μεταξύ της οικοδέσποινας και της Αργεντινής με τους παίκτες (κυρίως της δεύτερης) να καταρρέουν από κούραση και κράμπες στα τελευταία λεπτά του αγώνα, ο οποίος πήγε παράταση (κρίθηκε στα πέναλτι) θεωρείται ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα της πραγματικότητας του ποδοσφαίρου. Αυτής που θέλει το παλιό σύνθημα σχεδόν μιας 15ετίας πίσω των ΦΙΦΑ και της ΟΥΕΦΑ για «ούτε μέρα χωρίς ποδόσφαιρο» δείχνει να έχει πραγματοποιηθεί. Και μάλιστα με το παραπάνω... Κυρίως στην Ευρώπη η κατάσταση φαίνεται να έχει ξεπεράσει τα όρια με τις ποδοσφαιρικές διοργανώσεις είτε μιλάμε για τα εθνικά πρωταθλήματα είτε τα ευρωπαϊκά κύπελλα (Τσάμπιονς Λιγκ, Γιουρόπα Λιγκ) να χαρακτηρίζονται μαραθώνιες με διάρκεια τουλάχιστον 11 μήνες.

Πιο πρόσφατο παράδειγμα με ελληνικό ενδιαφέρον αποτελεί η περίπτωση του ΠΑΟΚ, όπου μεσοβδόμαδα έδωσε την πρώτη του επίσημη αγωνιστική υποχρέωση για τη νέα σεζόν συμμετέχοντας στο β' γύρο των προκριματικών στο Europa Legue μόλις 37 μέρες μετά την επίσημη λήξη των αντίστοιχων για την περσινή σεζόν (7 Ιούνη η τελευταία αγωνιστικών των πλέι οφ στην Super League).

Αγώνες και πάλι αγώνες και ξανά αγώνες...

Η συνεχώς αυξανόμενη εμπορευματοποίηση του ποδοσφαίρου και με δεδομένο ότι το προϊόν - ποδόσφαιρο συνεχίζει ακάθεκτα να πουλάει το πότε θα γινόταν τελικά πράξη το σύνθημα των δύο Συνομοσπονδιών ήταν ζήτημα χρόνου, με βάση τα όσα επιτάσσουν οι λογικές της αγοράς στο σημερινό ποδοσφαιρικό οικοδόμημα.

Οι αλλαγές που έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια είναι χαρακτηριστικές. Αύξηση των ομάδων (άρα και των αγώνων) στις πρώτες κατηγορίες των περισσοτέρων ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων, καθιέρωση σε πολλά από αυτά διαδικασιών όπως τα πλέι οφ ή τα πλέι άουτ που λειτουργούν ως μίνι-πρωτάθλημα μετά το πρωτάθλημα, εμβόλιμες αγωνιστικές μεσοβδόμαδα στις εβδομάδες που δεν υπάρχει δραστηριότητα στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, αλλαγές στις διοργανώσεις των Κυπέλλων (π.χ. όμιλοι) είναι από τα βασικά στοιχεία που συνθέτουν τη σημερινή πραγματικότητα στις εγχώριες ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Την ίδια ώρα στον ίδιο δρόμο βαδίζουν και οι ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Η κατηγοριοποίηση σε σχετική βαθμολογία των χωρών - μελών της ΟΥΕΦΑ αποτέλεσε τον... πιλότο να διευρυνθούν οι προκριματικοί γύροι όπου συμμετέχουν ομάδες από συγκεκριμένες χώρες. Είναι ενδεικτικό ότι μέχρι αυτές οι διοργανώσεις (Τσάμπιονς Λιγκ, Γιουρόπα Λιγκ) να μπουν στη λεγόμενη κύρια φάση τους στα μέσα Σεπτέμβρη θα έχουν διανύσει μέχρι τότε πρακτικά τουλάχιστον 2,5 μήνες δραστηριότητας. Αρκεί να σκεφθεί κανείς πως η πρεμιέρα στη διοργάνωση του Τσάμπιονς Λιγκ της νέας σεζόν που έγινε στις 30 του περασμένου Ιούνη με τους αγώνες για τον 1ο προκριματικό γύρο διεξήχθη μόλις 23 μέρες μετά τον τελικό μεταξύ Μπαρτσελόνα - Γιουβέντους για την περσινή (πλέον) διοργάνωση στις 7 Ιούνη. Τώρα εάν σε όλα τοποθετηθούν και οι αγώνες που αφορούν τις εθνικές ομάδες όπως π.χ. τα προκριματικά του Euro 2016 που βρίσκονται σε εξέλιξη αυτήν τη στιγμή στην Ευρώπη και διεξάγονται ανά τακτικά χρονικά διαστήματα - τα φιλικά των ομάδων κατά την προετοιμασία ή τη συμμετοχή τους σε κάποιο τουρνουά τότε πραγματικά μάλλον θα αποτελεί γρίφο το να προσπαθήσει να βρει κάποιος μια μέρα κενή από ποδόσφαιρο.

Ανελέητο κυνήγι κερδών και νέες ιδέες στο προσκήνιο

Ενας ένας κατέρρεαν οι παίκτες της Αργεντινής  στον πρόσφατο τελικό του Κόπα Αμέρικα καθώς πολλοί εξ αυτών συμπλήρωσαν 12 μήνες στα γήπεδα

Φυσικά, όλα αυτά που συμβαίνουν δε γίνονται τυχαία, αλλά έχουν μια βάση που είναι προφανές που συσχετίζεται με το ανελέητο κυνήγι κέρδους που επικρατεί σήμερα στον κόσμο του ποδοσφαίρου. Τα όσα κέρδη συνεπάγεται η πώληση του προϊόντος όπως π.χ. διαφημίσεις, τηλεοπτικά δικαιώματα, προβολή χορηγών, εισιτήρια, μετακινήσεις, προβολή παικτών και ομάδων, για προφανείς εμπορικούς λόγους δεν αφήνουν και πολλά περιθώρια για διάλειμμα στον τρελό χορό των δισ. γι' αυτό αυτός συνεχίζεται χωρίς σταματημό. Γι' αυτό, άλλωστε, οι ιδέες κατεβαίνουν γρήγορα γρήγορα με φυσιολογικό επακόλουθο η αγορά να εμπλουτίζεται συνεχώς με νέα... κερδοφόρα φρούτα.

Για παράδειγμα, η χαμηλή δημοτικότητα των πρώτων προκριματικών γύρων στο Τσάμπιονς Λιγκ, εξαιτίας της απουσίας των λεγόμενων ισχυρών (και σαφώς πιο εμπορικών) ομάδων αντικαταστάθηκε από τα διεθνή φιλικά τουρνουά, όπου, έχοντας τη σφραγίδα πολυεθνικών εταιρειών - χορηγών καταφέρνουν να συγκεντρώσουν τα μεγάλα ονόματα του χώρου με φυσικά τα ανάλογα κέρδη. Μάλιστα, τα συγκεκριμένα τουρνουά οι κανόνες του παιχνιδιού επιβάλλουν να γίνονται και σε αγορές εκτός Ευρώπης ...διψασμένες να δουν τις συγκεκριμένες ομάδες και τους παίκτες - είδωλα, όπου τα κέρδη λόγω του... παροξυσμού των φιλάθλων και των οπαδών είναι σαφώς περισσότερα. Αλλωστε, η Ευρώπη μπορεί να περιμένει το χειμώνα. Το τι συμβαίνει ακριβώς αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στο παράδειγμα αρκετών ομάδων της αγγλικής Πρέμιερ Λιγκ εκ των πιο δημοφιλών σε όλο τον πλανήτη που αυτήν την περίοδο έχουν διασκορπιστεί σε Ασία και Αμερική, δίνοντας φιλικά και συμμετέχοντας σε τουρνουά, προκειμένου να ικανοποιηθούν οι αγορές.

Σε ένα άλλο παράδειγμα υπενθυμίζεται ότι πέρσι η ΟΥΕΦΑ έδωσε στη δημοσιότητα σχέδιο το οποίο προβλέπει τη μελλοντική κατάργηση των φιλικών των εθνικών ομάδων που θεωρούνται χαμηλής δημοτικότητας και την αντικατάστασή τους από ένα τουρνουά με την ονομασία Nations League σαφώς πιο εμπορικής αξίας (αφού θα υπάρχει μεγαλύτερος ανταγωνισμός) με φυσικά και τα ανάλογα κέρδη.

«Θα πεθάνουμε σε ένα αεροπλάνο»

Η αγορά της Ασίας για ένα ακόμη καλοκαίρι  αποτελεί τη... Γη της Επαγγελίας για τα κέρδη όσον αφορά τις αγγλικές ομάδες (φωτ. η Λίβερπουλ στην Ταϊλάνδη)

Πριν από μερικά χρόνια, ο Βραζιλιάνος τότε διεθνής ποδοσφαιριστής Ριβάλντο με θητεία σε μεγάλους ευρωπαϊκούς συλλόγους αλλά και στην Ελλάδα σε Ολυμπιακό και ΑΕΚ είχε προκαλέσει αίσθηση όταν, αναφερόμενος στην κούραση των παικτών από τα συνεχόμενα παιχνίδια ανέφερε τη φράση «θα πεθάνουμε σε ένα αεροπλάνο». Επίσης, αίσθηση είχαν προκαλέσει και τα λεγόμενα του πρώην Γάλλου διεθνή ποδοσφαιριστή Εμανουέλ Πετί ότι «όλα αυτά που συμβαίνουν μας οδηγούν στα φάρμακα». Και να σκεφθεί κανείς ότι από τότε που έγιναν οι συγκεκριμένες δηλώσεις έχουν περάσει αρκετά χρόνια και φυσικά τα πράγματα έχουν αλλάξει πολύ και πάντα προς το χειρότερο όσον αφορά τις υποχρεώσεις. Η εικόνα των παικτών στον τελικό του Κόπα Αμέρικα είναι το πρόσφατο παράδειγμα για το πώς έχει εξελιχθεί η κατάσταση με παίκτες να συμπληρώνουν 12 μήνες στα γήπεδα αν υπολογιστεί και η συμμετοχή στο Μουντιάλ του περσινού καλοκαιριού. Οι τελευταίοι, βέβαια, δεμένοι κυρίως με τα πλουσιοπάροχα συμβόλαια, είναι υποχρεωμένοι να βαδίσουν σε αυτά με στόχο να παραμένουν όρθιοι και πανέτοιμοι για την εκπλήρωση των στόχων, πολλές φορές με κίνδυνο της ίδιας της ζωής τους. Τα τελευταία χρόνια, οι φωνές και οι διαμαρτυρίες από συνδέσμους παικτών και προπονητές συνεχώς αυξάνονται ενώ ιατρικές έρευνες παρουσιάζουν τους κινδύνους που κρύβονται στην προσπάθεια να νικηθεί η κόπωση. Η ανεύρεση... λύσης στη χρήση αναβολικών με ό,τι συνεπάγεται αυτό, τα προβλήματα υγείας είτε κατά τη διάρκεια της αγωνιστικής δράσης ή ακόμα και μετά το σταμάτημα της καριέρας, η συνεχής αύξηση περιστατικών κατάθλιψης και ψυχολογικών παθήσεων στο χώρο του ποδοσφαίρου είναι μερικά χαρακτηριστικά σημεία των κινδύνων που κρύβονται πίσω από τον ανελέητο χορό των κερδών για τις πολυεθνικές και τους επιχειρηματίες.