ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ

Αναλυτική εικόνα της αλλοίωσης των πραγματικών συσχετισμών ενόψει του 36ου Συνεδρίου της ΓΣΕΕ,  με μηχανισμό αναπαραγωγής αντιπροσώπων σε αγαστή συνεργασία παλιού και νέου εργοδοτικού και κυνερνητικού συνδικαλισμού με την εργοδοσία και το κράτος της, έδωσε το ΠΑΜΕ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε η Εκτελεστική Γραμματεία του Μετώπου, την Τρίτη 15 Μάρτη όπου παρουσιάστηκε η διακήρυξη μπροστά  στο Συνέδριο. Η συνέντευξη δόθηκε σε αίθουσα της ΕΣΗΕΑ (Ακαδημίας 20, 1ος όροφος). Την παρουσίαση των στοιχείων έκανε ο Θοδωρής Κούτρας, στέλεχος του ΠΑΜΕ. Όπως τονίστηκε:

«Σε ένα ακόμα Συνέδριο της ΓΣΕΕ το 36ο, η νοθεία θα βάλει τη σφραγίδα της. 

Ο κυβερνητικός και εργοδοτικός συνδικαλισμός, παλιός και νέος έχει δώσει τα "ρέστα του" για την αλλοίωση των πραγματικών συσχετισμών στη Συνομοσπονδία. 

Η κατάσταση είναι σαπισμένη. Έχει δύο πλευρές. Η μια είναι ότι έχουμε να κάνουμε με μεγάλης έκτασης νοθεία, με πλαστογραφίες, εκτεταμένη κατάσταση διπλοψηφιών και τριπλοψηφιών, ανύπαρκτες οργανώσεις, με στόχο να εμφανίσουν αυξημένη συμμετοχή των εργαζομένων. Στήνονται σωματεία μέσα σε γραφεία μόνο και μόνο για να αξιοποιηθούν στα συνέδρια εργατικών κέντρων και ομοσπονδιών που δεν συμπληρώνουν το μέτρο για την εκλογή αντιπροσώπων για τα συνέδρια της ΓΣΕΕ. Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι έχουν συμμετοχή και δικαστικοί αντιπρόσωποι που αναλαμβάνουν να τηρούν τη νομιμότητα υποτίθεται των διαδικασιών εκλογής των οργάνων των συνδικαλιστικών οργανώσεων. Οι ευθύνες τους είναι μεγάλες. 

Η δεύτερη πλευρά έχει να κάνει με μηχανισμό παραγωγής αντιπροσώπων σε αγαστή συνεργασία με την εργοδοσία. Χιλιάδες εργαζόμενοι ψηφίζουν στα σωματεία με μηχανισμό από τα διευθυντικά στελέχη των επιχειρήσεων, που όμως δεν τους θέλουν να συμμετέχουν στις συλλογικές διαδικασίες των σωματείων. Σωματεία που είναι ανύπαρκτα, γιατί ποτέ δεν συνεδριάζουν ποτέ δεν πραγματοποιούν γενικές συνελεύσεις, δεν γνωρίζει κανείς που είναι τα γραφεία τους, η ως τέτοια είναι τα γραφεία προσωπικού των εταιρειών, που κανείς δεν γνωρίζει τον πρόεδρο, τα μέλη του ΔΣ του σωματείου. 

Τρανταχτό παράδειγμα είναι τα σωματεία των σούπερ μάρκετ, όπου η παράταξη του ΜΕΤΑ αθροίζει δεκάδες αντιπροσώπους σε απευθείας συνεργασία με τους ιδιοκτήτες τους και έτσι ελέγχουν την Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων και αυτό μεταφράζεται και σε παραγωγή αντιπροσώπων στο συνέδριο της ΓΣΕΕ. Ακόμα στους ναυτιλιακούς υπάλληλους όπου και εκεί οι κάλπες στήνονται στα γραφεία των διευθυντών των εφοπλιστικών εταιρειών και με τρομοκρατία καταγράφονται στις καταστάσεις ψηφισάντων δεκάδες εργαζόμενοι. 

Όπως παλιά σε άλλες εποχές του Μακρη Θεοδωρισμού, αλλά και των κατοπινών των Καρακίτσιδων που η νοθεία και το "μαγείρεμα" των συσχετισμών χέρι - χέρι με την απαγόρευση και την τρομοκρατία σε κάθε Συνέδριο, σε κάθε οργάνωση ήταν προκλητική και θρασύτατη. Αυτές τις εποχές νοσταλγούν και θέλουν να μας γυρίσουν ξανά αυτές οι δυνάμεις.

Μαζί με την εργοδοσία με την κυβέρνηση και τους μηχανισμούς τους προσπαθούν να εμποδίσουν την οργάνωση των εργαζομένων σε αγωνιστικές ταξικές οργανώσεις, να δυσκολέψουν την αντίσταση των εργαζομένων στη βάρβαρη επιδρομή της πολιτικής τους, για την αφαίρεση των δικαιωμάτων τους. 

Το ΠΑΜΕ μπροστά σε αυτήν την κατάσταση προσπάθησε να περιορίσει όσο γινόταν αυτά τα φαινόμενα. Να αποκαλύψει τα "σημεία και τέρατα" που έχουν κάνει η ΔΑΚΕ, η ΠΑΣΚΕ καθώς και το ΜΕΤΑ του ΣΥΡΙΖΑ. Κατάφερε να ξεσκεπάσει ένα μέρος μικρό, αλλά αποκαλυπτικό αυτής της σαπίλας. Είχαμε δυσκολίες, έμπαιναν μπροστά μας εμπόδια από δυνάμεις και μηχανισμούς που δεν θέλουν ή είχαν συμβάλει με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο να δημιουργηθούν αυτές οι καταστάσεις σε πάρα πολλές οργανώσεις.

Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικές μόνο οργανώσεις που η νοθεία "βγάζει μάτι" και σαφώς οι ευθύνες είναι μεγάλες και σε παρατάξεις και δυνάμεις που πρωτοστατούν, αλλά και σε μηχανισμούς που άλλοτε με την ανοχή τους άλλοτε με τη συνδρομή τους συμβάλουν στη νοθεία. 

Στην ΠΟΥΠΑ (Ομοσπονδία Υπαλληλικού Προσωπικού Αυτοκινήτων) γίνεται "πάρτι" πραγματικό. Έχουμε στην κατοχή μας βεβαιώσεις του Πρωτοδικείου της Αθήνας που αποδεικνύουν ότι μεγάλα σωματεία της είναι ανύπαρκτα, με πολλές εκατοντάδες εργαζόμενους!! Το ίδιο ισχύει και σε άλλα σωματεία της στην επαρχία. Ένα σωματείο της έκανε εκλογές πριν αναγνωριστεί από το Πρωτοδικείο. 

Στην ΟΜΥΠΑΕ (Σεκιούριτι) το 1/3 περίπου των αντιπροσώπων στο "συνέδριό του" έχουν ψηφίσει σε δύο και τρία σωματεία, φανταστείτε τι γίνεται πιο κάτω, στις πρωτοβάθμιες οργανώσεις. Στην ΟΜΥΠΑΕ υπάρχει δέσμευση τους από προηγούμενα συνέδρια για καθαρές διαδικασίες κλπ με την ανοχή της πλειοψηφίας της ΓΣΕΕ τα έχουν γράψει στα παλιά τους τα παπούτσια. 

Στην ΠΟΥΠΑ και στην ΟΜΥΠΑΕ η ΔΑΚΕ που έχει στην επιρροή της αυτές τις οργανώσεις δείχνει το πραγματικό της πρόσωπο. Αλλά και η ΠΑΣΚΕ έχει πολύ "λερωμένη τη φωλιά της". 

Στην Πτολεμαΐδα το Εργατικό Κέντρο με πλειοψηφία την ΠΑΣΚΕ έκανε σε ένα χρόνο περίπου 2 έκτακτα συνέδρια για να αυξήσει τους αντιπροσώπους της. Έχουμε και για αυτούς βεβαιώσεις για σωματεία που δεν είναι καταχωρημένα στο Πρωτοδικείο! Που ενώ είχαν μερικές δεκάδες ψηφίσαντα μέλη, ξαφνικά έγιναν πολλές εκατοντάδες εν μια νυκτί. 

Στο Εργατικό Κέντρο της Βέροιας υπάρχει σωματείο ψύξης και κονσερβοποιίας με 2.551 ψηφίσαντα μέλη! Μακάρι να υπήρχε, να είχε δράση, να οργάνωνε τους εργαζόμενους και να έπαιρνε μέρος σε αγώνες, αλλά; Υπάρχουν και σε αυτό το Εργατικό Κέντρο βεβαιώσεις Πρωτοδικείου για σωματεία μη καταχωρημένα και ας ψάχνουν τώρα να βρουν στοιχεία ύπαρξής τους. Είναι πολύ εκτεθειμένοι οι της ΠΑΣΚΕ και για αυτήν την οργάνωση. 

Στην ΟΕΧΒΕ (Ομοσπονδία Χημικής Βιομηχανίας) με επικεφαλής στέλεχος της ΔΑΚΕ στη Διοίκηση της ΓΣΕΕ και την Εκτελεστική της. Εντοπίστηκαν όχι ένα αλλά αρκετά πρακτικά σωματείων πλαστογραφημένα με εκατοντάδες ψηφίσαντες ψεύτικους! 

Και στο Εργατικό Κέντρο Άργους παγαποντιές στελεχών της ΔΑΚΕ, μέλος της Διοίκησης και της Εκτελεστικής της ΓΣΕΕ με σωματείο που είχε στην Ομοσπονδία Ξύλου με 610 ψηφίσαντες, ξαναψήφισε στο Άργος για έναν ακόμα αντιπρόσωπο! Το ψάρι από το κεφάλι βρωμάει. 

Στην Ομοσπονδία Θυρωρών το στέλεχος του ΜΕΤΑ του ΣΥΡΙΖΑ, πρώην της ΠΑΣΚΕ, ο επικεφαλής της φέρνει να νομιμοποιήσει το μεγαλύτερο σωματείο της, των θυρωρών με 1.365 μέλη ψηφίσαντα, με μέλη αποδεδειγμένα πεθαμένα στους ψηφίσαντες εδώ και χρόνια, που αποκλείστηκαν με απόφαση του συνεδρίου του ΕΚΑ, αλλά και με δικαστική απόφαση, φέρνουν αντιπρόσωπο και θέλουν να τον νομιμοποιήσουν! 

Στο Εργατικό Κέντρο Φαρσάλων, οργασμός συνδικαλιστικός. Παρουσιάζει δύο αντιπροσώπους στο συνέδριο. Τελικά αποδείξαμε ότι μια μεγάλη παρέα ψηφίζει παντού, εκλέγεται παντού, συμμετέχει και σε 2 - 3 εφορευτικές! Το βράδυ λήγει η ψηφοφορία για εφορευτική με 20 ψηφίσαντα μέλη και με μητρώο 122 μελών και την άλλη μέρα ψηφίζουν 361 μέλη σε μητρώο 445! Και εδώ η ΔΑΚΕ διέπρεψε. Το Εργατικό Κέντρο σήμερα δηλαδή εμφανίζει αύξηση των οργανωμένων εργαζομένων κατά 101,17% σε σχέση με το 33ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ το 2007. 

Στην Ορεστιάδα το ΜΕΤΑ του ΣΥΡΙΖΑ έκανε εκλογές σε σωματείο για να αυξήσει τη δύναμη της και προκήρυξε και έκτακτο συνέδριο στο Εργατικό Κέντρο. Δεν της άρεσε το αποτέλεσμα των αρχαιρεσιών του σωματείου, γιατί ήταν λιγότεροι οι ψηφίσαντες και πήγε στο συνέδριο με τους παλιούς συσχετισμούς! 

Στο Εργατικό Κέντρο Αλμυρού η ΔΑΚΕ μπροστά στην πρεμούρα της για τα «κουκιά» έκανε συνέδριο υποτίθεται, σε ένα διαλυμένο Εργατικό Κέντρο. Στα 7 σωματεία εκτός των άλλων που υποτίθεται πήραν μέρος ήταν ο ίδιος δικαστικός σε όλα. Αλλά δεν πρόσεξαν και στα 2 σωματεία είχαν την ίδια ημερομηνία 28/7/2013, την ίδια ώρα έναρξης 12 μμ με τον ίδιο δικαστικό! 

Συνολικά για το συνέδριο υπάρχουν ακόμα 25 - 30 οργανώσεις με εκκρεμότητα για τη νομιμοποίησή τους και θα λήξει αυτή στο τέλος της πρώτης μέρας έναρξης του Συνεδρίου! 

Το μέγεθος αυτό δείχνει τη διαπάλη που γίνεται ανάμεσα στις δυνάμεις του ΠΑΜΕ από τη μια και στις δυνάμεις του κυβερνητικού και εργοδοτικού συνδικαλισμού από την άλλη. 

Σαν ΠΑΜΕ είχαμε και έχουμε την σταθερή θέση μας για τον αποκλεισμό της Πανελλήνιας Ναυτικής Ομοσπονδίας, γιατί ζει και βασιλεύει ο αντεργατικός 330 τα βασιλοχουντικά διατάγματα, ο εξ οφίτσιου διορισμός οργάνων της, δεν εφαρμόζεται η απλή αναλογική, ο 3νόμος 1264 όπως σε όλες τις οργανώσεις. Ακόμα και αν τα σωματεία της ΠΝΟ που εκλέγουν αντιπροσώπους στη ΓΣΕΕ αποκλειστούν στο συνέδριο του Εργατικού Κέντρου του Πειραιά, στη ΓΣΕΕ συμμετέχουν! 

Μας ανησυχεί ιδιαίτερα ότι και σε αυτό το συνέδριο θα εκπροσωπηθούν αρκετές χιλιάδες εργαζόμενοι λιγότερο, γιατί η οργάνωση της εργατικής τάξης στα συνδικάτα, η συμμετοχή στους αγώνες και κυρίως η συμμετοχή στην οργάνωση τους είναι από τα πιο σημαντικά ζητήματα γιατί όταν η τάξης μας είναι οργανωμένη αποτελεί τεράστια δύναμη. Ειδικά για αυτό απευθυνόμαστε στους νέους και τις νέες και ιδιαίτερα στον κόσμο που βασανίζετε από τις ελαστικές εργασιακές σχέσεις χωρίς ουσιαστικά κανένα εργατικό δικαίωμα. 

Απευθύνουμε κάλεσμα οργάνωσης και συμμετοχής, γιατί επιδίωξη μας είναι να δημιουργήσουμε ένα μαζικό, ταξικά προσανατολισμένο συνδικαλιστικό κίνημα με ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων, δημοκρατική λειτουργία, ικανό να αντιμετωπίζει αποφασιστικά τους καπιταλιστές εργοδότες, τα κόμματά τους, τις ιμπεριαλιστικές τους συμμαχίες. Να συμβάλλει στο χτίσιμο της κοινωνικής συμμαχίας των εργαζομένων, των αυτοαπασχολούμενων, της φτωχής αγροτιάς, της νεολαίας, των γυναικών, που θα αντεπιτεθεί για την απόκρουση των αντιλαϊκών μνημονίων, για την οργάνωση της αλληλεγγύης, για την αγωνιστική ενότητα του λαού με στόχο την απαλλαγή από τα μονοπώλια, τους καπιταλιστές. 

Απευθύνουμε κάλεσμα για να γίνουν τα συνδικάτα ο πραγματικός υπερασπιστής των συμφερόντων των εργαζομένων, απαλλαγμένα από τους ανθρώπους της εργοδοσίας και των κυβερνήσεων της. Γιατί χωρίς αλλαγή των συσχετισμών στο συνδικαλιστικό κίνημα θα υπάρχει πάντα εμπόδιο και δυσκολία στο να υπάρξουν νικηφόροι αγώνες. 

Να οργανώσουμε την πάλη μαζί με στόχο την ανατροπή της αντιλαϊκής πολιτικής, παλιάς και νέας. Να γίνει κατανοητό ότι τώρα δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. 

Σαν ΠΑΜΕ έχουμε εμπιστοσύνη στους εργαζόμενους, η ανασύνταξη του συνδικαλιστικού κινήματος προχωράει βασανιστικά, με αδυναμίες και δυσκολίες, αλλά είναι μονόδρομος για το συνδικαλιστικό κίνημα και τους εργαζόμενους».

Ακόμα χειρότερο το νομοσχέδιο που θα φτάσει στη Βουλή από την πρόταση που παρουσίασε αρχικά η κυβέρνηση

Καθώς το γαϊτανάκι της διαπραγμάτευσης κυβέρνησης - κουαρτέτου μπαίνει στην τελευταία φάση, με στόχο το σχέδιο - λαιμητόμος για το Ασφαλιστικό να φτάσει μέσα στο μήνα στη Βουλή,όλα μαρτυρούν ότι η αρχική απαράδεκτη πρόταση της κυβέρνησης γίνεται ακόμα χειρότερη για τα δικαιώματα ασφαλισμένων και συνταξιούχων.

Απ' αυτήν την άποψη, η ανάγκη για μαζική κινητοποίηση μισθωτών, μικρομεσαίων αυτοαπασχολούμενων και αγροτών, δημόσιων υπαλλήλων, συνταξιούχων, γυναικών και νέων, όλων αυτών που τα δικαιώματά τους ενταφιάζονται οριστικά από τα νέα μέτρα, γίνεται άμεση και επιτακτική. Μετά και την τελευταία συνάντηση των εκπροσώπων του κουαρτέτου με την κυβέρνηση την περασμένη Τετάρτη, δεν υπάρχουν πλέον περιθώρια ούτε για αυταπάτες περί «βελτιωτικών προτάσεων» από την κυβέρνηση, ούτε για αναμονή.

Αποδείχτηκε ότι στις βδομάδες που μεσολάβησαν από τη δημοσίευση του αρχικού σχεδίου, κυβέρνηση και «θεσμοί» έστησαν τη «διαπραγμάτευση» με βασική επιδίωξη να κερδίσουν χρόνο, να «κουράσουν» τους εργαζόμενους και το λαό που κινητοποιήθηκαν μαζικά τους προηγούμενους μήνες, να αποσπάσουν την ανοχή του κόσμου, να καλλιεργήσουν την αυταπάτη ότι μπορεί να γίνει «κάτι καλύτερο», ενώ στην πραγματικότητα αυτό που μεθοδευόταν ήταν το βάθεμα των ανατροπών.

Προκρούστης για ό,τι έχει απομείνει

Το έτσι και αλλιώς απαράδεκτο για τα δικαιώματα των ασφαλισμένων και συνταξιούχων κυβερνητικό σχέδιο, γίνεται ακόμα πιο βάναυσο, ακόμα πιο αφόρητο σε όλες τις βασικές παραμέτρους του. Στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης έχουν τεθεί πρόσθετα μέτρα σε αυτά που προβλέπει η πρόταση της κυβέρνησης και συγκεκριμένα:

Ετσι, ενώ στην κυβερνητική πρόταση το ποσοστό αναπλήρωσης έχει οριστεί π.χ. στο 29% για τα 30 χρόνια Ασφάλισης (αντί του 60% στο ισχύον καθεστώς) ή στο 38% για τα 35 χρόνια Ασφάλισης (αντί για 70% στο ισχύον), τώρα ακόμα και αυτό το μίζερο ποσοστό αναπλήρωσης, που οδηγεί σε μειώσεις μέχρι και στο μισό, συζητείται να είναι ακόμα μικρότερο.

Σε μια τέτοια περίπτωση, πέραν της μείωσης του ποσού της εθνικής σύνταξης, δηλαδή του ενδεχόμενου ένας συνταξιούχος με 15ετία να λαμβάνει μόλις τα 15/20 της εθνικής (288 ευρώ αντί για 384 ευρώ της αρχικής κυβερνητικής πρότασης), υπονομεύεται και η 15ετία, αφού πλέον οι ασφαλισμένοι θα εξαναγκάζονται να εργάζονται τουλάχιστον 20 χρόνια αντί για 15, προκειμένου να κατοχυρώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης.

Με τον τρόπο αυτό, γίνεται ένα γενναίο βήμα στην κατάργηση της 15ετίας, βήμα που αργότερα μπορεί να πάρει και υποχρεωτικό χαρακτήρα και η 20ετία να γίνει γενικά όρος για την απόδοση σύνταξης.

Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργήσει νέα δεδομένα, καθώς όσοι ασφαλισμένοι - με δεδομένες τις εργασιακές σχέσεις - φτάνουν στο τέλος του εργάσιμου βίου τους χωρίς να έχουν συμπληρώσει 20 έτη Ασφάλισης, θα βρίσκονται μπροστά στο τραγικό ενδεχόμενο να μην λαμβάνουν καθόλου σύνταξη και να ωθούνται προς την Πρόνοια.

Πρόκειται για κρίσιμη παράμετρο του Ασφαλιστικού, η οποία θα αλλάξει άρδην την κατάσταση των ασφαλισμένων, καθώς ελλοχεύει ο κίνδυνος ένας μεγάλος αριθμός αυτών, μετά το τέλος του εργάσιμου βίου τους, να μην μπορούν να λαμβάνουν καμία σύνταξη και ούτε να έχουν κάλυψη υγειονομική ως νόμιμο και κατοχυρωμένο δικαίωμα από τις εισφορές τους.

Ο ισχυρισμός της κυβέρνησης ότι οι συντάξεις θα υπολογιστούν εξαρχής με το νέο σύστημα, αλλά δεν θα περικοπούν, αφού τα νέα ποσά που θα προκύψουν θα συνεχίσουν να δίδονται ως «προσωπική διαφορά» τουλάχιστον έως το 2018, δεν έπεισε τότε και το ίδιο ισχύει και τώρα. Πολύ περισσότερο που μετά το 2018 η «προσωπική διαφορά» οδεύει προς εξαφάνιση, καθώς δεν υπάρχει καμία ασφαλιστική δικλίδα, ούτε στην αρχική πρόταση της κυβέρνησης.

Τα πράγματα όμως εξελίσσονται προς το χειρότερο, με δεδομένο ότι η δέσμευση της κυβέρνησης για περικοπή της συνταξιοδοτικής δαπάνης κατά 1,8 δισ. φέτος και με πρόσθετα ποσά για τη διετία 2017 - 2018, είναι αυτή που τελικά θα καθορίσει και την τελική απόφαση για τις σημερινές συντάξεις.

Μαχαίρι σε συντάξεις πάνω από 1.300 ευρώ

Η επιμονή για «πιο στενή σύνδεση εισφορών και παροχών», που η κυβέρνηση για ευνόητους λόγους την αποδίδει στους «σκληρούς δανειστές», δεν μπορεί να κρύψει τις δικές της ευθύνες, καθώς αυτή τη σύνδεση την συμπεριέλαβε ως βασικό χαρακτηριστικό στο νέο Ασφαλιστικό. Η συχνή επίκληση από τα κυβερνητικά στελέχη της «ισονομίας» και της «δικαιοσύνης» και πως δεν πρέπει δήθεν οι νέες γενιές «να πληρώσουν» για τους συνταξιούχους, είναι ακριβώς αυτό το προπαγανδιστικό υπόβαθρο για να επιβληθούν μειώσεις και στους σημερινούς συνταξιούχους, αφού, σύμφωνα με τον επανυπολογισμό, αυτές δεν τις δικαιούνται.

Αυτό ακριβώς επιβεβαιώνει και η δήλωση του ίδιου του υπουργού Εργασίας στο ραδιοσταθμό «Στο Κόκκινο», προχτές Πέμπτη, λίγες δηλαδή ώρες μετά τη συνάντηση με το "κουαρτέτο", ότι δεν θα υπάρξει προστασία για ποσά συντάξεων (αθροιστικά κύριων και επικουρικών) άνω των 1.300 ευρώ. Οπως χαρακτηριστικά είπε ο Γ. Κατρούγκαλος, «δεν θα κοπούν συντάξεις, που είναι αθροιστικά, κύριες και επικουρικές κάτω των 1.300 ευρώ!» Δηλαδή, όταν ο συνταξιούχος έχει αθροιστικά εισόδημα άνω των 1.300 ευρώ θα πέσει και πάλι μαχαίρι. Μάλιστα, ο υφυπουργός Εργασίας Τ. Πετρόπουλος με δηλώσεις του την Πέμπτη κατέβασε αυτό το όριο στα 1.200 ευρώ!

Να λοιπόν τι εννοεί η κυβέρνηση όταν λέει ότι τα συμφωνηθέντα με το 3ο μνημόνιο «θα τηρηθούν μέχρι κεραίας» κι ας προσπαθεί να αποδώσει τις πιο επώδυνες αλλαγές στην επιμονή της τρόικας, για τον επιπλέον λόγο ότι θέλει να διασκεδάσει και να στρέψει αλλού τις λαϊκές αντιδράσεις.

Αυτό αποδεικνύεται και στην περίπτωση των «βελτιωτικών προτάσεων», που διατύπωσε για τη δρακόντεια αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών, η οποία προβλεπόταν στο αρχικό σχέδιο της κυβέρνησης για τους αγρότες, όπως και για τους αυτοαπασχολούμενους και μισθωτούς επιστήμονες. Η κυβέρνηση ισχυρίζεται τώρα ότι οι προτάσεις της αυτές, με τις οποίες προσπάθησε να ελιχθεί απέναντι στη λαϊκή δυσαρέσκεια, απορρίπτονται από την τρόικα, όταν είναι γνωστό ότι έχει συμφωνήσει με το μνημόνιο στην αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών αυτών των ομάδων στο 20% του εισοδήματός τους για την κύρια σύνταξη, κατά τα πρότυπα των μισθωτών του ΙΚΑ.

Επίσης, η ίδια η κυβέρνηση συχνά - πυκνά κάνει λόγο για «προστασία των κύριων συντάξεων», αλλά όχι αυτών που η ίδια θεωρεί «υψηλές». Γι' αυτό έχει προεξοφλήσει την παραπέρα περικοπή των επικουρικών,με μόνο ζητούμενο το βάθος αυτής της περικοπής. Γι' αυτό έχει ως «εφεδρεία» τη μείωση των εφάπαξ, τα οποία έχουν παγώσει και δεν αποδίδονται εδώ και 2,5 χρόνια, ενώ εξετάζει και τη μείωση των μερισμάτων στους δημόσιους υπαλλήλους μέχρι και την εξάλειψή τους. Γι' αυτό και σκοπεύει να μειώσει και τα υφιστάμενα πλαφόν στις συντάξεις. Και όλα αυτά, παράλληλα με την πρόβλεψη - πρόταση για αύξηση των εισφορών στις επικουρικές συντάξεις σε εκατομμύρια ασφαλισμένους.

Ολοι στη 48ωρη απεργία!

Τι επιβεβαιώνουν όλα αυτά; Οτι η κυβερνητική πρόταση για το Ασφαλιστικό, μόνο χειρότερη μπορεί να γίνει μετά την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης. Γι' αυτό, η κατάθεση και η απόπειρα να ψηφιστεί το νομοσχέδιο πρέπει να απαντηθούν με καθολική συμμετοχή στη γενική απεργία, σε συνέχεια και κλιμάκωση του μαζικού αγώνα, που προκάλεσε η δημοσιοποίηση των αντιασφαλιστικών σχεδίων της κυβέρνησης τον περασμένο Οκτώβρη με την καθοριστική συμβολή του ΠΑΜΕ.

Στο «Βήμα» 23/02/2016, γράφτηκε πως «το γερμανικό Ινστιτούτο ερευνών Ifo, ανακοίνωσε ότι ο δείκτης επιχειρηματικής εμπιστοσύνης στη Γερμανία υποχώρησε στο 105,7 το μήνα που εκπνέει από το 107,3 που ήταν τον Ιανουάριο (...) πρόκειται για τη μεγαλύτερη πτώση του δείκτη επιχειρηματικής εμπιστοσύνης που παρατηρείται στη χώρα από το 2008. Οι αναλυτές αποδίδουν την αναπάντεχα μεγάλη πτώση του δείκτη στην κάμψη της ζήτησης για γερμανικά προϊόντα στις αναδυόμενες αγορές.

Ο Κάρστεν Μπρζέσκι της ING Bank θεωρεί ότι τα νέα από το Ifo ισοδυναμούν με "καμπανάκι για αφύπνιση". Ο πρόεδρος του Ifo Χανς-Βέρνερ Ζινεξέφρασε την εκτίμηση ότι οι προοπτικές για τη γερμανική οικονομία είναι ανησυχητικές».

Υπάρχουν προβλέψεις που συνηγορούν στις εκφραζόμενες από την έρευνα ανησυχίες.

Πτώση μεταποίησης, εξαγωγών, επενδύσεων

Η Κομισιόν προβλέπει για το 2016 ανάπτυξη 1,8% στη Γερμανία, από 1,9% στην προηγούμενή της πρόβλεψη. Ο ΟΟΣΑ, το Φλεβάρη, προέβλεπε για τη Γερμανία 1,3% το 2016 από 1,8% το Νοέμβρη του 2015. Η γερμανική κυβέρνηση προβλέπει ανάπτυξη για το 2016 1,7% από 1,8%.

Στη Γερμανία, η μεταποίηση είχε πτώση το Νοέμβρη 2015 0,8%. Το Δεκέμβρη οι παραγγελίες στη μεταποίηση μειώθηκαν κατά 0,7%. Οι παραγγελίες από τις χώρες της Ευρωζώνης μειώθηκαν κατά 6,9%, ενώ οι παραγγελίες από την εγχώρια αγορά μειώθηκαν κατά 2,5%. Πτώση μετά από οκτώ συνεχόμενους ανοδικούς μήνες σημείωσαν οι λιανικές πωλήσεις, υποχωρώντας κατά 0,8% το Γενάρη 2016, μετά από αύξηση 1,5% το Δεκέμβρη 2015.

Η μείωση εξαγωγών στην Ευρωζώνη δείχνει και τις δυσκολίες στην οικονομία της. Η πτώση των παραγγελιών στην εσωτερική αγορά και στις λιανικές πωλήσεις δείχνει δυσκολίες και στην εσωτερική αγορά. Το Δεκέμβρη οι γερμανικές εξαγωγές μειώθηκαν κατά 1,6%.

Ετσι δεν είναι τυχαία η διαπίστωση του Ifo για επιδείνωση στο επιχειρηματικό κλίμα στη Γερμανία.

Στις 23/02/2016, σε ένα ρεπορτάζ της «Καθημερινής» με τίτλο «Σε χαμηλό πενταετίας οι γερμανικές επενδύσεις το 2015» έγραφε:

«(...) η Γερμανία επενδύει πολύ λίγο (...) το επίπεδό τους ως ποσοστό του ΑΕΠ παραμένει πεισματικά στο χαμηλό πενταετίας. Το συνολικό ποσοστό των γερμανικών επενδύσεων υποχώρησε το 2015 κάτω από το 19% του ΑΕΠ και των ιδιωτικών επενδύσεων υποχώρησε στο 11,5% του ΑΕΠ. (...)

Οικονομολόγοι της γερμανικής κεντρικής τράπεζας υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να αυξηθούν οι επενδύσεις, διότι ο κεφαλαιουχικός εξοπλισμός έχει χρησιμοποιηθεί περισσότερο από το μέσο όρο. Ωστόσο, οι Γερμανοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι "απαραίτητη προϋπόθεση" για να αυξηθούν οι γερμανικές επενδύσεις είναι να ενισχυθεί και η εξωτερική κατανάλωση. Πέρσι το ΔΝΤ είχε προτείνει την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, όπως αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, ενίσχυση του δυναμισμού του τομέα των υπηρεσιών και ταχύτερη μετάβαση της Γερμανίας στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. (...) οι πρόσφατες εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο δεν αποτελούν καλό οιωνό για την ενδεχόμενη αύξηση των γερμανικών επενδύσεων. Το επιχειρηματικό κλίμα στη Γερμανία επιδεινώνεται και η πρόσφατη μεγάλη υποχώρηση των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων θα μπορούσε να περιορίσει την προθυμία των τραπεζών να δανείσουν. Πέραν όλων αυτών, όταν αποφασίζουν οι γερμανικές εταιρείες να επενδύσουν, τότε το κάνουν συχνά εκτός της ίδιας της Γερμανίας». Να λοιπόν οι εξηγήσεις για την πτώση των επενδύσεων.

Προβλήματα εμφανίζει και το τραπεζικό της σύστημα. Για παράδειγμα, η μετοχή της μεγαλύτερης γερμανικής τράπεζας Deutsche Bank έχει πτώση κατά 41% από τις αρχές του 2016. «Η Deutsche Bank, το Φλεβάρη ανακοίνωσε ζημιές 6 δισ. ευρώ για το 2015. Το κόστος των προβλέψεων για διαγραφή "τοξικών" στοιχείων του ενεργητικού της αγγίζει τα 10 δισ. ευρώ.

Η έκθεσή της στις αναδυόμενες αγορές (Βραζιλία, Μεξικό, Ρωσία, Κίνα κ.α.) είναι τεράστια. Μόνο σε παράγωγα προϊόντα (derivatives) η συνολική αξία της θέσης της σήμερα ανέρχεται σε 55 τρισ. ευρώ!!! Σημειωτέον, το ΑΕΠ της Γερμανίας είναι 2,7 τρισ. ευρώ και όλης της Ευρώπης 14 τρισ. ευρώ.

Μετά το πρόστιμο μαμούθ 2,5 δισ. δολ. που της επιβλήθηκε τον περασμένο Απρίλη από τις Αμερικάνικες και Βρετανικές αρχές για χειραγώγηση των επιτοκίων LIBOR, το Αμερικάνικο δημόσιο πριν από λίγες ημέρες προέβη σε αγωγή εναντίον της για μη κάλυψη των υποχρεώσεών της προς ενυπόθηκα δάνεια ύψους 3,1 δισ. δολ.

Οι επενδυτές υποθέτουν ότι τα 2/3 του ενεργητικού της είναι επισφαλή» (www.huffingtonpost.gr, 6/2/2016).

Οι μεταρρυθμίσεις δε βελτιώνουν το κλίμα

Οσο για τις μεταρρυθμίσεις που προτείνει το ΔΝΤ, φαίνεται ότι προχωρούν. Για παράδειγμα, ο Ηolger Schaefer ανώτατος οικονομολόγος του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών Κολωνίας (ΙW), έγραψε σε πρόσφατο άρθρο του ότι «στη Γερμανία, οι γυναίκες είναι ξεκάθαρα οι ωφελημένες από τη βελτίωση της απασχόλησης. Το διάστημα μεταξύ του 2001 και του 2015 ένας σημαντικότατος αριθμός 600.000 θέσεων εργασίας είχε χαθεί για τους άνδρες στη Γερμανία και ένας ανάλογος αριθμός είχε χαθεί και για τις γυναίκες. Την ίδια περίοδο, είχαν δημιουργηθεί 1,6 εκατ. νέες θέσεις εργασίας στην εκπαίδευση, στην περίθαλψη και στις κοινωνικές υπηρεσίες, εκ των οποίων τα 1,2 εκατ. και πλέον αφορούσαν τις γυναίκες. Στο σύνολο των θέσεων εργασίας, οι οποίες δημιουργήθηκαν το διάστημα 2001 - 2015, το 64% καλύφθηκε από τις γυναίκες». Επίσης, υπάρχει τάση στη γερμανική οικονομία για μεγαλύτερη στροφή στις υπηρεσίες.

Για την ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, που λέει το ΔΝΤ, μένει να το δούμε, αν και απαιτεί εξασφάλιση κερδοφόρας αγοράς που δεν είναι άμεσα ορατό. Αρα, ούτε οι μεταρρυθμίσεις φέρνουν επενδύσεις.

Εκτός των πιο πάνω στοιχείων για την επιβράδυνση της μεταποίησης στο 2015, υπάρχουν στοιχεία επιβράδυνσης μέσα στο 2016. Σύμφωνα με τον δείκτη υπευθύνων παραγγελιών της Markit, ο σύνθετος δείκτης PMI, ο οποίος περιλαμβάνει τόσο τη μεταποίηση όσο και τις υπηρεσίες υποχώρησε τον Φλεβάρη 2016 στο 53,8 από το 54,5 το Γενάρη. Ο ρυθμός ανάπτυξης της μεταποίησης επιβραδύνθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο από το Νοέμβρη του 2014. Ο δείκτης PMI για τον τομέα υπηρεσιών κατέγραψε πτώση στις 53,3 μονάδες από τις 53,6 του Γενάρη 2016, ο χαμηλότερος των τελευταίων 13 μηνών. . Ολ' αυτά δυσκολεύουν την ενίσχυση επενδύσεων.

Βεβαίως, το υπουργείο Οικονομίας («Ημερησία» 8/3/2016), ανακοίνωσε ότι η βιομηχανική παραγωγή, αυξήθηκε 3,3% το Γενάρη 2016 σε σχέση με το Δεκέμβρη 2015 και 2,2% σε σχέση με το Γενάρη 2015. Είναι η πρώτη αύξηση μετά από τρεις μήνες λόγω αύξησης της εσωτερικής ζήτησης λένε. Είναι ένδειξη μιας κάποιας δόσης αισιοδοξίας, αλλά οι άλλες ενδείξεις δεν είναι αισιόδοξες.

Ετσι, η «ατμομηχανή» της οικονομίας της Ευρωζώνης και της ΕΕ, μπορεί να είναι για την ώρα σε καλύτερη κατάσταση από τις υπόλοιπες μεγάλες οικονομίες (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία κ.λπ.), αλλά φανερώνει δυσκολίες. Οσο και αν επιμένουν για ανάπτυξη μέσω εσωτερικής ζήτησης, αυτή δε φτάνει να προσδώσει τη δυναμική που χρειάζεται για αντιμετώπιση των κινδύνων από την παγκόσμια επιβράδυνση. Τα σημάδια δεν είναι καλά ούτε στην υπόλοιπη Ευρωζώνη, γι' αυτό και μειώνονται οι εξαγωγές της Γερμανίας και σ' αυτήν, πέρα από την Κίνα που επιβραδύνει αλλά και άλλες, όπως Ρωσία, Βραζιλία που βρίσκονται σε οικονομική κρίση.

Ο δείκτης παραγωγής της Ευρωζώνης υποχώρησε στις 48,5 το Φλεβάρη από τις 48,9 μονάδες το Γενάρη. «Η επιβράδυνση της ανάπτυξης της επιχειρηματικής δραστηριότητας, σε συνδυασμό με αντίστοιχη χαλάρωση στο ρυθμό δημιουργίας των θέσεων εργασίας και τη μεγαλύτερη πτώση των τιμών χρέωσης εδώ και ένα χρόνο, υποδηλώνει ότι η ανάκαμψη στην Ευρωζώνη χάνει τη δυναμική της», σχολίασε ο επικεφαλής οικονομολόγος της Markit, Κρις Γουίλιαμσον.

«Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, η οικονομία της Ευρωζώνης αναπτύχθηκε το τέταρτο τρίμηνο 2015 κατά 0,35% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και κατά 1,6% σε ετήσια βάση. Η οικονομική επίδοση μάλλον δεν είναι και τόσο λαμπρή (...) η ΕΚΤ άρχισε να εφαρμόζει πρόγραμμα αγοράς ομολόγων συνολικού ύψους 1,5 τρισ. ευρώ, η ισοτιμία του ευρώ υποχώρησε σημαντικά έναντι του δολαρίου και άλλων σημαντικών νομισμάτων και η ευρωπαϊκή οικονομία ωφελήθηκε από τη μεγάλη πτώση των τιμών της ενέργειας. Αν ο συνδυασμός όλων αυτών των θετικών στοιχείων είχε ως αποτέλεσμα τόσο μέτριους ρυθμούς ανάπτυξης, τότε αναρωτιέται κανείς πόσο πιο άσχημη θα γίνει η κατάσταση για την Ευρωζώνη σε περίπτωση που εκλείψει κάποιος από τους ενισχυτικούς παράγοντες ή που η επιβράδυνση της Κίνας και των αναδυομένων οικονομιών συνοδευθεί από επιβράδυνση της ανάπτυξης στις ΗΠΑ», αναφέρει σε το Reuters, («Καθημερινή», 9/3/2016).

Με τις ΗΠΑ, η Γερμανία βρίσκεται στα μαχαίρια. Για παράδειγμα, μετά το χτύπημα των ΗΠΑ και τη ζημιά στην αυτοκινητοβιομηχανία «Volkswagen» και τα τεράστια πρόστιμα στην Deutsche Bank, η γερμανική αρχή ανταγωνισμού και καταπολέμησης των μονοπωλίων χτυπά για αθέμιτο ανταγωνισμό την ισχυρή θέση της «Amazon» στην αγορά ψηφιακών ηχητικών βιβλίων (audiobook) όπως, άλλωστε, και της «Apple», διερευνώντας ταυτόχρονα την πολιτική των δύο εταιρειών σε ό,τι αφορά τις αποστολές των audiobook (ηλεκτρονικά βιβλία), μέσα από την πλατφόρμα του iTunes. Αρα και οι οικονομικές σχέσεις με τις ΗΠΑ δεν είναι ευνοϊκές, ενώ και οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ανάπτυξη (βλέπε «Ριζοσπάστης», 6/3/2016).

Εξελίξεις με ευρύτερη επίδραση

Η γερμανική οικονομία, από τη θέση της, έχει ειδικό βάρος στην Ευρωζώνη και συνολικά στην ΕΕ. Η κατάσταση στη γερμανική οικονομία επιδρά γενικότερα στην οικονομία της Ευρωζώνης. Τα σημάδια δείχνουν ότι η ανάκαμψη είναι αβέβαιη, αλλά ελλοχεύουν και κίνδυνοι για νέα κρίση. Γεγονός που μπορεί να επιδράσει ιδιαίτερα σε καπιταλιστικές οικονομίες όπως της Ελλάδας, που ακόμα δεν έχουν μπορέσει να ξεφύγουν από τη φάση της ύφεσης. Σε κάθε περίπτωση, οι αντιθέσεις οξύνονται και πυκνώνουν όσον αφορά το εσωτερικό της ΕΕ και της Ευρωζώνης, οι άξονες και αντιάξονες πολλαπλασιάζονται σε ένα φάσμα ζητημάτων που ξεκινά από τη δημοσιονομική διαχείριση μέχρι το Προσφυγικό. Δυνάμεις όπως η Πολωνία και η Αυστρία διεκδικούν δικό τους ρόλο. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον αντιθέσεων πρέπει να γίνεται κατανοητό ότι δυσκολεύονται ακόμα περισσότερο οι προσπάθειες για εξασφάλιση της κυβερνητικής σταθερότητας στην Ελλάδα, την πορεία αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος.

Το ζητούμενο βεβαίως είναι, η εργατική τάξη και τα άλλα φτωχά λαϊκά στρώματα, να μην υποκύψουν στον καλλιεργούμενο φόβο που δημιουργεί ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για τις πολιτικές οικονομικές και γεωπολιτικές εξελίξεις που αξιοποιούν οι αστικές πολιτικές δυνάμεις, για να αποσπάσουν την εργατική - λαϊκή συναίνεση. Αντίθετα, αυτό που πρέπει να συνειδητοποιηθεί είναι ότι η σταθερότητα των εργατικών - λαϊκών συμφερόντων βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με την αδιατάρακτη εφαρμογή της πολιτικής στήριξης των στρατηγικών επιδιώξεων του κεφαλαίου. Πρέπει, λοιπόν, να αξιοποιηθούν οι δυσκολίες του αστικού πολιτικού συστήματος, των αστικών κυβερνήσεων στην κατεύθυνση του να μπουν εμπόδια στη στρατηγική του κεφαλαίου, αλλά κυρίως στην κατεύθυνση της χειραφέτησης ευρύτερων εργατικών - λαϊκών μαζών από την αστική πολιτική.

Την περασμένη Κυριακή, ο Αλ. Τσίπρας μίλησε στη συνεδρίαση της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ. Δύο τα ζητήματα στα οποία στάθηκε, το Προσφυγικό και η ολοκλήρωση της «αξιολόγησης». Και για τα δύο μοίρασε αφειδώς διαβεβαιώσεις εντός και εκτός της χώρας, ότι η κυβέρνησή του θα τηρήσει μέχρι κεραίας τα όσα αντιλαϊκά έχει συμφωνήσει με δανειστές και «εταίρους». Μέσα σε μια βδομάδα, φάνηκε ολοκάθαρα πως οι συμφωνίες που έχει κάνει, χτυπάνε αλύπητα αφενός πρόσφυγες και μετανάστες, εγκλωβίζοντας δεκάδες χιλιάδες στην Ελλάδα, αφετέρου τον ελληνικό λαό, καθώς η επιστροφή του κουαρτέτου επιβεβαίωσε ότι η ολοκλήρωση της «αξιολόγησης» θα έχει βαρύ τίμημα για την τσέπη και τα δικαιώματά του.

Ειδικότερα, με την ομιλία του στην ΚΕ του κόμματός του, ο Αλ. Τσίπρας εστίασε στην ολοκλήρωση της «αξιολόγησης», σαν το κλειδί που «ξεκλειδώνει» «πόρτες» στην κατεύθυνση ανάκαμψης της καπιταλιστικής κερδοφορίας και στους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς που εκδηλώνονται με αιχμή το Προσφυγικό, αλλά ακουμπάνε το ζήτημα της πορείας της ΕΕ και της Ευρωζώνης, ζήτημα που κάθε άλλο παρά αφήνει αδιάφορη την ντόπια αστική τάξη, στρατηγική επιλογή της οποίας είναι η λυκοσυμμαχία.

Καημός για την πορεία της ΕΕ...

«Η καθοριστική απόφαση, τότε που το δίλημμα ήταν εμβάθυνση ή διεύρυνση και αποφασίστηκε η διεύρυνση (...) με χώρες του πρώην Ανατολικού Μπλοκ και άλλες, αποδείχτηκε απόφαση ισχυρού ρίσκου», δήλωσε μεταξύ άλλων ο Αλ. Τσίπρας, προσθέτοντας πως «είναι άλλο η ισχυροποίηση της ακροδεξιάς ως πολιτική αντιπολίτευση στα κράτη - μέλη και άλλο η ανάδειξή της σε κυβερνήσεις και η υποχρέωση σήμερα η Ευρώπη των "28" να συνεργάζεται με κυβερνήσεις που έχουν έναν καθαρά λαϊκίστικο και ακροδεξιό λόγο και κατεύθυνση».

Πριν από άλλο σχόλιο, έχει αξία να θυμίσουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και το Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ), στο οποίο ανήκει, τήρησαν σιγήν ιχθύος όταν αυτές οι κυβερνήσεις που σήμερα καταγγέλλει ως «ακροδεξιές», νομιμοποιούσαν και αποκαθιστούσαν συνεργάτες των ναζί και εξαπέλυαν διώξεις σε αντιφασίστες, κομμουνιστές αγωνιστές, επιβάλλοντας απαγορεύσεις σε Κομμουνιστικά Κόμματα και ποινές σε στελέχη τους.

Με την παραπάνω τοποθέτησή του, ο Αλ. Τσίπρας θέλησε εμμέσως πλην σαφώς να υποστηρίξει ότι η επιλογή της διεύρυνσης έναντι της εμβάθυνσης ήταν λανθεμένη. Οχι πως έχει μεγάλη σημασία, αλλά αν θυμόμαστε καλά, οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και του ΣΥΝ παλιότερα στήριζαν ένθερμα την πολιτική της διεύρυνσης. Βεβαίως, το ζήτημα βρίσκεται αλλού, στο γεγονός ότι η ενίσχυση του ευρωενωσιακού ιμπεριαλιστικού κέντρου, είτε με εμβάθυνση είτε με διεύρυνση, αποτελούσε και αποτελεί αρνητική εξέλιξη για τους εργαζόμενους και τους λαούς των ευρωπαϊκών κρατών, γεγονός που έχει πολλαπλά αποδειχτεί.

Δεν είναι φυσικά οι ιδεολογικές αναφορές των κυβερνήσεων σε κράτη - μέλη της ΕΕ που υπαγορεύουν τη συγκεκριμένη στάση τους απέναντι στο προσφυγικό ζήτημα, αλλά τα συμφέροντα των επιχειρηματικών ομίλων που υπερασπίζεται κάθε κράτος. Αυτά επιβάλλουν τη μικρότερη ή μεγαλύτερη ή και καθόλου ροή προσφύγων, όπως συμβαίνει σήμερα με το σφράγισμα των συνόρων. Εξέλιξη που ούτως ή άλλως ενσωματωνόταν μέσα στις Συνθήκες της ΕΕ. Ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί, με αφορμή το Προσφυγικό, να χαράξει κάλπικες διαχωριστικές γραμμές, επαναφέροντας τα «δεξιά - αριστερά», «συντήρηση - πρόοδος» κ.λπ., με σκοπό να συσκοτίσει το πραγματικό πρόσημο της πολιτικής του, που το χαράζουν τα συμφέροντα της αστικής τάξης που υπηρετεί.

Τα κάλπικα διλήμματα και το ιδεολογικό περίβλημα που η κυβέρνηση και ο ΣΥΡΙΖΑ «φοράνε» σε υπαρκτές αντιθέσεις στο εσωτερικό της ΕΕ, αποσκοπούν και στον εξωραϊσμό της λυκοσυμμαχίας και στην καλλιέργεια αυταπατών στο λαό ότι είναι δυνατή μια φιλολαϊκή μετάλλαξή της. Εκεί αποσκοπούν δηλώσεις όπως: «Θα υπερισχύσει η Ευρώπη του φόβου και του ρατσισμού; `Η η Ευρώπη της αλληλεγγύης και της πολυπολιτισμικότητας; (...) Για μας, η προσφυγική κρίση (...) αναδεικνύει τη διαχωριστική γραμμή με πολύ έντονο, υπαρξιακό, θα έλεγα, τρόπο, ανάμεσα στη συντήρηση και την πρόοδο. Ανάμεσα στη δεξιά και την αριστερά»... Για να καταλήξει δηλώνοντας υπερασπιστής της ανάγκης η ΕΕ «να επιστρέψει στον ορθό λόγο και στην κοινή λογική», να «επανιδρυθεί στη βάση των αρχών του ανθρωπισμού»!

Οι περικοκλάδες αυτές δεν στάθηκαν, πάντως, ικανές να κρύψουν την πραγματική έγνοια του πρωθυπουργού, κατ' επέκταση της κυβέρνησης και του ΣΥΡΙΖΑ, για την επίδραση αυτών των αντιθέσεων στο «μέλλον της Ευρώπης και τη δομή της (...) στη μορφή και την πολιτική κατεύθυνσή της», αλλά και «στην ίδια της την ύπαρξη». Αλλωστε, αυτοί οι προβληματισμοί είναι μόνιμη επωδός κάθε παρέμβασής τους το τελευταίο διάστημα για το Προσφυγικό.

...με το βλέμμα στην ανάκαμψη της οικονομίας

Τα τεκταινόμενα στην ΕΕ έχουν αντίκτυπο στην καπιταλιστική οικονομία και στην προσπάθεια που καταβάλλει η κυβέρνηση για ανάκαμψη της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων. Απ' τη σκοπιά αυτή, αποκτούν νόημα οι προβληματισμοί του πρωθυπουργού, που αντανακλούν αντίστοιχους στους κόλπους της αστικής τάξης.

Απέναντί της, πάντως, ήταν καθησυχαστικός, διαβεβαιώνοντάς την απ' το βήμα της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ πως «με αποφασιστικότητα συνεχίζουμε τη μεγάλη πορεία που ξεκινήσαμε περίπου πριν από ένα χρόνο»,υλοποιώντας τη συμφωνία του καλοκαιριού, η οποία«με την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης, ανοίγει το δρόμο στην απαραίτητη, αναγκαία συζήτηση για την απομείωση της καθαρής παρούσας αξίας του δημόσιου χρέους, δηλαδή μια συμφωνία που, όπως είπε ένας από τους υπουργούς μας προχτές, έχει Ιθάκη, δεν είναι ένας ατελείωτος Γολγοθάς, έχει στόχο. Την υλοποιούμε, λοιπόν, προκειμένου γρήγορα να φτάσουμε στην Ιθάκη».

Εξήγησε ότι «είναι τόσο η απομείωση της παρούσας αξίας του δημοσίου χρέους όσο και η επαναφορά της εξαίρεσης (waver) και η ένταξη της Ελλάδας στην ποσοτική χαλάρωση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τα ελληνικά ομόλογα, ώστε να αποκατασταθεί ο φτηνός δανεισμός για τις τράπεζες και να δημιουργηθεί ένα κλίμα, οριστικά αυτή τη φορά, ότι η ελληνική οικονομία γύρισε σελίδα, ξέφυγε από το φαύλο κύκλο και περνάει σε έναν κύκλο ενάρετο».

Επιβεβαιώνοντας, μάλιστα, ότι η «Ιθάκη» του κεφαλαίου προϋποθέτει το μεγαλύτερο τσάκισμα του λαού, ο πρωθυπουργός επικαλέστηκε και την έξωθεν καλή μαρτυρία για τις αντιλαϊκές επιδόσεις της κυβέρνησής του, κομπάζοντας ότι «η πρώτη αξιολόγηση θα ολοκληρωθεί σύντομα, παρά την παρελκυστική τακτική που κρατά τις τελευταίες μέρες το ΔΝΤ. Και αυτό γιατί, για πρώτη φορά, υπάρχει ουσιαστική σύγκλιση και στις εκτιμήσεις για το αμέσως επόμενο διάστημα, αλλά και στα δημοσιονομικά δεδομένα του σήμερα ανάμεσα στην ελληνική πλευρά και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς». Σύγκλιση, δηλαδή συμφωνία, για τις αντιλαϊκές μεταρρυθμίσεις, την εκτίμηση για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2015 και τα δημοσιονομικά κενά του 2015 - 2018, στόχοι που συνδέονται με μεγαλύτερη ακόμα περιστολή των λαϊκών δικαιωμάτων, με μεγαλύτερη ακόμα αφαίμαξη του λαϊκού εισοδήματος.

Ακόμα παραπέρα, ο Αλ. Τσίπρας διαβεβαίωσε την αστική τάξη ότι «η κυβέρνηση και θα περάσει τον κρίσιμο κάβο της αξιολόγησης, κυρίως όμως θα καταφέρει να τον περάσει με την κοινωνία όρθια (...) διατηρώντας την οικονομική και κοινωνική σταθερότητα και χτίζοντας για το επόμενο διάστημα μια προοπτική εξόδου από την κρίση», δηλαδή με το λαό χειραγωγημένο στα προτάγματά της. Επισήμανση που απαντά στις ανησυχίες του κεφαλαίου για το ογκούμενο κύμα δυσαρέσκειας και αντιδράσεων στην αντιλαϊκή πολιτική της κυβέρνησης.

Με δυο κουβέντες, ο Αλ. Τσίπρας καθησύχασε το κεφάλαιο, σε μια περίοδο και σε ένα περιβάλλον ...ανήσυχο, πως εντός και εκτός της χώρας η κυβέρνησή του κάνει ό,τι περνά απ' το χέρι της για να προωθήσει τα συμφέροντά του. Με όσα αυτό συνεπάγεται για το λαό, που απ' την πλευρά του οφείλει να κάνει ό,τι περνά απ' το δικό του χέρι για να το εμποδίσει.

Σε μια περίοδο, που ούτως ή άλλως οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και σχεδιασμοί στην Ανατολική Μεσόγειο δυναμώνουν, οι εξελίξεις γύρω από το Κυπριακό φαίνεται ότι θα επιταχυνθούν άμεσα, ειδικά στο φόντο του διευρυμένου «παζαριού» που ισχυρές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις έχουν στήσει με την Τουρκία, σε διάφορα επίπεδα.

Η πρόσφατη έκτακτη Σύνοδος Κορυφής ΕΕ - Τουρκίας για το Προσφυγικό και η συμφωνία μεταξύ άλλων για «προετοιμασία για την απόφαση επί του ανοίγματος νέων κεφαλαίων στις διαπραγματεύσεις προσχώρησης (σ. σ. της Τουρκίας στην ΕΕ) το συντομότερο δυνατόν», θα δώσουν νέα ορμή στην αποφασιστικότητα, με την οποία η τουρκική πλουτοκρατία θα προβάλλει τις αξιώσεις της, σε μια ευρεία γκάμα θεμάτων, από τα οποία ξεχωρίζει και το Κυπριακό.

Πέρα από τα «σενάρια» και τις διαρροές που τις τελευταίες βδομάδες πυκνώνουν στον ελληνικό, κυπριακό και τουρκικό Τύπο, φανερώνοντας ένα όλο και σκληρότερο «μπρα ντε φερ» που έχει στηθεί στις πλάτες όλου του κυπριακού λαού, οι ίδιες οι δημόσιες τοποθετήσεις των πλευρών, που άμεσα εμπλέκονται με τις διαπραγματεύσεις, επιβεβαιώνουν ότι «μαστίγιο» και «καρότο» επιστρατεύονται για να πειστεί ο κυπριακός λαός να δεχτεί μια λύση κομμένη και ραμμένη στις ανάγκες των μονοπωλίων.

Η πίεση της «τελευταίας ευκαιρίας»...

Ετσι, ο ηγέτης του ψευδοκράτους, Μουσταφά Ακιντζί, σε πρόσφατη συνέντευξή του επανέλαβε ότι «αυτή θα είναι η τελευταία ευκαιρία... Η νεότερη γενιά θα αρχίσει να συζητά διαφορετικά μοντέλα λύσης... Είναι η τελευταία προσπάθεια και της ομοσπονδίας (σ. σ. ως μορφής διακυβέρνησης)», τροφοδοτώντας τους γνωστούς εκβιασμούς, για να γίνουν δεκτές «συνταγές» επανένωσης της Κύπρου, που όμως τελικά, είναι εξίσου καταστροφικές για το λαό της με τις ευθέως διχοτομικές «λύσεις» που πιο χοντροκομμένα λάνσαραν προηγούμενες διοικήσεις στα Κατεχόμενα ή και την Τουρκία.

Βέβαια, το ψευδοκράτος δεν είναι το μόνο που προκρίνει τη λογική να βρεθεί λύση, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα το ποιο θα είναι το περιεχόμενο αυτής της λύσης. Μόλις πριν από μερικές μέρες, ο εκπρόσωπος της κυπριακής κυβέρνησης, Νίκος Χριστοδουλίδης, προκειμένου να επιχειρηματολογήσει για την επιμονή με την οποία η Λευκωσία θα εμποδίσει το άνοιγμα νέων ενταξιακών κεφαλαίων για την Τουρκία, εξήγησε ότι αυτό θα συμβεί μόνο εάν η Αγκυρα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της ή προχωρήσει προς την επίλυση του Κυπριακού. Βέβαια, το ζήτημα για το λαό του νησιού δεν είναι γενικά να «λυθεί» το Κυπριακό, αλλά οι όροι με τους οποίους θα λυθεί. Οροι τους οποίους σήμερα όλα τα εμπλεκόμενα μέρη εντάσσουν στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων των μεγάλων μονοπωλιακών ομίλων και ιμπεριαλιστικών κέντρων. Μην ξεχνάμε ότι, στο όνομα τού «να έρθει επιτέλους μια λύση» ήταν που το 2004 καταρτίστηκε το διχοτομικό «σχέδιο Ανάν» και επειδή ο κυπριακός λαός το απέρριψε, σήμερα ετοιμάζεται ένα νέο διχοτομικό σχέδιο, δυναμώνουν πολύμορφα οι εκβιασμοί για να το δεχτεί και να υιοθετήσει τα κριτήρια των εκπροσώπων των μονοπωλίων, να τοποθετηθεί με βάση τη λογική του «μικρότερου κακού».

...και οι «παράγοντες συνεργασίας»

Στην ίδια συνέντευξη ο Ακιντζί έσπευσε να επισημάνει ότι «ίσως ο πιο σημαντικός παράγοντας είναι το θέμα της Ενέργειας», επισημαίνοντας ότι «οι ενεργειακοί πόροι στην Ανατολική Μεσόγειο είτε θα καταστούν παράγοντας συνεργασίας είτε παράγοντας σύγκρουσης», αλλά και ότι η μεταφορά αυτών των πόρων μέσω Κύπρου και Τουρκίας προς την ΕΕ είναι «η πιο λογική, οικονομικά εφικτή, ταχύτερη και φθηνότερη επιλογή», προβάλλοντας ως δεδομένο την αναθέρμανση των σχέσεων Τουρκίας - Ισραήλ το επόμενο διάστημα.

Το επιχείρημα ότι μια επανένωση της Κύπρου θα συμβάλει στην «ανάπτυξη» και τη «σταθερότητα» όλης της περιοχής το προβάλλουν συστηματικά όλα τα αστικά και ιμπεριαλιστικά επιτελεία, καταθέτοντας το καθένα τη δική του πρόταση, ανάλογα με το πώς εξυπηρετούνται τα επιχειρηματικά συμφέροντα που εκπροσωπεί. Ομως, για το λαό της Κύπρου και όλης της περιοχής, αυτή η ανάπτυξη θα φέρει κλιμάκωση και της επίθεσης και των παζαριών σε βάρος των σύγχρονων αναγκών του, βαθύτερη εμπλοκή του στους θανάσιμους ανταγωνισμούς των αντίπαλων ιμπεριαλιστικών «στρατοπέδων».

Αυτοί οι επικίνδυνοι σχεδιασμοί θα ενταθούν, με την Τουρκία να υπερασπίζεται με αξιώσεις τις δικές της διεκδικήσεις, όπως επιδιώκει και μέσα από τη συμφωνία που υπογράφτηκε πρόσφατα για την παροχή νερού προς το ψευδοκράτος, μέσω της κατασκευής υποθαλάσσιου δικτύου που ήδη ξεκίνησε να λειτουργεί.

Τη συμφωνία υπέγραψαν επίσημα στις αρχές Μάρτη ο Τούρκος πρωθυπουργός, Αχμέντ Νταβούτογλου, και οΟμέρ Σογιέρ Κάλιοντζου «πρωθυπουργός» της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» («ΤΔΒΚ», της ονομασίας με την οποία το ψευδοκράτος διεκδικεί εδώ και χρόνια να αναγνωριστεί διεθνώς). Σύμφωνα με τα Κατεχόμενα, όταν το έργο τεθεί σε πλήρη λειτουργία θα διοχετεύονται στη βόρεια Κύπρο 75 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, ενώ εκτιμάται ότι μπορεί να συμβάλει στη συνολικότερη ικανοποίηση των αναγκών της Κύπρου σε υδάτινους πόρους.

Ηδη, Τουρκία και Κατεχόμενα σχεδιάζουν πώς θα αξιοποιήσουν τετελεσμένα μέσα σε μια περίοδο έντασης των διαπραγματεύσεων και ενώ οι περισσότεροι σημειώνουν τις «δυνατότητες» το Κυπριακό να λυθεί ακόμα και μες στο 2016.

«Στρατηγική επένδυση» το νερό απ' την Τουρκία

Είναι χαρακτηριστικό ότι, στη διάρκεια της επίσκεψης που έκανε στα τέλη Γενάρη στην Αγκυρα ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν (για την οποία πολύ γενικά διέρρευσε ότι αφορούσε τη συμβολή της Ανατολικής Μεσογείου στην «ενεργειακή ασφάλεια» και της Δύσης), ο «υπουργός Οικονομικών» του ψευδοκράτουςΜπιρικίμ Ουζγκιούρ διαμήνυσε - σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής «Χουριέτ» - ότι όπως η «νότια» Κύπρος προωθεί σχέδια ενεργειακής σύνδεσης και συνεργασίας με Ελλάδα και Ισραήλ (μέσω σχεδίων πόντισης υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρισμού) έτσι και η Τουρκία μπορεί να ξεκινήσει σύντομα εργασίες για ένα έργο που θα γίνει «διάσημο» και θα περιλαμβάνει και την «τουρκοκυπριακή πλευρά». Ο ίδιος, σύμφωνα πάντα με τη «Χουριέτ», σημείωσε ότι το έργο υδροδότησης των Κατεχομένων έκανε σχετικά εύκολη και εφικτή και τη σύνδεση με το δίκτυο ηλεκτρισμού της Τουρκίας. Αλλά και άλλα τουρκικά δημοσιεύματα στέκονται πλέον στην αυξημένη «δυνατότητα» που το νέο έργο προσφέρει (από πλευράς υποδομών) στη σύνδεση Τουρκίας - Κύπρου.

Αλλωστε, κατά την υπογραφή της συμφωνίας για το νερό, ο ίδιος ο Νταβούτογλου δε μίλησε καθόλου τυχαία για «στρατηγική επένδυση» και «έργο του αιώνα», σχολιάζοντας ότι «στέλνουμε στη "δική μας" Κύπρο... το νερό της Τουρκίας που για αυτούς είναι σαν το μητρικό γάλα» αλλά και επισημαίνοντας:

«Για την Τουρκία αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς στρατηγικούς στόχους το να σταθεί η ΤΔΒΚ στα δικά της πόδια, να έχει μια θεσμοθετημένη πολιτική και οικονομική δομή... είτε βρεθεί λύση είτε όχι, η ΤΔΒΚ που θα συνεχίσει να υπάρχει ως ιδρυτικό κρατίδιο (σ.σ. της ενωμένης Κύπρου) θα πρέπει να ανεγερθεί στα σωστότερα θεμέλια και αν δεν υπάρξει λύση θα πρέπει να διαθέτει τα αποθέματα να μπορέσει και πάλι να συνεχίσει ως μια αξιοσέβαστη και αναγνωρισμένη χώρα στον κόσμο. Σε αυτό το ζήτημα, η Τουρκία στέκεται στο πλευρά της ΤΔΒΚ υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Κανείς δεν πρέπει να κάνει λαθεμένους υπολογισμούς...».

Παζάρια σε πολλά επίπεδα

Τα παραπάνω αναδεικνύουν καθαρά ότι η Τουρκία καθόλου δεν παραιτείται από τις επιδιώξεις που υπηρετεί μια ισχυρή της «παρουσία» στην Κύπρο. Παρ' όλ' αυτά, πολλοί (ανάμεσά τους και οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου) επιμένουν να επισημαίνουν τα οφέλη που και η Αγκυρα θα μπορέσει να αποκομίσει από μια «λύση» του Κυπριακού, αναδεικνύοντας το εύρος του παζαριού που έχει στηθεί.

Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται μεγάλη «σπέκουλα» και με τη μορφή που θα αποκτήσουν μελλοντικά οι «εγγυήσεις», προκειμένου ο κυπριακός λαός να δεχτεί ως εγγύηση της δικής του ευημερίας νέους τρόπους παρέμβασης στη χώρα και τη γειτονιά του που αναζητούν ισχυρές ιμπεριαλιστικές συμμαχίες.

Για το συγκεκριμένο θέμα, ο Τούρκος ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, είχε αναφερθεί πρόσφατα στις «κάποιες ιδέες» που «οι Ελληνες φίλοι μας ανέπτυξαν ανεπίσημα... Αλλά δεν τις έχουμε συζητήσει επίσημα». Ο ίδιος διευκρίνισε πάντως ότι «δε θέλω να κατανοηθεί ότι η Τουρκία θα είναι πολύ ελαστική στο ζήτημα των εγγυήσεων», αλλά και ότι «αναμένουμε από την Ελλάδα να εμπλακεί πιο ενεργά και ορατά». Αντίστοιχα και ο «εκπρόσωπος» του Ακιντζί, Μπαρίς Μπουρτζιού, διαμήνυσε πριν από μερικές μέρες ότι «οι εγγυήσεις της Τουρκίας είναι σημαντικές για εμάς ...Εχοντας επίγνωση του γεγονότος ότι τα δεδομένα είναι διαφορετικά από ό,τι το 1960».

Τέλος, ενδεικτικές τού πόσα ζητήματα περιμένουν να «ανοίξουν» από μια διευθέτηση του Κυπριακού είναι και οι δηλώσεις που έκανε στη γερμανική «Χάντελσμπλατ» ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης,υπογραμμίζοντας: «Η Κύπρος μπορεί να γίνει μια βάση στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας... Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ, όπως και οι ελληνο-τουρκικές σχέσεις μπορούν να επωφεληθούν από μια λύση στο Κυπριακό...».

Στις αρχές Μάρτη, το ίδρυμα Friedrich Ebert, τοΙνστιτούτο Levy και το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ ΓΣΕΕ) οργάνωσαν εκδήλωση με κύριο θέμα τον αποκαλούμενο «εργοδότη ύστατης καταφυγής». Στην εκδήλωση μίλησε η αναπληρώτρια υπουργός Εργασίας, Ράνια Αντωνοπούλου, η οποία, εδώ και χρόνια, ως «μελετήτρια» του Ινστιτούτου Levy και τώρα ως υπουργός, προωθεί αυτή την αντίληψη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, πριν γίνει κυβέρνηση, εμφάνιζε τη συγκεκριμένη πολιτική ως λύση για τη δημιουργία εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας που θα συμβάλουν στον περιορισμό της ανεργίας και θα φέρουν ανάπτυξη.

Ακριβώς μία μέρα πριν από τις βουλευτικές εκλογές, στις 25 Γενάρη 2015, το «Εθνος» παρουσίαζε το σχέδιο της Αντωνοπούλου, δηλαδή της εφαρμογής της πολιτικής του «εργοδότη ύστατης καταφυγής», με την οποία το Δημόσιο θα δημιουργούσε τάχα 300.000 θέσεις εργασίας (!), που με τη σειρά τους θα προκαλούσαν τη δημιουργία επιπλέον 120.000 θέσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα.

Σήμερα, αυτή η πολιτική ανακύκλωσης της ανεργίας παίρνει τη μορφή των γνωστών πια προγραμμάτων της «κοινωφελούς εργασίας». Ετσι, στην εκδήλωση που προαναφέραμε, η αναπληρώτρια υπουργός περιορίστηκε να εξαγγείλει μια «νέα γενιά προγραμμάτων», 8μηνης διάρκειας (αντί για πέντε μήνες που ήταν μέχρι τώρα), που θα εφαρμοστεί σε πρώτη φάση σε 17 δήμους της χώρας.

Πριν από λίγες μέρες διευκρίνισε ότι θα απασχοληθούν σε αυτήν τη φάση περίπου 6.900 άνεργοι, πολύ λιγότεροι από το αρχικό προεκλογικό σχέδιο. Σε κάθε περίπτωση, θα διατηρηθεί το χειρότερο εργασιακό καθεστώς που διέπει την «κοινωφελή εργασία» συγκριτικά με τους (άθλιους ούτως ή άλλως) όρους εργασίας που αντιμετωπίζει ένας εργαζόμενος όταν πρωτομπαίνει στη δουλειά.

Μια άλλη πτυχή είναι ότι ακόμα και γι' αυτά τα προγράμματα δεν υπάρχουν οι σχετικοί πόροι για τη συνέχισή τους. Η αναπληρώτρια υπουργός παραδέχθηκε ότι «στην Ελλάδα, τα κονδύλια του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου που απομένουν για την περίοδο 2014 - 2015 είναι πενιχρά, παρότι η ανεργία εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα»...

Τι είναι ο «εργοδότης ύστατης καταφυγής»

Η ιδέα του «εργοδότη ύστατης καταφυγής» διατυπώθηκε στη σύγχρονη μορφή της τη δεκαετία του '60. Σύμφωνα με αυτή, σε περιόδους καπιταλιστικής κρίσης, το κράτος αναλαμβάνει να δημιουργήσει θέσεις απασχόλησης, οι οποίες είναι προσωρινές. Υποτίθεται ότι η πολιτική αυτή «μπορεί να επεκταθεί σε όποια κλίμακα απαιτούνταν για την επίτευξη της πλήρους απασχόλησης κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ύφεσης» (ΙΝΕ ΓΣΕΕ, Δεκέμβρης 15, Μελέτες 15, Ράνια Αντωνοπούλου, Δ. Παπαδημητρίου, Taun Toay). Προβάλλεται, δηλαδή, ως το «αντίδοτο» στην ανεργία, που αντικειμενικά αυξάνεται σε περιόδους κρίσης.

Ο ισχυρισμός αυτός διαψεύδεται στην πράξη. Οπως φάνηκε, υπάρχει μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις προεκλογικές εξαγγελίες για εκατοντάδες χιλιάδες «προσλήψεις» και στην πρόσφατη αναγγελία για συνέχιση του προγράμματος «κοινωφελούς εργασίας» σε 17 μόλις δήμους και με πολύ λιγότερους δικαιούχους.

Συνέχεια αυτής της αντίληψης είναι ότι με το ξεπέρασμα της κρίσης οι εργαζόμενοι σ' αυτά τα προγράμματα επιστρέφουν στον ιδιωτικό τομέα. «Οταν μετά την κρίση αρχίζει η ανάκαμψη της οικονομίας και επέκταση του ιδιωτικού τομέα, τότε οι ενταγμένοι στο πρόγραμμα εργαζόμενοι μπορούν να επιστρέψουν στην ιδιωτική αγορά εργασίας, που θα τους προσφέρει καλύτερες προοπτικές και αμοιβές» (ΙΝΕ ΓΣΕΕ, Δεκέμβρης 15, Μελέτες 15, Ράνια Αντωνοπούλου, Δ. Παπαδημητρίου, Taun Toay).

Μάλιστα, όπως σημειώνεται, «σε αυτήν την προσέγγιση, η αντιμετώπιση της κρίσης στην απασχόληση και η μείωση της ανεργίας δεν είναι το αποτέλεσμα της εξόδου από την κρίση, είναι ο μηχανισμός που θα την προκαλέσει».

Αυτό θα γίνει γιατί «η αύξηση της απασχόλησης θα προκαλέσει αύξηση του εισοδήματος, που θα προκαλέσει αύξηση της ζήτησης, που θα προκαλέσει αύξηση της παραγωγής, που θα προκαλέσει αύξηση της απασχόλησης κ.ο.κ. Με άλλα λόγια, θα οδηγηθούμε από την απασχόληση στην ανάπτυξη και όχι το αντίθετο» (ΙΝΕ ΓΣΕΕ, Φλεβάρης 2015, Μελέτες 32, Γιώργος Ιωαννίδης και Χρίστος Πιέρρος).

Αθλιες συνθήκες και μισθοί...

Μια ματιά στους όρους εργασίας, που προβλέπουν προγράμματα όπως αυτό της «κοινωφελούς εργασίας», είναι αρκετή για να πειστεί κανείς ότι στόχος τους είναι η ανακύκλωση φτηνής εργατικής δύναμης, από την οποία προκύπτει έμμεσο και άμεσο όφελος μόνο για τους επιχειρηματικούς ομίλους.

Για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι σ' αυτά τα προγράμματα αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, ανεξαρτήτως ειδικότητας και αντικειμένου εργασίας (495 ευρώ και 431 ευρώ το μήνα για τους άνω και κάτω των 25 ετών, αντίστοιχα). Επίσης, στερούνται μια σειρά δικαιωμάτων, όπως το επίδομα αδείας, ανθυγιεινής εργασίας κ.ά. Μόνο κάτω από την πίεση που άσκησε ο αγώνας αυτών των εργαζομένων, με τη συμβολή του ΠΑΜΕ, βελτιώθηκαν σχετικά και ως ένα βαθμό οι όροι εργασίας.

Μάλιστα, οι οπαδοί αυτής της αντίληψης έχουν κατά καιρούς προτείνει μισθούς χαμηλότερους και από τον κατώτερο βασικό. Χαρακτηριστικά, η αναπληρώτρια υπουργός, σε συνέντευξη που είχε δώσει στην εφημερίδα «Εποχή» τον Οκτώβρη του 2013, πρότεινε με τη μορφή ερώτησης: «Και γιατί είναι προτιμότερο να επιζείς με 300 ή 400 ευρώ επίδομα αντί να προσφέρεις τις γνώσεις σου και τις δεξιότητές σου στην τοπική κοινωνία, στη γειτονιά σου;».

Επομένως, τέτοιες μορφές απασχόλησης, εκτός του ότι έχουν περιορισμένη εμβέλεια σε συνθήκες κρίσης, όχι μόνο δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ικανοποιητικούς όρους δουλειάς και αμοιβές στους ανέργους, που αυξάνονται κατακόρυφα, αλλά επιπλέον αποτελούν μηχανισμό πίεσης για τη συρρίκνωση μισθών και δικαιωμάτων για τους εργαζόμενους στο σύνολο του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα.

Τέλος, διαβάζουμε ότι «αυτό το πρόγραμμα (σ.σ. του εργοδότη ύστατης καταφυγής) μπορεί να εξαλείψει όλη τη μη ηθελημένη ανεργία. Φυσικά, θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν πολλοί - ακόμα και εντός του εργατικού δυναμικού - που θα παραμείνουν με τη θέλησή τους άνεργοι» (ΙΝΕ ΓΣΕΕ, Δεκέμβρης 15, Μελέτες 15, Ράνια Αντωνοπούλου, Δ. Παπαδημητρίου, Taun Toay)!

Με άλλα λόγια, οι υποστηριχτές αυτής της θεωρίας αναπαράγουν την αντιδραστική αντίληψη ότι οι φτωχοί και οι άνεργοι ευθύνονται για την κατάσταση που ζουν, και όχι βέβαια ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής, που γεννά την ανεργία και τη γιγαντώνει σε περιόδους κρίσης.

...και η πραγματικότητα με το κεφάλι κάτω

Ταυτόχρονα, είναι φανερή η αξιοποίηση αυτών των προγραμμάτων με σκοπό να συσκοτίσουν τον πραγματικό χαρακτήρα της κρίσης, ως καπιταλιστικής κρίσης υπερσυσσώρευσης κεφαλαίων, και να την αποδώσουν στην υποκατανάλωση. Γι' αυτό παρουσιάζουν τη σχετική αύξηση των εισοδημάτων ως το κλειδί για να ξεπεραστεί η κρίση.

Ομως, αυτή μπορεί να ξεπεραστεί μόνο με την εξασφάλιση μεγαλύτερου ποσοστού κέρδους για το κεφάλαιο κι αυτό προϋποθέτει παραπέρα μείωση της τιμής της εργατικής δύναμης.

Εμφανίζουν, επίσης, το κράτος ως τον «ιδανικό εργοδότη», ο οποίος σε συνθήκες κρίσης θα εξασφαλίζει δουλειά για όλους και μάλιστα με ικανοποιητικές αμοιβές, που θα βάλουν ξανά σε κίνηση την καπιταλιστική παραγωγή. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για προσαρμογή των κεϋνσιανών μεθόδων στις σημερινές συνθήκες. Σήμερα, δεν μπορεί να στηριχθεί η προσπάθεια καπιταλιστικής ανάκαμψης σε προγράμματα χρηματοδοτούμενων από το κράτος δημόσιων έργων σε πλατιά κλίμακα, όπως π.χ. τη δεκαετία του 1930 στις ΗΠΑ. Σήμερα, η κρατική παρέμβαση περιορίζεται στο να εξασφαλίζει ορισμένες προσωρινές εργασιακές θέσεις βουλώνοντας τρύπες και κενά σε κρατικές υπηρεσίες Υγείας, Πρόνοιας, Παιδείας κ.λπ. που δημιουργεί η πολιτική των περικοπών, της ιδιωτικοποίησης τομέων κ.λπ.

Την ίδια στιγμή, βεβαίως, το αστικό κράτος με νόμους εξαϋλώνει εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα, καθηλώνει και μειώνει μισθούς σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, καταργούνται επί της ουσίας οι Συλλογικές Συμβάσεις, με στόχο να γίνει ακόμα φτηνότερη η εργατική δύναμη για τους εργοδότες και ταυτόχρονα να μειωθούν οι κρατικές δαπάνες, ώστε περισσότερα κονδύλια να μετατρέπονται σε επιδοτήσεις και προνόμια για το κεφάλαιο.

Τι δείχνει η πράξη

Για τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής, αποκαλυπτικός ήταν ο Γερμανός οικονομολόγος Hans Verbeek, που μίλησε στην ίδια εκδήλωση με την αναπληρώτρια υπουργό, εκπροσωπώντας το Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών (ISG). Αναφερόμενος σε ένα εθνικό πρόγραμμα που εφαρμόστηκε στη Γερμανία ανάμεσα στο 2008 και στο 2012, με τη συγχρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, είπε ανάμεσα σε άλλα:

«Η βασική ιδέα του προγράμματος ήταν η δημιουργία κρατικά επιδοτούμενων δυνατοτήτων απασχόλησης για μακροχρόνια ανέργους». Το πρόγραμμα αποσκοπούσε ακόμα «στη στήριξη των τοπικών υποδομών». Ομως, αν και ο στόχος ήταν οι περισσότερες θέσεις εργασίας να δημιουργηθούν σε δήμους και κοινότητες, «στην πράξη μόνο το 23% των θέσεων εργασίας δημιουργήθηκαν σε δομές της τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ οι υπόλοιπες αφορούσαν οργανισμούς όπως ενώσεις, συνεταιρισμούς και ιδρύματα, μη κερδοσκοπικές επιχειρήσεις περιορισμένης ευθύνης και επιχειρήσεις ένταξης, εκκλησιαστικές οργανώσεις».

Μία από τις βασικές επιπτώσεις του προγράμματος ήταν ότι «οι θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στις περιφέρειες οδήγησαν σε υποκατάσταση και εκτόπιση θέσεων απασχόλησης στην τυπική αγορά εργασίας. Ετσι, η σύγκριση μεταξύ περιφερειών που δεν εντάχθηκαν στο πρόγραμμα και εκείνων που συμμετείχαν, καταδεικνύει ότι στις τελευταίες παρατηρήθηκε μεγαλύτερος αριθμός εργαζομένων που έχασαν τη δουλειά τους, όπως επίσης και λιγότεροι άνεργοι που βρήκαν εργασία (...) Οι επιπτώσεις αυτές μάλιστα παρουσίαζαν αυξητική τάση αναλογικά προς τον αριθμό δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στο πλαίσιο του προγράμματος».

Σε συνδυασμό με τη χρήση άλλων παρόμοιων προγραμμάτων, επιτάθηκαν «τα φαινόμενα υποκατάστασης, εκτόπισης και παρεπόμενων επιπτώσεων». Σημειώνουμε επίσης ότι προβλεπόταν αρχικά η δημιουργία 100.000 θέσεων εργασίας, αλλά «επιδοτήθηκαν τελικά μόνο 15.825 θέσεις εργασίας καθ' όλη τη διάρκεια του προγράμματος ενίσχυσης». Αιτία της μείωσης ήταν «οι απαιτήσεις της συγχρηματοδότησης», η αδυναμία δηλαδή του κράτους να συνεισφέρει το προβλεπόμενο μερτικό του.

Τι έγινε μετά τη λήξη του προγράμματος; Από τις θέσεις που δημιουργήθηκαν διατηρήθηκαν μόνο οι μισές και αυτές με την αξιοποίηση άλλων κρατικών επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης...