ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ

Την ίδια ώρα που επιβεβαιώνεται για ακόμα μια φορά ο επιζήμιος για τα λαϊκά συμφέροντα χαρακτήρας των παζαριών «εντός των τειχών» και για λογαριασμό του κεφαλαίου, τα επιτελεία της Ευρωζώνης, καθώς και η πλευρά του ΔΝΤ προετοιμάζουν το έδαφος για τη συνέχιση της αντιλαϊκής πολιτικής, ενόψει και της συνεδρίασης των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης (συμβούλιο Γιούρογκρουπ) τη Δευτέρα.

Αποκαλυπτικές ως προς τους στόχους της διαπραγμάτευσης που επιχειρεί η συγκυβέρνηση είναι οι δηλώσεις του προέδρου της Κομισιόν, Ζ. Κ. Γιούνκερ. Μιλώντας στην ισπανική εφημερίδα «Ελ Παΐς» σημείωσε: «ΟΑλέξης Τσίπρας έκανε ένα θεμελιώδες βήμα: Αρχίζει να αναλαμβάνει τις ευθύνες του. Ομως, έχει ένα πρόβλημα, πρέπει να εξηγήσει πως ορισμένες από τις υποσχέσεις με τις οποίες κέρδισε τις εκλογές δεν θα τηρηθούν», προσθέτοντας ακόμη ότι «οι εκλογές δεν αλλάζουν τις συμφωνίες».

«Κάνουμε ό,τι μπορούμε για να διασφαλίσουμε ότι το πρόγραμμα της Ελλάδας θα είναι επιτυχημένο. Το γερμανικό Κοινοβούλιο το ψήφισε και η τρόικα θα συνεχίσει την αξιολόγηση», είναι το μήνυμα που απέστειλε από την πλευρά της, χτες, η Γερμανίδα καγκελάριος, Α. Μέρκελ, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε μαζί με τον Ζ. Κ. Γιούνκερ, στο πλαίσιο συνάντησής τους στις Βρυξέλλες. Σε αυτό το πλαίσιο, επανήλθε στην επικαιρότητα και ο χαρακτηρισμός «τρόικα», χωρίς βέβαια αυτό να αλλοιώνει την ουσία των αντιλαϊκών διεργασιών. Στην ίδια συνέντευξη, ο επικεφαλής της Κομισιόν τόνισε ότι είναι πρόωρη η συζήτηση για ένα τρίτο πακέτο χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ελλάδα. Σε μια διαφορετική προσέγγιση, ο Ισπανός υπουργός Οικονομικών, Λουίς ντε Γκίντος, επανέλαβε ότι το χρηματοδοτικό πακέτο, μετά τον Ιούνη, θα κυμανθεί από 30 μέχρι 50 δισ. ευρώ.

Στο μεταξύ, σύμφωνα με δημοσίευμα του «Europolitics», η Ομάδα των Σοσιαλδημοκρατών στο Ευρωκοινοβούλιοεπιχειρεί να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο ανάμεσα στις ελληνικές αρχές και το Γιούρογκρουπ, προτείνοντας μια συμβιβαστική λύση, η οποία περιλαμβάνει ένα «λιγότερο φιλόδοξο στόχο σχετικά με το πρωτογενές πλεόνασμα, καθώς και δυνατότητα μικρότερης αύξησης του ΦΠΑ».

«Η λύση δεν είναι ούτε αυτή που προτείνει το ΕΛΚ ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ», δηλώνει η αντιπρόεδρος της πολιτικής ομάδας και αρμόδια για τις οικονομικές υποθέσεις, M. Ροντρίγκεζ. Η ίδια τόνισε ότι προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στη βελτίωση του συστήματος συλλογής φόρων, σε συμφωνία με τις προτάσεις Αλ. Τσίπρα, και ότι η Ελλάδα θα πρέπει να εφαρμόσει ένα«αποτελεσματικό και δίκαιο σύστημα συλλογής φόρων με τη χρήση όλων των διαθέσιμων φορολογικών εργαλείων» και όχι μόνο μέσω του ΦΠΑ. «Δεν αποκλείουμε μια αύξηση των φόρων, αλλά χωρίς να εστιάζουμε στο σημείο αυτό», σημειώνει.

Σχετικά με το πρωτογενές πλεόνασμα, η Ομάδα των Σοσιαλδημοκρατών υποστήριξε μια μείωση σε ποσοστό που κυμαίνεται ανάμεσα στον αρχικό στόχο του προγράμματος και το ποσοστό 1,5% του ΑΕΠ που ζητά η Ελλάδα, δηλαδή περί το 3% του ΑΕΠ. Είναι φανερό ότι ανεξάρτητα από τις διαφορές ως προς το μείγμα της αντιλαϊκής πολιτικής και των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα, η επίθεση του κεφαλαίου θα εκδηλωθεί με ιδιαίτερη σφοδρότητα και την «επόμενη μέρα»...

Η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρ. Λαγκάρντ, ανέφερε ότι «κλειδί για τις μεταρρυθμίσεις είναι να μη χαθεί η πρόοδος που επιτεύχθηκε», δηλαδή να μην υπάρξει οπισθοχώρηση από τον πυρήνα των αντιλαϊκών μέτρων της «μνημονιακής» περιόδου. Σε ό,τι αφορά τη συμφωνία στο Γιούρογκρουπ, σημείωσε ότι υπάρχουν τέσσερις μήνες για την εφαρμογή της και για «να τοποθετήσουν μαζί»με τους εταίρους στην Ευρωζώνη τα συμφωνηθέντα για τη δημοσιονομική πολιτική που θα εφαρμοστεί και για τις «πρακτικές της ανάπτυξης».

Ο δε επικεφαλής της ΕΚΤ, Μ. Ντράγκι, στο πλαίσιο της χτεσινής συνεδρίασης του ΔΣ της ΕΚΤ στη Λευκωσία, υπογράμμισε ότι η εφαρμογή του προγράμματος «χαλάρωσης» της νομισματικής πολιτικής δεν πρόκειται να είναι επαρκής προκειμένου να τονωθεί η οικονομική ανάκαμψη στην Ευρωζώνη. Η συνεδρίαση του ΔΣ της ΕΚΤ, όπου συζητούνται τα ζητήματα της ποσοτικής χαλάρωσης, θα συνεχιστεί και σήμερα.

Σύμφωνα με πηγές από το Μέγαρο Μαξίμου, «ο πρωθυπουργός εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι οΓ. Στουρνάρας θα συμβάλει τα μέγιστα για τηνπλήρη αποκατάσταση, και με όλα τα εργαλεία, της χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας»...

Στο μεταξύ, σύμφωνα με πληροφορίες, η χτεσινή, μέσω τηλεδιάσκεψης, συνεδρίαση της «Ομάδας Εργασίας» του Γιούρογκρουπ δεν κατέληξε σε συγκεκριμένα αποτελέσματα για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της Ελλάδας και την εξειδίκευση των αντιλαϊκών μεταρρυθμίσεων.

Οι μεταρρυθμίσεις αυτές εξετάστηκαν στοΚυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής, που συνεδρίασε χτες υπό τον πρωθυπουργό, Αλ. Τσίπρα, στο Μέγαρο Μαξίμου.

«Το πρώτο βήμα που απαιτείται αφορά στη σταθεροποίηση της Ευρωζώνης, με τη στήριξη των υφιστάμενων θεσμών και με πυλώνα ανάπτυξης τις δράσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων», σημείωσε ο υπουργός Οικονομικών, Γ. Βαρουφάκης, στο πλαίσιο χτεσινής ομιλίας του στο Ελληνογαλλικό Επιμελητήριο. Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν εναλλακτικές δυνατότητες για την περίπτωση που δεν εκταμιευθεί η δόση από τα δάνεια των «επίσημων θεσμών». Παράλληλα, επανέλαβε τη δέσμευση της κυβέρνησης για προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων.

Να σημειωθεί ότι στη χτεσινή δημοπρασία 6μηνων εντόκων γραμματίων, το υπουργείο Οικονομικών άντλησε 1,13 δισ. ευρώ, με επιτόκιο 2,97%, από 2,75% στην προηγούμενη έκδοση του Φλεβάρη.

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ

Οι κυβερνητικές ανακοινώσεις για το περιβόητο νομοσχέδιο «αντιμετώπισης της ανθρωπιστικής κρίσης» καθώς και οι εξαγγελίες σχετικά με άλλα νομοσχέδια που θα έρθουν στη Βουλή (π.χ., ρύθμιση χρεών στο Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία) δεν διαψεύδουν μόνο προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί για αποκατάσταση απωλειών και ανακούφιση των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, αλλά ακόμα και τις προεκλογικές διακηρύξεις της κυβέρνησης.

Δηλαδή, στα ψίχουλα που είχε υποσχεθεί η κυβέρνηση στο πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης γίνονται μεγάλες «εκπτώσεις». Την ίδια όμως στιγμή, δεν φαίνεται η συγκυβέρνηση να κάνει εκπτώσεις στις δεσμεύσεις της απέναντι στο κεφάλαιο, στους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους. Το αντιλαϊκό - αντεργατικό πλαίσιο θα μείνει άθικτο στα βασικά του στοιχεία, ενώ τυχόν αλλαγή θα συνοδεύεται από αντισταθμιστικά μέτρα. Για παράδειγμα, τυχόν επαναφορά του πλαισίου των Γενικών Συλλογικών Συμβάσεων θα συνοδευτεί με νέα μέτρα στήριξης του κεφαλαίου, φοροαπαλλαγές κ.ά., που πάλι θα πληρώσουν οι εργαζόμενοι. Ετσι, οι σχεδόν 400 εφαρμοστικοί αντιλαϊκοί νόμοι θα είναι εδώ, ενώ πασχίζει για να εξοικονομήσει χρήματα για να στηρίξει τις ιδιωτικές επενδύσεις κ.ά.

Στην πραγματικότητα, τα νέα «φιλολαϊκά μέτρα» της συγκυβέρνησης δεν διαφέρουν πολύ από ήδη νομοθετημένες ρυθμίσεις που είχε αποφασίσει η προηγούμενη συγκυβέρνηση προκειμένου να μπαλώσει προσωρινά την ακραία φτώχεια και κάτω από την πίεση του εργατικού - λαϊκού κινήματος.

Η κυβέρνηση αλλά και οι προκάτοχοί της κατηγορούν τους προηγούμενους ότι τους παρέδωσαν «καμένη γη», ότι επιχείρησαν να τους εγκλωβίσουν στη μνημονιακή πολιτική. Ετσι - εξηγούν - δυσκολεύονται να εφαρμόσουν το πρόγραμμά τους. Το έργο παλιό και χιλιοπαιγμένο. Η αλήθεια, όμως, είναι άλλη. Είναι οι ίδιες οι προγραμματικές δεσμεύσεις της συγκυβέρνησης στους στόχους της ανάκαμψης του κεφαλαίου, της θωράκισης της ανταγωνιστικότητας των μονοπωλιακών ομίλων, οι δεσμεύσεις στις Συνθήκες της ΕΕ, στη δημοσιονομική σταθερότητα, στους ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς και τα πρωτογενή πλεονάσματα. Δεσμεύσεις που αποτυπώνονται και στη συμφωνία της συγκυβέρνησης με τους δανειστές που εξανεμίζει ακόμα και αυτά τα λίγα ψίχουλα.

Οι φτωχές εργατικές - λαϊκές οικογένειες δεν πρέπει να κάνουν πίσω από τη διεκδίκηση της ανάκτησης όλων των απωλειών τους, τη διεκδίκηση ικανοποίησης των σύγχρονων αναγκών τους, την πάλη για το ξήλωμα των αντεργατικών νόμων. Να μη συμβιβαστούν σε μια ζωή με ψίχουλα.

Το άρθρο αναδημοσιεύεται από τη στήλη «Η Άποψη μας» του Ριζοσπάστη της Πέμπτης 5 Μάρτη 2015.

902.gr

Την ταχεία ολοκλήρωση της αξιολόγησης του τρέχοντος προγράμματος ζήτησε από την ελληνική κυβέρνηση ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μάριο Ντράγκι, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για την αύξηση της ρευστότητας στην εγχώρια αγορά, ενώ εμφανίστηκε αντίθετος στο ενδεχόμενο νομισματικής χρηματοδότησης της Ελλάδας. 

Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας, που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία, δήλωσε ότι η επικοινωνιακή πολιτική στην Ελλάδα προκαλεί μεταβλητότητα στις αγορές και υποσκάπτει τη φερεγγυότητα και αξιοπιστία του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι η ΕΚΤ ζήτησε από το Eurogroup το υπόλοιπο των 10 δισ. ευρώ του πακέτου που προοριζόταν για τον τραπεζικό κλάδο να διατηρηθεί ανέπαφο και να μεταφερθεί εκτός χώρας, ώστε να μπορεί να είναι ανά πάσα στιγμή διαθέσιμο για ένα «ξαφνικό αρνητικό γεγονός». Το αίτημα αυτό, όπως είπε, περιελήφθη στην τελευταία απόφαση του Eurogroup.

Νωρίτερα το ΔΣ της Ευρωτράπεζας αποφάσισε την αύξηση του ορίου χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών μέσω του ELA κατά μόλις 500 εκατ. ευρώ, στα 68,8 δισ. ευρώ, αποκλείοντας το ενδεχόμενο αύξησης του πλαφόν που υπάρχει για αγορές εντόκων γραμματίων από τους τέσσερις συστημικούς ομίλους.

Απαντώντας στην κριτική που ασκείται στην Ευρωτράπεζα για δημιουργία ασφυκτικού περιβάλλοντος ρευστότητας εν μέσω των διαπραγματεύσεων της ελληνικής κυβέρνησης με τους εταίρους, σημείωσε πως αυτή τη στιγμή η χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών ανέρχεται στο 68% του ΑΕΠ της, που αποτελεί το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωζώνη.

Αναφερόμενος στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και την προοπτική αγοράς εγχώριων κρατικών τίτλων, ο Μ. Ντράγκι είπε πως για να προχωρήσει στην Ελλάδα, αλλά και στην Κύπρο, θα πρέπει να ισχύουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

Σύμφωνα με τον Μ. Ντράγκι, εάν η Ελλάδα ολοκληρώσει την αξιολόγηση του προγράμματος και αποπληρώσει ομόλογα που λήγουν τον Ιούλη, μειώνοντας το ποσοστό των τίτλων που κατέχει η ΕΚΤ, θα είναι δυνατή η εκκίνηση του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης και για τη χώρα μας.

Από 9 Μάρτη η αγορά ομολόγων - Θα διαρκέσει μέχρι το Σεπτέμβρη 2016

H ΕΚΤ άφησε αμετάβλητα τα βασικά της επιτόκια την Πέμπτη σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα καθώς εφαρμόζει το πρόγραμμα «ποσοτικής χαλάρωσης» (QE) με στόχο την ενίσχυση του πληθωρισμού.

Η απόφαση, που αφήνει το βασικό επιτόκιο καταθέσεων στο 0,05%, ανακοινώθηκε λίγο προτού ο Μάριο Ντράγκι παρουσιάσει από τη Λευκωσία τα λεπτομερή στοιχεία σχετικά με το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης για αγορά ομολόγων ύψους σχεδόν 1,14 τρισ. ευρώ.

Ο Ιταλός διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ανακοίνωσε ότι η αγορά των ομολόγων θα ξεκινήσει από τις 9 Μάρτη και θα διαρκέσει ως το Σεπτέμβρη του 2016. Η ΕΚΤ θα προχωρά σε αγορές ομολόγων 60 δισ. ευρώ μηνιαίως.

Η ΕΚΤ προβλέπει ότι θα υπάρξει διεύρυνση της οικονομικής ανάπτυξης. Το 2015 η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη θα ανέλθει στο 1,5% (από 1% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη), ενώ το 2016 θα φτάσει στο 1,9% (από 1,5% της προηγούμενης πρόβλεψης).
Στόχος του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης είναι να αντιμετωπισθεί ο αποπληθωρισμός στην Ευρωζώνη, που θεωρείται υπαίτιος για την παράταση της ύφεσης και την αύξηση της ανεργίας. Ο ίδιος ο Ντράγκι παραδέχτηκε ότι «οι προβλέψεις είναι για πολύ χαμηλό πληθωρισμό ή και αποπληθωρισμό τους επόμενους μήνες».

Προσδιόρισε μάλιστα ότι για το 2015 ο πληθωρισμός θα είναι μηδενικός (από 0,7% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη), αλλά το 2016 θα ανέλθει στο 1,6% (από 1,3% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη).

Παρά τη βελτίωση, η χορήγηση δανείων σε μη χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είναι υποτονική, σημείωσε.

902.gr

Κυκλοφόρησε το 2ο τεύχος της«Κομμουνιστικής Επιθεώρησης» για το 2015 στο οποίο μπορείτε να διαβάσετε:

Το άρθρο «Της Σύνταξης»

Τις στιγμές που γράφονταν αυτές οι γραμμές, οι πολιτικές εξελίξεις «έτρεχαν». Είχε προκύψει μία καταρχήν συμφωνία ανάμεσα στη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ και την ΕΕ για 4μηνη παράταση της «δανειακής σύμβασης», η οριστικοποίηση της οποίας προϋπέθετε την παράδοση από την κυβέρνηση εντός ολίγων ημερών λίστας συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων. Η συμφωνία αυτή προβλέπει τη συνέχιση της εποπτείας και της αξιολόγησης από Κομισιόν - ΔΝΤ - ΕΚΤ, τη συνέχιση των αντιλαϊκών μεταρρυθμίσεων, τη συνέχιση της δέσμευσης για ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς και πρωτογενή πλεονάσματα, τη δέσμευση για επιτυχή ολοκλήρωση του «τρέχοντος προγράμματος» και την απεμπόληση της δυνατότητας ακυρώσεων ή μεταρρυθμίσεων μέτρων των προηγούμενων χρόνων χωρίς τη συμφωνία των εταίρων.

Ανεξάρτητα από την εξέλιξη που θα έχουν μια σειρά πιο συγκεκριμένα «ανοιχτά» ζητήματα το αμέσως επόμενο διάστημα, το σκηνικό που έχει διαμορφωθεί τις λίγες βδομάδες που έχουν ακολουθήσει τις βουλευτικές εκλογές του Γενάρη έχει οριοθετήσει με μεγάλη σαφήνεια το πλαίσιο στο οποίο θα κινηθεί -και κινείται ήδη- η νέα κυβέρνηση.

Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Οι εκλογές της 25ης Γενάρη έγιναν σε συνθήκες ενός ισχυρού ρεύματος άμεσης κυβερνητικής αλλαγής και μάλιστα όχι οποιασδήποτε, αλλά μιας κυβερνητικής αλλαγής με κορμό ένα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, το οποίο όμως διατηρεί σημαντικά οπορτουνιστικά χαρακτηριστικά. Η προοπτική ανάδειξης του ΣΥΡΙΖΑ στη διακυβέρνηση του ελληνικού καπιταλισμού τροφοδοτούσε -όπως και όλο το διάστημα μετά τις εκλογές του 2012- μια σειρά ερωτήματα όπως: Μπορεί να υπάρξει φιλολαϊκή κυβέρνηση εντός του καπιταλισμού; Ποια είναι η σχέση κράτους και κυβέρνησης; Η βούληση και η σύνθεση της κυβέρνησης καθορίζουν το χαρακτήρα του κράτους ή το αντίθετο; Ποια πρέπει να είναι η στάση ενός επαναστατικού ΚΚ στο ζήτημα της «αριστερής κυβέρνησης»;

Το ΚΚΕ αξιοποίησε και την προεκλογική περίοδο για να συζητήσει τα παραπάνω ζητήματα, να συγκρουστεί με τις κοινοβουλευτικές αυταπάτες περί λύσεων «εντός των καπιταλιστικών τειχών» και ν' αναδείξει την αναγκαιότητα ενός ριζικά διαφορετικού δρόμου ανάπτυξης της ελληνικής κοινωνίας που θα βασίζεται στην κοινωνική ιδιοκτησία των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής, στον επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό και τον εργατικό - λαϊκό έλεγχο. Πολύ σημαντικό όπλο σε αυτή την παρέμβαση και κατά την προεκλογική περίοδο αποτέλεσαν οι συλλογικές επεξεργασίες του Κόμματος, η απόφαση για το Σοσιαλισμό με επίκεντρο την ΕΣΣΔ, η μελέτη της εμπειρίας του ελληνικού και διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, το νέο Πρόγραμμα του Κόμματος. Αυτές οι επεξεργασίες και η αντίστοιχη δουλειά στις γραμμές και τον περίγυρο του Κόμματος αύξησαν τη δυνατότητά του να αντιπαλεύει τις δυσκολίες, να τα βγάζει πέρα παλικαρίσια σε πολύ δύσκολες συνθήκες.

Η ΚΕ του ΚΚΕ, ενώ χαιρέτισε τη θετική τάση συσπείρωσης στο Κόμμα, ανάκτησης απώλειας ψήφων και εισροής νέων, εκτίμησε ότι η κυβερνητική εναλλαγή και η ανάληψη της διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ δεν συνιστά πολιτική αλλαγή υπέρ του λαού. Από τα πρώτα βήματά της η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ έδειξε τη διάθεσή της να διαχειριστεί τον καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης και κατ' επέκταση να σεβαστεί τον πυρήνα των πολυποίκιλων δεσμεύσεων στο εσωτερικό και το εξωτερικό που αυτός συνεπάγεται.

Το ΚΚΕ ανέδειξε προεκλογικά ότι καμία κυβερνητική αλλαγή στο έδαφος του καπιταλισμού δεν μπορεί να λειτουργήσει υπέρ του λαού, δεν μπορεί ν' αλλοιώσει στο παραμικρό τον ταξικό χαρακτήρα του κράτους ως δικτατορίας της αστικής τάξης. Αυτό άλλωστε ήταν και η ουσία των επαναλαμβανόμενων προεκλογικών και μετεκλογικών διαβεβαιώσεων των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ περί «συνέχειας του κράτους». Αυτή η ταξική ουσία του κράτους είναι άλλωστε που καθορίζει το ρόλο και τα όρια κάθε επιμέρους λειτουργίας του -συμπεριλαμβανομένων του κοινοβουλίου και της κυβέρνησης- και όχι το αντίθετο. Η σύνθεση της κυβέρνησης αποτελεί κατά κάποιο τρόπο το «παραβάν» που κρύβει την ταξική της αποστολή. Μήπως όμως αυτό σημαίνει ότι τίποτα δεν άλλαξε με την κυβερνητική αλλαγή; Το να υποστηρίζαμε κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι στερούμε από το αστικό κράτος την απαραίτητη ευελιξία, χωρίς την οποία δεν θα μπορούσε να επιτελέσει το λόγο ύπαρξής του, την εξασφάλιση όλων εκείνων των όρων (οικονομικών, πολιτικών, ιδεολογικών) που απαιτούνται για την υποβοήθηση της καπιταλιστικής κερδοφορίας. Αυτός είναι και ο λόγος που το αστικό κράτος προχωράει σε μικρότερες ή μεγαλύτερες -ανά περιόδους- προσαρμογές σε πλευρές της λειτουργίας του, στον τρόπο λειτουργίας των θεσμών του, στις ιδεολογικές αναφορές που αξιοποιεί, στη σύνθεση των διεθνών συμμαχιών του, στην ασκούμενη πολιτική κλπ.

Βασικό καθήκον των κομμουνιστών είναι ν' αναδεικνύουν με την παρέμβασή τους τον ταξικό χαρακτήρα αυτών των προσαρμογών. Ομολογουμένως πρόκειται για ένα δύσκολο καθήκον που απαιτεί βαθιά ιδεολογική παρέμβαση, πολλές φορές «κόντρα στο ρεύμα» των λαϊκών προσδοκιών και αυταπατών. Μόνο έτσι όμως μπορεί το επαναστατικό κόμμα να συμβάλει στην πολιτικοποίηση της εργατικής - λαϊκής συνείδησης και στην αποτροπή του αφοπλισμού του κινήματος -μέσω της ενσωμάτωσής του πίσω από τον έναν ή τον άλλο πόλο της αστικής διαχείρισης- στην πάλη του απέναντι στο κεφάλαιο.

Ας δούμε όμως πιο συγκεκριμένα ποιες συνθήκες επικρατούν όλη αυτή την περίοδο πριν και μετά τις τελευταίες εκλογές. Καταρχήν οποιαδήποτε κυβέρνηση προέκυπτε μετά τις εκλογές έπρεπε να δράσει σε συνθήκες κατά τις οποίες δεν έχει σταθεροποιηθεί η έξοδος από την καπιταλιστική κρίση. Ταυτόχρονα, η όποια αστική διαχείριση ασκούνταν δεν θα λάμβανε χώρα μέσα σε συνθήκες απομόνωσης της Ελλάδας, αλλά σε συνθήκες κυριαρχίας ενός περίπλοκου πλέγματος συμφερόντων και επιδιώξεων άλλων -και μάλιστα πολύ ισχυρών- καπιταλιστικών κρατών. Επίσης, εννοείται ότι η όποια πολιτική ακολουθούνταν έπρεπε να διαχειριστεί μια σειρά υποχρεώσεις και δεσμεύσεις που απορρέουν από την επιλογή της ελληνικής αστικής τάξης να παραμείνει στην ΕΕ και την ΟΝΕ.

Το αστικό κράτος -και η νέα κυβέρνηση ως τμήμα του- έπρεπε λοιπόν να δράσει ως συλλογικός καπιταλιστής στα παραπάνω πολύ σύνθετα δεδομένα. Αυτή η συνθετότητα αποτέλεσε άλλωστε -πριν ακόμα και από τις εκλογές- σημαντικό παράγοντα προβληματισμού της ελληνικής αστικής τάξης. Αυτό που φαίνεται είναι ότι στο πλαίσιο της τάξης αυτής κυριάρχησε μία βασική συνισταμένη που αποδεχόταν την ανάγκη μιας σχετικής διαφοροποίησης της αστικής διαχείρισης στις σημερινές συνθήκες.

Μετά τις εκλογές του Μάη του 2012, ο τότε πρόεδρος του ΣΕΒ Δ. Δασκαλόπουλος χαρακτήρισε το αποτέλεσμα των εκλογών «αντιμνημονιακή ψήφο οργής και τιμωρίας», ενώ καλούσε ανοιχτά από τότε σε βιώσιμο κυβερνητικό σχήμα με συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ. Ακόμα και στελέχη της ΝΔ αμφισβητούσαν προεκλογικά πλευρές της κυρίαρχης διαχείρισης, με πιο χαρακτηριστικές ίσως τις δηλώσεις του ηγετικού στελέχους της ΝΔ και επιτρόπου της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Δ. Αβραμόπουλου, ο οποίος έκανε ανοιχτά λόγο για την ανάγκη ευελιξίας ως προς την τήρηση του Συμφώνου Σταθερότητας για τις χώρες του Νότου.

Το ίδιο κλίμα επικράτησε και μετεκλογικά. Από τη μία είχαμε δηλώσεις σημαντικών συλλογικών φορέων της αστικής τάξης που δεν έκρυβαν τον ενθουσιασμό τους για την κυβερνητική αλλαγή (ΣΕΒ, Σύνδεσμος Εξαγωγέων, ΕΒΕΑ, ΣΕΤΕ κλπ.) και από την άλλη σχετικές αναφορές μεγάλων καπιταλιστών υπέρ της κυβέρνησης. Φυσικά, η ύπαρξη της παραπάνω κυρίαρχης συνισταμένης στις γραμμές της αστικής τάξης και η έκφρασή της σε πολιτικό επίπεδο σε καμία περίπτωση δεν αποκλείει την ύπαρξη τμημάτων του κεφαλαίου που εκτιμούν ότι τα συμφέροντά τους μπορεί να θιγούν από την προσαρμογή αυτή.

Όσον αφορά τις διεθνείς συμμαχίες της ελληνικής αστικής τάξης, φαίνεται να διατηρείται ο βασικός προσανατολισμός τους ως προς τη συμμετοχή στην ΕΕ και την ΟΝΕ. Φυσικά, αυτό σε καμία περίπτωση δεν συνεπάγεται ότι δεν υπάρχουν πραγματικές διαφοροποιήσεις στην ιεράρχηση των διεθνών συμμαχιών της αστικής τάξης, τόσο ως ανάγκη διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας για παν ενδεχόμενο, όσο και ως τμήμα της διαπραγμάτευσης στο ζήτημα της διαχείρισης του κρατικού χρέους. Ταυτόχρονα, ιδιαίτερη σημασία έχουν τα στοιχεία σύγκλισης της νέας κυβέρνησης με κάποια ευρωπαϊκά κράτη που πιέζουν προς παρόμοια κατεύθυνση στον τομέα της δημοσιονομικής διαχείρισης (π.χ. Γαλλία, Ιταλία), αλλά και με τις ΗΠΑ, οι οποίες φαίνεται ν' αξιοποιούν -αν και με προσοχή- την κυβερνητική αλλαγή στην Ελλάδα για την ανάπτυξη των δικών τους επιδιώξεων στην ΕΕ. Οι παραπάνω συγκλίσεις εκφράζονται τόσο στην κυβερνητική φράση «πολυδιάστατη και ενεργητική εξωτερική πολιτική», όσο και στη σύνθεση της νέας κυβέρνησης, με ενδεικτικές τις τοποθετήσεις του Γ. Βαρουφάκη στο υπουργείο Οικονομικών, του Ν. Κοτζιά στο υπουργείο Εξωτερικών και του Π. Καμμένου στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι ότι αυτή η προσαρμογή γίνεται στο έδαφος της αποδοχής του κεντρικού άξονα της προηγούμενης διαχείρισης, πυρήνας του οποίου ήταν η αναγκαιότητα απαξίωσης της εργατικής δύναμης ως προϋπόθεση εξόδου από την κρίση. Αυτή η αποδοχή εκφράζεται στη διατήρηση του κορμού των εφαρμοστικών νόμων του Μνημονίου, αλλά και στις χαρακτηριστικές δηλώσεις κεντρικών κυβερνητικών στελεχών περί αποδοχής του 70% των προγραμματικών μέτρων και συμπλήρωσής τους με άλλα μέτρα που προτείνει ο ΟΟΣΑ και κινούνται στην ίδια κατεύθυνση. Χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός ότι η νέα κυβέρνηση αξιοποιεί ένα τεχνοκρατικό μηχανισμό που στο παρελθόν είχε επίσης αξιοποιηθεί από τη συγκυβέρνηση ΝΔ - ΠΑΣΟΚ (η πρόσληψη της εταιρείας «LAZARD» για τη διαχείριση του κρατικού χρέους, προτάσεις ΟΟΣΑ κλπ.).

Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και από το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων που έδωσε στη δημοσιότητα η ίδια η κυβέρνηση. Σε αυτά υπάρχουν διατυπώσεις όπως: «Κατά τη διάρκεια της "γέφυρας" (...) η κυβέρνηση θα ιεραρχήσει την εφαρμογή αυτών των δράσεων που περιλαμβάνονται στις υπάρχουσες συμφωνίες που είναι πλήρως συνεπείς με την πολιτική της εντολή. Συνολικά, θα αντιπροσωπεύουν πάνω από το 70% της συνολικής λίστας των δράσεων που είχαν συμφωνηθεί προηγουμένως», «Σε ό,τι αφορά τις ιδιωτικοποιήσεις (...) η κυβέρνηση είναι εντελώς μη δογματική. Είμαστε έτοιμοι και πρόθυμοι να αξιολογήσουμε κάθε σχέδιο ξεχωριστά. Οι αναφορές σε Μέσα Ενημέρωσης ότι η ιδιωτικοποίηση του λιμανιού του Πειραιά αναιρέθηκε δεν θα μπορούσαν να είναι περισσότερο αναληθείς» κλπ.

Παρά το γεγονός όμως της αποδοχής από τη νέα κυβέρνηση του κεντρικού άξονα της διαχείρισης που ακολούθησε η προηγούμενη κυβέρνηση, δεν πρέπει να υποτιμηθούν οι προσαρμογές που αυτή επιδιώκει. Αυτές οι προσαρμογές είναι ποικίλου χαρακτήρα και διαφορετικής σημασίας για το κεφάλαιο. Ξεκινούν από διάφορους αστικούς εκσυγχρονισμούς σε θεσμούς και λειτουργίες, για να φτάσουν μέχρι το πολύ πιο κομβικό ζήτημα των αλλαγών στο ακολουθούμενο μείγμα της οικονομικής πολιτικής.

Η κυβερνητική διαχείριση της καπιταλιστικής κρίσης στην Ελλάδα σε συνθήκες ενσωμάτωσης στην ΕΕ και ΟΝΕ είχε τα τελευταία χρόνια ως ακρογωνιαίο λίθο της την πολύ περιοριστική δημοσιονομική πολιτική που συμπλήρωνε την -ασκούμενη σε επίπεδο Ευρωζώνης- νομισματική πολιτική. Η ελληνική κυβέρνηση διεκδικεί ως απαραίτητη προϋπόθεση στήριξης από το κράτος μία χαλάρωση της προσπάθειας για σταθεροποίηση.

Φυσικά, στο βαθμό αυτής της χαλάρωσης τίθενται συγκεκριμένα όρια λόγω της ένταξης της Ελλάδας στην ΕΕ και ειδικότερα λόγω της σχέσης της δημοσιονομικής με την αντίστοιχη νομισματική πολιτική που ακολουθείται σε επίπεδο Ευρωζώνης. Αυτά τα όρια εκφράζονται στο περιεχόμενο της προσωρινής τετράμηνης συμφωνίας, αλλά και γενικότερα στη δέσμευση της νέας κυβέρνησης για προώθηση των αναδιαρθρώσεων, στην απεμπόληση της διεκδίκησης από τον ΣΥΡΙΖΑ διαγραφής τμήματος του κρατικού χρέους, στην αποδοχή των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών και στον περιορισμό της αντιπαράθεσης στο ύψος των λεγόμενων πρωτογενών πλεονασμάτων. Επίσης ο ΣΥΡΙΖΑ, ως σοσιαλδημοκρατικό κόμμα με ισχυρές οπορτουνιστικές αναφορές, έχει συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των άλλων κομμάτων αστικής διαχείρισης στο ζήτημα εξασφάλισης της πολυπόθητης για την αστική τάξη κοινωνικής ειρήνης. Ενδεικτική είναι η μετεκλογική αύξηση της διεισδυτικότητας σε λαϊκά στρώματα της πεποίθησης ότι μια σειρά επιδιώξεις της αστικής τάξης, όπως η συνέχιση της λαϊκής φοροαφαίμαξης και η συνέχιση των αντιλαϊκών αναδιαρθρώσεων αποτελούν πατριωτικό, εθνικό καθήκον.

Στην προσπάθεια αυτή συμβάλλουν και σημαντικά τμήματα του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος, τα οποία προσπαθούν να μετατρέψουν το συνδικαλιστικό κίνημα σε «ουρά» της αστικής κυβερνητικής διαπραγμάτευσης. Ιδιαίτερο βάρος σε αυτή την προσπάθεια πέφτει στις πλάτες του οπορτουνισμού. Χαρακτηριστική είναι η στάση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, η οποία στηρίζει ανοιχτά τις φιλοκυβερνητικές διαδηλώσεις που οργανώνει ο ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο διευθυντής του «Πριν», της εφημερίδας του ΝΑΡ, δεν διατηρεί κανένα απολύτως πρόσχημα στην υπεράσπιση της διαπραγμάτευσης του ΣΥΡΙΖΑ.

902.gr